حمیة الجاهلیة

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



روزگار عرب پیش از اسلام را زمان جاهلیت می گویند و از آن به مناسبت در برخى ابواب فقه سخن رفته است.


توضیح عنوان جاهلیت

[ویرایش]

عنوان جاهلیّت به مقطعى از تاریخ عرب (حدود دو قرن) پیش از ظهور اسلام و بعثت پیامبر صلّى الله علیه و آله- که بت پرستی و نیز جهل و خرافه گرایى از شاخصه‌هاى بارز آن به شمار مى‌رود- اطلاق مى‌گردد.

واژه شناسی جاهلیت

[ویرایش]

واژه الجاهلیّة، مأخوذ از ریشه ج ه ل، ترکیبی از اسم فاعل «الجاهل» و پسوند «یّة» است که ظاهراً بر اسم معنا یا اسم جمع دلالت می‌کند.

در قرآن

[ویرایش]

در آیه ۲۶ سوره فتح (اِذْجَعَلَ الّذینَ کَفَروا فی قُلوبِهم الحَمِیَّةَ حَمِیَّةَ الجاهِلیَّه...) گفته‌اند که منظور از «حمیّة الجاهلیّة» تعصب عرب جاهلی به خدایانشان بود که موجب می‌شد از پرستش غیر آن‌ها خودداری ورزند؛ یعنی، نوعی گردن فرازی که مانع هر نوع تسلیم و انقیاد می‌گردید. مراد از حمیت جاهلی را تن زدن مردم از اعتراف به رسالت رسول اکرم نیز دانسته اند. به گفته فخر رازی حمیت خود صفتی مذموم است و اضافه شدن آن به جاهلیت بر قبح آن افزوده است.

فهرست منابع

[ویرایش]

(۱) قرآن.
(۲) طبرسی، تفسیر مجمع البیان.
(۳) محمد بن عمر فخر رازی، التفسیر الکبیر، او، مفاتیح الغیب، بیروت ۱۴۲۱/۲۰۰۰.
(۴) محمد بن حسن طوسی، التبیان فی تفسیر القرآن.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. سوره فتح، آیه ۲۶.    
۲. محمد بن حسن طوسی، التبیان فی تفسیر القرآن، ج۹، ص۳۳۴، چاپ احمد حبیب قصیر عاملی، بیروت.    
۳. تفسیر مجمع البیان، شیخ الطبرسی، ج۹، ص۲۱۰.    
۴. محمد بن عمر فخر رازی، التفسیر الکبیر، ج۲۸، ص۸۴، بیروت ۱۴۲۱/۲۰۰۰.    


منبع

[ویرایش]

دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، برگرفته از مقاله «جاهلیت»، شماره۴۴۴۳.    






جعبه ابزار