• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

سیدمحمدمهدی درچه‌ای

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



وی آخرین فرزند سید مرتضی درچه ‌ای بود که در سال ۱۲۷۸ هـ . ق در قریه درچه متولد شد. سید محمد مهدی تحصیلات خود را نزد پدر فرزانه‌اش تا ده سالگی فرا گرفت. در همین سنین بود که غبار یتیمی بر سر و رویش نشست و پدر و استادش را از دست داد.
آیة الله سید محمد مهدی درچه ‌ای، برادر کوچک‌تر آقا سید محمد باقر در علم، تقوا، امانت و صداقت، زبانزد خاص و عام بود.
سید مهدی درچه‌ای از مجتهدین و مدرسین حوزه ‌اصفهان بود. او در حوزه علمیه اصفهان و حوزه علمیه نجف تحصیل نمود و در مدرسه نیم‌آور اصفهان به تدریس پرداخت. بعد از فوت علامه درچه ‌ای، امامت مسجد و تدریس در مسجد نو اصفهان به وی واگذار شد.
[۱] . مدرس، تاریخ و سیاست، ص ۶۹.



۱ - هجرت به اصفهان

[ویرایش]

سید محمد مهدی پس از فقدان پدر، به اتفاق برادرش سید محمد صادق، به اصفهان هجرت کرد و در حوزه علمیه اصفهان، در نهایت تنگدستی و کمال قناعت، با جدیت به تحصیلات علوم دینی ادامه داد.

۲ - استادان

[ویرایش]

از جمله استادان وی در فقه و اصول
آیة الله آقا حاج میرزا بدیع موسوی (متوفا: ۱۳۱۸ هـ . ق)
آیة الله شیخ محمد حسن نجفی (متوفا: ۱۳۱۷ هـ . ق).
حاج میرزا ابوالمعالی کرباسی (متوفا: ۱۳۱۵ هـ . ق)
آیة الله حاج شیخ محمد باقر بن شیخ محمد تقی صاحب حاشیه (نوه مرحوم آیة الله شیخ جعفر کاشف الغطا کبیر) (متوفا: ۱۳۰۱ هـ . ق) است.
او علوم عقلی را نزد آخوند ملا محمد کاشی فرا گرفت.

۲.۱ - استادان نجف


وی از استادان خود در نجف چنین نام می‌برد:
۱. آخوند محمد کاظم خراسانی.
۲. آیة الله شیخ هادی تهرانی.
۳. آیة الله آقا شیخ محمد حسن مامقانی.
[۲] . از مکتوبات حجة الاسلام سید تقی درچه‌ای.


۳ - هجرت به نجف اشرف

[ویرایش]

آیة الله سید محمد مهدی درچه‌ای در سال ۱۳۱۰ هـ . ق به نجف مهاجرت کرد و مدت ۷ سال در جوار تربت پاک امام علی ـ علیه السلام ـ با جدیت کامل به تحصیل اشتغال ورزید.
[۳] . از مکتوبات حجة الاسلام سید تقی درچه‌ای.


۴ - زندگی در نجف اشرف

[ویرایش]

آیة الله سید محمد مهدی درچه‌ای در طول هفت سال اقامت در نجف، خاطراتی دارد؛ او در این باره می‌گوید:
«شبی پس از نماز و مشاغل درسی به مدرسه آمدم و داخل حجره شدم. دیدم هیچ چیزی حتی وسیله روشنایی و خوراکی در حجره نیست و اتفاقاً شب عید بود. بیرون آمدم و استخاره کردم یک سوره «اذا وقعه الواقعه» (را) قدم زنان اطراف صحن مدرسه بخوانم، خوب آمد. خواندم. استخاره کردم تکرار کنم، خوب آمد و این عمل چند مرتبه تکرار شد. سپس استخاره کردم بروم داخل حجره. بنشینم خوب آمد، ‌همان کردم. دیدم کسی آمد پشت درب و آن را کوبید و صدا زد؛ درب را باز کردم. دیدم یکی از شخصیت‌های نجف است، مرا دعوت کرد برای مهمانی (که) آن شب به خانه‌اش بروم. قبول کردم و رفتم. برای خواب هم مرا نگه داشت. فردا مرا به حمام برد؛ پس از بیرون شدن از حمام؛ دیدم وسائل حمام تازه و لباس نو و بسیار خوب از قبیل عبا، عمامه، قبا و پیراهن و غیره را تماماً گذارده تا بپوشم. بعداً که به مدرسه آمدم؛ دیدم مقداری پول طلا هم در جیب قبا برای مخارج بعدی گذارده بود.»
[۴] . از مکتوبات حجة الاسلام سید تقی درچه‌ای.


