دفاع (اصطلاحات نظامی)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



دفاع در اصطلاح فقه نظامی به معنی دور کردن حمله و هجوم نظامی دشمنان اسلام است. اهداف جهاد دفاعی عبارت است از: دفاع از کیان و حوزه اسلام، دفاع از مسلمانان، مظلومان و مستضعفانی که مورد حمله و تهاجم قرار گرفته‌اند و دفاع از هجوم برخود.


معنای لغوی

[ویرایش]

دفاع از ماده دفع (به فتح دال) به معنی شدت دور کردن، باز داشتن، بازگشتن، چیزی را به طرفی فشار دادن و پس دادن می‌باشد.
[۱] قریب، محمد، فرهنگ لغات قرآن، ج۱، ص۴۲۵.


معنای اصطلاحی

[ویرایش]

در اصطلاح به معنی دور کردن حمله و هجوم نظامی دشمنان اسلام است.

دفاع در قرآن

[ویرایش]

قرآن کریم می‌فرماید:
«وَ لَوْ لا دَفْعُ ‌اللّهِ النّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَهُدِّمَتْ صَوامِعُ وَ بِیَعٌ وَ صَلَواتٌ وَ مَساجِدُ یُذْکَرُ فیهَا اسْمُ ‌اللَّهِ کَثیراً؛ و اگر خداوند بعضی از مردم را بوسیله بعضی دیگر دفع نکند، دیرها و صومعه‌ها، و معابد یهود و نصارا، و |مساجدی که نام خدا در آن بسیار برده می‌شود، ویران می‌گردد.»

دیدگاه امام خمینی

[ویرایش]

حضرت امام خمینی (رحمة‌الله‌علیه) در تحریر الوسیله چنین می‌نویسد:
«هرگاه دشمن بر سرزمین مسلمانان و یا به مرزهای آنان حمله آورد که ترس از بین بردن اصل اسلام و جامعه اسلامی از آن می‌رود، بر همه مسلمانان واجب است با هر وسیله ممکن به دفاع برخیزند و در این راه از بذل جان و مال دریغ نکنند. در این مورد حضور امام و اذن او یا اذن نایب خاصش و یا نایب عام آن حضرت شرط نیست، بلکه بر هر مکلفی با هر وسیله‌ای بدون قید و شرط، دفاع واجب است» این‌گونه دفاع مقدس را جهاد دفاعی نیز می‌نامند.

اهداف جهاد دفاعی

[ویرایش]

بطور فشرده اهداف جهاد دفاعی را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:

۱- دفاع از کیان و حوزه اسلام، اعم از اینکه حمله و هجوم، نظامی، سیاسی، اقتصادی و یا فرهنگی باشد.
۲- دفاع از مسلمانانی که مورد حمله و تهاجم قرار گرفته‌اند، اعم از اینکه مهاجم، مسلمان باشد یا کافر.
۳- دفاع از هجوم برخود، خواه بر ملّت و کشورش باشد، و خواه بر اهل و عیال و فرزندانش، یا بر جانش و یا اموالش.
۴- دفاع از مظلومان و مستضعفانی که مورد تجاوز قرار گرفته، دست کمک به سوی ما دراز کرده‌اند.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. قریب، محمد، فرهنگ لغات قرآن، ج۱، ص۴۲۵.
۲. حج/سوره۲۲، آیه۴۰.    
۳. خمینی، روح‌الله، تحریر الوسیله، ج۱، ص۵۱۵.    
۴. خمینی، روح‌الله، تحریر الوسیله، ج۱، ص۵۱۵-۵۱۷، اقتباس.    


منبع

[ویرایش]

جمعی از نویسندگان، پژوهشکده تحقیقات اسلامی، اصطلاحات نظامی در فقه اسلامی، ص۶۰.    


رده‌های این صفحه : احکام جهاد | اصطلاحات نظامی | دفاع




جعبه ابزار