پیرمحمد لکهنوی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



پیرمحمد لکهنوی، عارف حنفی مذهب هند است.


معرفی پیرمحمد لکهنوی

[ویرایش]

در ۱۰۲۷ در اطاوان در نواحی جونپور به دنیا آمد.
[۱] عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع و النواظر، ج۵، ص۹۸، حیدرآباد دکن ۱۳۹۶/۱۹۷۶.
[۲] اسماعیل بغدادی، ایضاح المکنون، ج ۲، ستون ۷، در حاجی خلیفه، کشف الظنون، ج ۴، بیروت ۱۴۱۰/۱۹۹۰.
اجداد وی از سادات آن‌جا بودند. پدرش را در کودکی از دست داد و تحت سرپرستی عموی خود قرار گرفت.
علوم مقدماتی را در جونپور، مانکپور، دهلی، اجمیر، قنّوج و سپس در حرمین شریفین فراگرفت و در مانکپور عبدالله سیّاح را درک کرد.
از آن‌جا به لکهنو رفت و نزد عبدالقادر عمری لکهنوی به تحصیل پرداخت
[۳] غلام سرور لاهوری، خزینة الاصفیا، ج۱، ص۴۸۲، جکانپور.
[۴] عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع و النواظر، ج۵، ص۹۸، حیدرآباد دکن ۱۳۹۶/۱۹۷۶.
[۵] رحمان علی، تذکره علمای هند، ج۱، ص۳۴، لکهنو ۱۹۱۴.

گفته‌اند که وی در این سفر، مجذوب شد
[۶] غلام سرور لاهوری، خزینة الاصفیا، ج۱، ص۴۸۲، جکانپور.
و به هنگام بازگشت از بنگاله مرید و ملازم عبدالله سیّاح گردید و به طریقه چشتیه راه یافت.
[۷] عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع و النواظر، ج۵، ص۹۸، ج ۵، حیدرآباد دکن ۱۳۹۶/۱۹۷۶.

پیرمحمد از آن‌جا به دهلی سفر کرد و در آن‌جا عبدالله سیاح به پیرمحمد اجازه طریقتها و سلسله های دیگر و نیز اجازه تدریس داد.
پیرمحمد به امر عبدالله سیّاح در لکهنو به تدریس پرداخت و افراد بسیاری نزد وی کسب علم کردند
[۸] عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع و النواظر، ج۵، ص۹۸، ج ۵، حیدرآباد دکن ۱۳۹۶/۱۹۷۶.
و، به گزارش عبدالحی حسنی،
[۹] عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع و النواظر، ج۵، ص۹۸ـ۹۹، ج ۵، حیدرآباد دکن ۱۳۹۶/۱۹۷۶.
سرآمد عالمان و مدرسان شد.
پیرمحمد اهل سماع بوده و کراماتی نیز از او نقل کرده اند.
[۱۰] غلام سرور لاهوری، خزینة الاصفیا، ج۱، ص۴۸۲، جکانپور.

وی در ۱۰۸۰
[۱۱] اسماعیل بغدادی، ایضاح المکنون، ج ۲، ستون ۷، در حاجی خلیفه، کشف الظنون، ج ۴، بیروت ۱۴۱۰/۱۹۹۰.
[۱۲] غلام سرور لاهوری، خزینة الاصفیا، ج۱، ص۴۸۳، جکانپور.
و به گزارشی در ۱۰۸۵
[۱۳] عبدالحی حسنی، الثّقافة الاسلامیّة فی الهند، ج۱، ص۲۶۷، چاپ ابوالحسن علی حسنی ندوی، دمشق ۱۴۰۳/۱۹۸۳.
وفات یافت، او را در لکهنو در تلّی که مشرف بر ساحل گومتی است و بعدها به تل شیخ پیرمحمد معروف شد، دفن کردند.
[۱۴] عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع و النواظر، ج۵، ص۹۹، حیدرآباد دکن ۱۳۹۶/۱۹۷۶.

یکی از شاگردانش شیخ عطاءالله نقشبندی بود.
[۱۵] رحمان علی، تذکره علمای هند، ج۱، ص۱۵۸، لکهنو ۱۹۱۴.


← آثار پیرمحمد


از پیرمحمد آثار متعددی به عربی و فارسی در فقه، حکمت و عرفان باقی‌مانده که عبارت است از: سراج الحکمه، به عربی که حاشیه ای بر شرح الهدایه ملاصدرا است.
[۱۶] عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع و النواظر، ج۵، ص۹۹، حیدرآباد دکن ۱۳۹۶/۱۹۷۶.
[۱۷] عبدالحی حسنی، الثّقافة الاسلامیّة فی الهند، ج۱، ص۲۶۷، چاپ ابوالحسن علی حسنی ندوی، دمشق ۱۴۰۳/۱۹۸۳.
[۱۸] غلام سرور لاهوری، خزینة الاصفیا، ج۱، ص۴۸۲، جکانپور.