۵ - حوزه علمیه اصفهان

[ویرایش]

آیة الله سید محمد مهدی درچه‌ای در سال ۱۳۱۷ هـ . ق،از نجف به اصفهان بازگشت. وسایل بازگشت وی را یکی از حاجیان درچه که به نجف رفته بود، فراهم کرده بود.
پس از بازگشت به اصفهان، حوزه درسی ایشان مانند گذشته از درسهای پرجمعیت بوده (است) و یک دوره قوانین برای جمعیت انبوهی از فضلا تدریس نموده و بعد از آن آنچه از ایشان تقاضای درس قوانین می‌کنند قبول نکرده تا آن که یکی از فرزندانشان مریض می‌شود، برای شفای او نذر می‌کند؛ تقاضای طلاب را اجابت نماید و لذا یک دوره دیگر نیز می‌گویند و سپس مکاسب، رسائل، کفایه و درس خارج فقه و اصول در دوره‌هایی و شاگردان زیادی پرورش دادند و مجلس درس را در مسجد نوبازار (اصفهان) قرار داده؛ در ایوان قبله تدریس می‌فرمودند و سپس به مدرسه نیم آور می‌آمدند و ساعاتی را در حجره اشتغال به مطالعه داشتند و در ضمن مراجعات مردم به ایشان، قسمتی آن جا انجام می‌گرفت.

۶ - شاگردان

[ویرایش]

برخی از شاگردان آیة الله سید محمد مهدی درچه‌ای به شرح ذیل است:
۱. آیة الله حاج سید مرتضی پسندیده (برادر امام خمینی)
۲. علامه حاج سید مرتضی موحد ابطحی.
۳. آیة الله حاج شیخ عباسعلی ادیب حبیب آبادی.
۴. آیة الله حاج شیخ عبدالجواد جبل عاملی سده ‌ای.
۵. آیة الله حاج سید عبدالحسین طیب.
۶. آیة الله شهید حاج میرزا عطاء الله اشرفی اصفهانی.
۷. حاج شیخ علی مشکوه خوزانی (سده‌ی).
۸. آیة الله حاج شیخ محمد رضا جرقویه ‌ای.
۹. آیة الله حاج سید یوسف خراسانی.
۱۰. آیة الله حاج میرزا رضا کلباسی.
۱۱. آیة الله سید علی نجف آبادی.
۱۲. آیة الله سید محمد نجف آبادی.
[۵] . مصاحبه با حجة الاسلام حاج سید تقی درچه‌ای.


۷ - تألیفات

[ویرایش]

از آیة الله سید محمد مهدی درچه‌ای آثار ذیل به جای مانده است:
۱. یک دوره اصول از اول مباحث الفاظ تا آخر تعادل و تراجیح.
۲. کتاب الطهاره.
۳. کتاب الصلوه.
۴. رساله‌ای درباره صوم به صورت مختصر.
۵. رساله‌ای درباره رضاع.
۶. حواشی بر رساله عملیه مرحوم آیة الله حاجی کلباسی.
که قبلاً محشی به حاشیه مرحوم آیة الله شیخ انصاری و حاشیه مرحوم آیة الله آقا سید محمد باقر درچه ‌ای شده بود.
[۶] . مصاحبه با حجة الاسلام حاج سید تقی درچه‌ای.


