مباحث الفاظ

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



مباحث الفاظ ، مباحث پیرامون معنای الفاظ و تشخیص ظهور آن‌ها می‌باشد. این موضوع در بحث اصول فقه کاربرد دارد.


مباحث الفاظ در علم اصول

[ویرایش]

مباحث الفاظ در علم اصول ، به مباحث مربوط به معانی الفاظ و تشخیص ظهور آن‌ها گفته می‌شود، و از آن جایی که این مباحث در استنباط حکم شرعی به کار می‌رود، مباحث اصولی به حساب می‌آید، مانند:بحث ظهور امر در وجوب ، یا ظهور جمله شرطیه در مفهوم.
البته باید توجه داشت که در مبحث الفاظ، از ظواهر کلمات هر متکلمی، چه شارع و چه غیر آن، بحث می‌شود، اما هدف اصلی، تشخیص ظواهر الفاظ کتاب خدا و سنت معصومین(علیهم السلام)به منظور استنباط احکام از آن‌ها است.
در مبحث الفاظ، یک بحث کبروی و یک بحث صغروی وجود دارد. هدف از بحث کبروی، اثبات حجیت ظواهر الفاظ ، و مقصود از بحث صغروی، تشخیص صغراهای اصالتِ ظهور است؛ برای مثال، بعد از تشخیص این که «امر در وجوب ظهور دارد»، آن را صغرای «هر ظهوری حجت است» قرار داده و سپس حکم وجوب را نتیجه می‌گیریم.

طرق تشخیص ظهور الفاظ در معانی

[ویرایش]

نکته اول:
برای تشخیص ظهور الفاظ در معانی، سه راه ذکر شده است:
۱. وضع واضع، مثل: ظهور عام در عموم؛
۲. اطلاق کلام و مقدمات حکمت ، مثل: ظهور مطلق در اطلاق؛
۳. حکم عقل ، مثل:ظهور صیغه افعل و ماده امر در وجوب.

مباحث ظواهر الفاظ

[ویرایش]

نکته دوم:
درباره ظواهر الفاظ، در دو بخشِ مواد الفاظ مثل:«ض، ر، ب» و هیئت الفاظ مثل: هیئت «افعل» بحث می‌شود. در هیئت هم از دو جهت (یکی هیئت مفردات ، مثل: هیئت امر و نهی و مشتق ، و دیگری هیئت های جملات ترکیبیه ، مثل:هیئت جمله شرطیه و...) گفتوگو می‌شود.
[۱] شرح اصول فقه، محمدی، علی، ج۱، ص(۱۱۴-۱۱۳).


پانویس

[ویرایش]
 
۱. شرح اصول فقه، محمدی، علی، ج۱، ص(۱۱۴-۱۱۳).
۲. الموجز فی اصول الفقه، سبحانی تبریزی، جعفر، ص۱۵.    
۳. اصول الفقه، مظفر، محمد رضا، ج۱، ص(۵۴-۵۳).    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ‌نامه اصول فقه، تدوین توسط مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، ص۶۸۰، برگرفته از مقاله «مباحث الفاظ».    



جعبه ابزار