یوم بردان

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



بَرَدان، یوم (یوم البَرَدان)، از ایّام عرب جاهلی و مشهور بین قبایل قحطانی می‌باشد.


حادثه یوم بردان

[ویرایش]

در چنین روزی حجر بن عمرو بن معاویة بن حارث کِندی معروف به آکِلی المُرار، برادر ناتنی حَسان بن تُبَع پادشاه حمیری،
[۱] فیلیپ خوری حِتّی، تاریخ عرب، ج۱، ص۱۰۶، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران ۱۳۶۶ ش.
که بر سرزمین نجد و نواحی عراق فرمانروایی داشته بر زیاد بن هبوله ، فرمانروای یکی از نواحی شام ، پیروز شده است.
[۲] علی بن حسین ابوالفرج اصفهانی، کتاب الاغانی، ج۱۶، ص۳۵۴، بیروت.


روایات مختلف از حادثه یوم بردان

[ویرایش]

هشام بن کلبی (متوفی ۲۰۴) و ابوعبیده (متوفی ۲۰۹) از این واقعه دو روایت کرده‌اند که در پاره‌ای جزئیات با هم اختلاف دارند.
[۴] علی بن حسین ابوالفرج اصفهانی، کتاب الاغانی، ج۱۶، ص۳۵۴ـ ۳۵۸، بیروت.

ابن اثیر روایت ابوعبیده را با واقع سازگارتر دانسته و گفته است: منظور از ابن هبوله یکی از ملوک غَسّان است که غالب نام داشته، زیرا زیاد بن هبوله فرمانروای شام از نظر زمانی مقدم بر حجر بوده است.
یاقوت
[۶] یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۵۵۲، چاپ فردیناند ووستنفلد، لایپزیگ ۱۸۶۶ـ۱۸۷۳، چاپ افست تهران ۱۹۶۵.
از مواضع متعددی با عنوان بردان نام برده اما به این حادثه اشاره‌ای نکرده است.

علت وقوع حادثه یوم بردان

[ویرایش]

درباره سبب وقوع این جنگ ، آمده است که حجر بن عمرو همراه با قبیله کِنده و ربیعه به بحرین هجوم می‌برد.
ابن هبوله در غیاب آن‌ها به سرزمینشان می‌تازد و اموال زیادی تصرف می‌کند و تعدادی از زنان قبایل درگیر جنگ، از جمله هند بنت ظالم، همسر حجر، را به اسارت می‌گیرد.
حجر با آگاهی از این موضوع، در جستجوی ابن هبوله بر می‌آید و تنی چند از بزرگان قبیله ربیعه چون عوف بن محلّم و عمرو بن ابی ربیعه (عمرو بن معاویه) به او می‌پیوندند.
[۷] علی بن حسین ابوالفرج اصفهانی، کتاب الاغانی، ج۱۶، ص۳۵۴، بیروت.
[۹] و ابراهیم، ایّام العرب فی الجاهلیّة، ص ۴۲، محمد احمد جادالمولی، علی محمد بجاوی، و محمد ابوالفضل ابراهیم، ایّام العرب فی الجاهلیّة، بیروت ۱۴۰۸/۱۹۸۸.

حجر با افرادش در منطقه حفیر پایین‌تر از عَین اُباغ به اردوگاه ابن هبوله می‌رسد.
جنگ بزرگی در محل بردان در نزدیکی عین اباغ، در می‌گیرد.

← نتیجه حادثه یوم بردان


ابن هبوله شکست می‌خورد و تعداد زیادی از افرادش کشته می‌شوند.
قبایل غارت شده، اموال خود را بازپس می‌گیرند و حجر نیز به انتقام خیانت همسرش در زمان اسارت ، دستور می‌دهد تا هند را به دو اسب بسته و رها کنند، یا به قولی دیگر او را می‌سوزاند.
[۱۰] علی بن حسین ابوالفرج اصفهانی، کتاب الاغانی، ج۱۶، ص۳۵۴ـ ۳۵۸، بیروت.
[۱۲] و ابراهیم، ایّام العرب فی الجاهلیّة، ص ۴۲ـ۴۵، محمد احمد جادالمولی، علی محمد بجاوی، و محمد ابوالفضل ابراهیم، ایّام العرب فی الجاهلیّة، بیروت ۱۴۰۸/۱۹۸۸.
[۱۳] بطرس بستانی، کتاب دائرة المعارف، ذیل «بَرَدان»، بیروت.


منابع

[ویرایش]

(۱) ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، بیروت ۱۴۰۵/۱۹۸۵.
(۲) علی بن حسین ابوالفرج اصفهانی، کتاب الاغانی، بیروت.
(۳) بطرس بستانی، کتاب دائرة المعارف، بیروت .
(۴) محمد احمد جادالمولی، علی محمد بجاوی، و محمد ابوالفضل ابراهیم، ایّام العرب فی الجاهلیّة، بیروت ۱۴۰۸/۱۹۸۸.
(۵) فیلیپ خوری حِتّی، تاریخ عرب، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران ۱۳۶۶ ش.
(۶) یاقوت حموی، معجم البلدان، چاپ فردیناند ووستنفلد، لایپزیگ ۱۸۶۶ـ۱۸۷۳، چاپ افست تهران ۱۹۶۵.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. فیلیپ خوری حِتّی، تاریخ عرب، ج۱، ص۱۰۶، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران ۱۳۶۶ ش.
۲. علی بن حسین ابوالفرج اصفهانی، کتاب الاغانی، ج۱۶، ص۳۵۴، بیروت.
۳. ابن اثیر،الکامل فی التاریخ، ج۱، ص۳۰۱، بیروت ۱۴۰۵/۱۹۸۵.    
۴. علی بن حسین ابوالفرج اصفهانی، کتاب الاغانی، ج۱۶، ص۳۵۴ـ ۳۵۸، بیروت.
۵. ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۱، ص۳۰۴، بیروت ۱۴۰۵/۱۹۸۵.    
۶. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۵۵۲، چاپ فردیناند ووستنفلد، لایپزیگ ۱۸۶۶ـ۱۸۷۳، چاپ افست تهران ۱۹۶۵.
۷. علی بن حسین ابوالفرج اصفهانی، کتاب الاغانی، ج۱۶، ص۳۵۴، بیروت.
۸. ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۱، ص۳۰۱، بیروت ۱۴۰۵/۱۹۸۵.    
۹. و ابراهیم، ایّام العرب فی الجاهلیّة، ص ۴۲، محمد احمد جادالمولی، علی محمد بجاوی، و محمد ابوالفضل ابراهیم، ایّام العرب فی الجاهلیّة، بیروت ۱۴۰۸/۱۹۸۸.
۱۰. علی بن حسین ابوالفرج اصفهانی، کتاب الاغانی، ج۱۶، ص۳۵۴ـ ۳۵۸، بیروت.
۱۱. ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۱، ص۳۰۱۳۰۴، بیروت ۱۴۰۵/۱۹۸۵.    
۱۲. و ابراهیم، ایّام العرب فی الجاهلیّة، ص ۴۲ـ۴۵، محمد احمد جادالمولی، علی محمد بجاوی، و محمد ابوالفضل ابراهیم، ایّام العرب فی الجاهلیّة، بیروت ۱۴۰۸/۱۹۸۸.
۱۳. بطرس بستانی، کتاب دائرة المعارف، ذیل «بَرَدان»، بیروت.


منبع

[ویرایش]

دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، برگرفته از مقاله « یوم بردان»، شماره۹۲۲.    



جعبه ابزار