برخی منابع آن را سراج الظلمه معرفی کرده اند
[۱۹] اسماعیل بغدادی، ایضاح المکنون، ج ۲، ستون ۷، در حاجی خلیفه، کشف الظنون، ج ۴، بیروت ۱۴۱۰/۱۹۹۰.
منازل اربع (منازل اربعه، اربع منازل) به فارسی در عرفان که در ۱۰۶۷ در لکهنو نوشته شده است
[۲۰] عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع و النواظر، ج۵، ص۹۹، ج ۵، حیدرآباد دکن ۱۳۹۶/۱۹۷۶.
[۲۱] غلام سرور لاهوری، خزینة الاصفیا، ج۱، ص۴۸۲، جکانپور.
[۲۲] احمد منزوی، فهرست مشترک نسخه های خطی فارسی پاکستان، ج۳، ص۲۰۳۹، اسلام آباد ۱۳۶۲ـ۱۳۷۰ ش.
حاشیه بر الهدایه در فقه به عربی.
[۲۳] عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع و النواظر، ج۵، ص۹۹، ج ۵، حیدرآباد دکن ۱۳۹۶/۱۹۷۶.

فتاوی فقهی و نامه های عرفانی بسیاری نیز از او باقی‌مانده است.

فهرست منابع

[ویرایش]

(۱) اسماعیل بغدادی، ایضاح المکنون، ج ۲، در حاجی خلیفه، کشف الظنون، ج ۴، بیروت ۱۴۱۰/۱۹۹۰.
(۲) عبدالحی حسنی، الثّقافة الاسلامیّة فی الهند، چاپ ابوالحسن علی حسنی ندوی، دمشق ۱۴۰۳/۱۹۸۳.
(۳) عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع و النواظر، ج ۵، حیدرآباد دکن ۱۳۹۶/۱۹۷۶.
(۴) رحمان علی، تذکره علمای هند، لکهنو ۱۹۱۴.
(۵) غلام سرور لاهوری، خزینة الاصفیا، جکانپور.
(۶) احمد منزوی، فهرست مشترک نسخه های خطی فارسی پاکستان، اسلام آباد ۱۳۶۲ـ۱۳۷۰ ش.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع و النواظر، ج۵، ص۹۸، حیدرآباد دکن ۱۳۹۶/۱۹۷۶.
۲. اسماعیل بغدادی، ایضاح المکنون، ج ۲، ستون ۷، در حاجی خلیفه، کشف الظنون، ج ۴، بیروت ۱۴۱۰/۱۹۹۰.
۳. غلام سرور لاهوری، خزینة الاصفیا، ج۱، ص۴۸۲، جکانپور.
۴. عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع و النواظر، ج۵، ص۹۸، حیدرآباد دکن ۱۳۹۶/۱۹۷۶.
۵. رحمان علی، تذکره علمای هند، ج۱، ص۳۴، لکهنو ۱۹۱۴.
۶. غلام سرور لاهوری، خزینة الاصفیا، ج۱، ص۴۸۲، جکانپور.
۷. عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع و النواظر، ج۵، ص۹۸، ج ۵، حیدرآباد دکن ۱۳۹۶/۱۹۷۶.
۸. عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع و النواظر، ج۵، ص۹۸، ج ۵، حیدرآباد دکن ۱۳۹۶/۱۹۷۶.
۹. عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع و النواظر، ج۵، ص۹۸ـ۹۹، ج ۵، حیدرآباد دکن ۱۳۹۶/۱۹۷۶.
۱۰. غلام سرور لاهوری، خزینة الاصفیا، ج۱، ص۴۸۲، جکانپور.
۱۱. اسماعیل بغدادی، ایضاح المکنون، ج ۲، ستون ۷، در حاجی خلیفه، کشف الظنون، ج ۴، بیروت ۱۴۱۰/۱۹۹۰.
۱۲. غلام سرور لاهوری، خزینة الاصفیا، ج۱، ص۴۸۳، جکانپور.
۱۳. عبدالحی حسنی، الثّقافة الاسلامیّة فی الهند، ج۱، ص۲۶۷، چاپ ابوالحسن علی حسنی ندوی، دمشق ۱۴۰۳/۱۹۸۳.
۱۴. عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع و النواظر، ج۵، ص۹۹، حیدرآباد دکن ۱۳۹۶/۱۹۷۶.
۱۵. رحمان علی، تذکره علمای هند، ج۱، ص۱۵۸، لکهنو ۱۹۱۴.
۱۶. عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع و النواظر، ج۵، ص۹۹، حیدرآباد دکن ۱۳۹۶/۱۹۷۶.
۱۷. عبدالحی حسنی، الثّقافة الاسلامیّة فی الهند، ج۱، ص۲۶۷، چاپ ابوالحسن علی حسنی ندوی، دمشق ۱۴۰۳/۱۹۸۳.
۱۸. غلام سرور لاهوری، خزینة الاصفیا، ج۱، ص۴۸۲، جکانپور.
۱۹. اسماعیل بغدادی، ایضاح المکنون، ج ۲، ستون ۷، در حاجی خلیفه، کشف الظنون، ج ۴، بیروت ۱۴۱۰/۱۹۹۰.
۲۰. عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع و النواظر، ج۵، ص۹۹، ج ۵، حیدرآباد دکن ۱۳۹۶/۱۹۷۶.
۲۱. غلام سرور لاهوری، خزینة الاصفیا، ج۱، ص۴۸۲، جکانپور.
۲۲. احمد منزوی، فهرست مشترک نسخه های خطی فارسی پاکستان، ج۳، ص۲۰۳۹، اسلام آباد ۱۳۶۲ـ۱۳۷۰ ش.
۲۳. عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع و النواظر، ج۵، ص۹۹، ج ۵، حیدرآباد دکن ۱۳۹۶/۱۹۷۶.


منبع

[ویرایش]
دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، برگرفته از مقاله «پیرمحمد لکهنوی»، شماره۲۹۴۱.    






جعبه ابزار