دعای نیاکان (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



نياكان، اسم و جمع «نيا» است. نيا به معناى پدر پدر و پدر مادر و به معناى جدّ آمده است‌ .
[۱] لغت‌نامه، ج ۱۴، ص ۲۰۲۶۳ و ۲۰۲۷۰، «نيا» و «نياكان»
و جدّ نيز به معناى پدر پدر و پدر مادر و هر چه نسبشان بالاتر رود مى‌باشد. جدّ به معناى بزرگى و نيكبختى و پولدارى نيز آمده، ولى در اصطلاح فقهای امامیّه به معناى نخست استعمال شده است‌
[۳] دايرةالمعارف تشيّع، ج ۵، ص ۳۱۹، «جدّ».
در این مقاله آیات مرتبط با دعای نیاکان معرفی می‌شوند.


مطلوبیت دعاى درباره نوادگان

[ویرایش]

دعاى نياكان درباره نوادگان خويش امرى مطلوب:

۱. وَ إِذِ ابْتَلى‌ إِبْراهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قالَ إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً قالَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي قالَ لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ. (به خاطر بياوريد) هنگامى كه خداوند ابراهیم را با وسائل گوناگونى آزمود، و او بخوبى از عهده آزمایش بر آمد، خداوند به او فرمود: من تو را امام و رهبر مردم قرار دادم، ابراهيم عرض كرد: از دودمان من (نيز امامانى قرار بده) خداوند فرمود: پيمان من به ستمكاران نمى‌رسد (و تنها آن دسته از فرزندان تو كه پاك و معصوم باشند شايسته اين مقامند).

۲. وَ إِذْ يَرْفَعُ إِبْراهِيمُ الْقَواعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَ إِسْماعِيلُ رَبَّنا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ‌ رَبَّنا وَ اجْعَلْنا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِنا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ وَ أَرِنا مَناسِكَنا وَ تُبْ عَلَيْنا إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ‌ رَبَّنا وَ ابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِكَ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ يُزَكِّيهِمْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ.(و نيز بياد آوريد) هنگامى كه ابراهيم و اسماعیل پايه‌هاى خانه (کعبه) را بالا مى‌بردند (و مى‌گفتند) پروردگارا! از ما بپذير تو شنوا و دانايى. پروردگارا! ما را تسليم فرمان خود قرار ده و از دودمان ما امتى كه تسلیم فرمانت باشد به وجود آور، و طرز پرستش خودت را به ما نشان ده، و توبه ما را بپذير، كه تو تواب و رحيمى. پروردگارا! در ميان آنها پيامبرى از خودشان مبعوث كن، تا آيات تو را بر آنها بخواند، و آنها را کتاب و حکمت بياموزد و پاكيزه كند، زيرا تو توانا و حكيمى (و بر اين كار قادرى).

۳. فَلَمَّا وَضَعَتْها قالَتْ رَبِّ إِنِّي وَضَعْتُها أُنْثى‌ وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما وَضَعَتْ وَ لَيْسَ الذَّكَرُ كَالْأُنْثى‌ وَ إِنِّي سَمَّيْتُها مَرْيَمَ وَ إِنِّي أُعِيذُها بِكَ وَ ذُرِّيَّتَها مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ.ولى هنگامى كه او را به دنیا آورد، (و او را دختر يافت،) گفت:" خداوندا! من او را دختر آوردم- ولى خدا از آنچه او به دنيا آورده بود، آگاهتر بود- و پسر، همانند دختر نيست. (دختر نمى‌تواند وظيفه خدمتگزارى معبد را همانند پسر انجام دهد.) من او را مریم نام گذاردم، و او و فرزندانش را از (وسوسه‌هاى) شیطان رانده شده، در پناه تو قرار مى‌دهم."

۴. جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَها وَ مَنْ صَلَحَ مِنْ آبائِهِمْ وَ أَزْواجِهِمْ وَ ذُرِّيَّاتِهِمْ وَ الْمَلائِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِمْ مِنْ كُلِّ بابٍ.باغهای جاویدان بهشت كه وارد آن مى‌شوند و همچنين پدران و همسران و فرزندان صالح آنها، و فرشتگان از هر درى بر آنان وارد مى‌گردند.