۸ - هجرت به مشهد مقدس

[ویرایش]

آیة الله سید محمد مهدی درچه‌ای در سال آخر عمر تصمیم گرفت که به مشهد مقدس برود و در آن جا ساکن شود. سرانجام همراه بعضی از اعضای خانواده، در جوار ثامن الحجج ـ علیه السلام ـ سکونت گزید. علما، مراجع و شخصیت‌های مقیم مشهد، به دیدن ایشان رفتند و با اصرار از ایشان خواستند که ظهر زیر گنبد و شبها در ایوان مسجد گوهرشاد، اقامه جماعت کند. وی درخواست آنها را قبول کرد و در ۵ ـ ۶ ماهی که در آنجا بود زائران حرم رضوی به ایشان اقتدا می‌کردند؛ تا این که در اثر سکته‌ای که چند سال قبل از هجرت ایشان به مشهد مقدس عارض شده بود و ماندن در کنار تربت پاک امام رضا ـ علیه السلام ـ برایش مشکل بود، در اواخر زمستان سال ۱۳۶۳ هـ . ق به اصفهان بازگشت.
[۷] . از تحقیقات و مکتوبات حجة الاسلام سید تقی درچه‌ای.


۹ - فرجام نیک

[ویرایش]

وی پس از سالها مجاهدت در راه احیای دین محمدی (ص) و پرورش شاگردان بسیاری در سال ۱۳۶۴ هـ . ق به ملکوت اعلی پیوست.
پیکر ایشان را پس از غسل دادن و کفن کردن، به مسجد جامع اصفهان بردند و فردای آن روز، آیة الله حاج آقا رحیم ارباب (ره) برایشان نماز خواند و از آن جا با تشییع جنازه باشکوهی به تخت فولاد بردند و در بقعه وسط تکیه کازرونی به خاک سپردند.
[۸] . از تحقیقات و مکتوبات حجة الاسلام سید تقی درچه‌ای.


۱۰ - رؤیای صادق

[ویرایش]

آیة الله سید محمد مهدی درچه‌ای دو روز قبل از فوت، خوابی دیده بود که با فوت ایشان تعبیرشد. ایشان قبل از رحلت گفتند: «در خواب دیدم مرحوم اخوی آقا سید محمد باقرو مرحوم آخوند ملا عبدالکریم جزی (که در زمان حیات آنها این سه نفر با هم رفیق و معاشر بودند) آمدند دیدن من و مقرر شد با هم جایی برویم و هنگام خروج از اتاق آن دو مرا پیش انداختند.» و اتفاقاً بدون پیش بینی قبلی در تکیه کازرونی در بقعه تکیه بین قبر آن دو بزرگوار مدفون شدند.
نیز گفتند: خواب دیدم «جمعیت زیادی آمدند مرا به مسجد جامع برای اقامه نماز جمعه ببرند، با این که من فتوی به وجوب آن نمی‌دهم.» و اتفاقاً جمعیت بسیاری ظهر جمعه آمدند و جنازه ایشان را پس از غسل دادن و کفن کردن به مسجد جامع اصفهان بردند و پس از نماز میت و مراسم دفن، به عزاداری پرداختند و چند روز ختم برای ایشان برقرار بود.

۱۱ - پانویس

[ویرایش]
 
۱. . مدرس، تاریخ و سیاست، ص ۶۹.
۲. . از مکتوبات حجة الاسلام سید تقی درچه‌ای.
۳. . از مکتوبات حجة الاسلام سید تقی درچه‌ای.
۴. . از مکتوبات حجة الاسلام سید تقی درچه‌ای.
۵. . مصاحبه با حجة الاسلام حاج سید تقی درچه‌ای.
۶. . مصاحبه با حجة الاسلام حاج سید تقی درچه‌ای.
۷. . از تحقیقات و مکتوبات حجة الاسلام سید تقی درچه‌ای.
۸. . از تحقیقات و مکتوبات حجة الاسلام سید تقی درچه‌ای.


۱۲ - منبع

[ویرایش]
سایت اندیشه قم    






جعبه ابزار