۵. وَ إِذْ قالَ إِبْراهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هَذَا الْبَلَدَ آمِناً وَ اجْنُبْنِي وَ بَنِيَّ أَنْ نَعْبُدَ الْأَصْنامَ‌ رَبَّنا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ رَبَّنا لِيُقِيمُوا الصَّلاةَ فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوِي إِلَيْهِمْ وَ ارْزُقْهُمْ مِنَ الثَّمَراتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ‌ رَبِّ اجْعَلْنِي مُقِيمَ الصَّلاةِ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي رَبَّنا وَ تَقَبَّلْ دُعاءِ. (به ياد آوريد) زمانى را كه ابراهيم گفت پروردگارا اين شهر (مكه) را شهر امنى قرار ده و من و فرزندانم را از پرستش بتها دور نگاهدار.... پروردگارا من بعضى از فرزندانم را در سرزمين بى آب و علفى در كنار خانه‌اى كه‌ حرم تو است ساكن ساختم تا نماز را بر پاى دارند، تو قلبهاى گروهى از مردم را متوجه آنها ساز و از ثمرات به آنها روزى ده شايد آنان شکر تو را بجاى آورند.... پروردگارا مرا برپاكننده نماز قرار ده و از فرزندان من نيز چنين كن پروردگارا دعاى (ما را) بپذير.

۶. وَ الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنا هَبْ لَنا مِنْ أَزْواجِنا وَ ذُرِّيَّاتِنا قُرَّةَ أَعْيُنٍ وَ اجْعَلْنا لِلْمُتَّقِينَ إِماماً. آنها كسانى هستند كه مى‌گويند پروردگارا از همسران و فرزندان ما، مايه روشنی چشم ما قرار ده و ما را پيشواى پرهيزگاران بنما!

۷. رَبَّنا وَ أَدْخِلْهُمْ جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَعَدْتَهُمْ وَ مَنْ صَلَحَ مِنْ آبائِهِمْ وَ أَزْواجِهِمْ وَ ذُرِّيَّاتِهِمْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ.(عرضه مى‌دارند) پروردگارا! آنها را در باغهاى جاويدان بهشت كه به آنها وعده فرموده‌اى وارد كن، همچنين صالحان از پدران و همسران و فرزندان آنها را كه تو توانا و حكيمى.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. لغت‌نامه، ج ۱۴، ص ۲۰۲۶۳ و ۲۰۲۷۰، «نيا» و «نياكان»
۲. قلعه جی، محمد رواس، معجم لغة الفقهاء، ص ۱۶۰، «الجد».    
۳. دايرةالمعارف تشيّع، ج ۵، ص ۳۱۹، «جدّ».
۴. بقره/سوره۲، آیه۱۲۴.    
۵. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱، ص۴۳۵.    
۶. بقره/سوره۲، آیات۱۲۷-۱۲۹.    
۷. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱، ص۴۵۳.    
۸. آل‌عمران/سوره۳، آیه۳۶.    
۹. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۲، ص۵۲۲.    
۱۰. رعد/سوره۱۳، آیه۲۳.    
۱۱. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱۰، ص۱۸۲.    
۱۲. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۳۵.    
۱۳. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۳۷.    
۱۴. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۴۰.    
۱۵. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱۰، ص۳۶۰-۳۶۱.    
۱۶. فرقان/سوره۲۵، آیه۷۴.    
۱۷. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱۵، ص۱۶۳.    
۱۸. غافر/سوره۴۰، آیه۸.    
۱۹. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۲۰، ص۲۸.    


منبع

[ویرایش]

مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۳۱، ص۵۹۵، برگرفته از مقاله «دعای نیاکان».    


رده‌های این صفحه : دعا | موضوعات قرآنی | نیاکان




جعبه ابزار