ولادت امام هادیذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



حضرت امام ابوالحسن علی النقی الهادی (علیه‌السّلام ) پیشوای دهم شیعیان در پانزدهم ذیحجه سال ۲۱۲ هجری قمری در اطراف مدینه در محلی به نام «صریا» به دنیا آمد.


زندگی‌نامه[ویرایش]

میلاد اختر تابناک آسمان امامت و ولایت حضرت امام ابوالحسن علی النقی الهادی (علیه‌السّلام ) پیشوای دهم شیعیان در پانزدهم ذیحجه سال ۲۱۲ هجری قمری در اطراف مدینه در محلی به نام «صریا» به دنیا آمد، [۱] پدر بزرگوار ایشان حضرت امام جواد (علیه‌السّلام ) و مادرش بانوی گرامی «سمانه» است که کنیزی با فضیلت و با تقوی بود. [۲] مشهورترین القاب آن حضرت؛ «نقی» و «هادی» است. به آن حضرت ابوالحسن الثالث نیز می‌گویند. در سن هشت سالگی حضرت بر مسند امامت نشست و به مدت ۳۴ سال شیعیان خود را از برکات و فیوضاتش بهره مند ساخت و در سال ۲۵۴ در سن چهل و یک سالگی به شهادت رسید.

خلفای عصر امام[ویرایش]

در زمان حیات حضرت، شش خلیفۀ عباسی یکی پس از دیگری بر کرسی خلافت نشستند و دوران ظلم و اختناق شدیدی را بر شیعیان و علویان رقم زدند. نام‌های آن‌ها عبارتست از؛ معتصم (۲۱۷-۲۲۷)، واثق (۲۲۷-۲۳۲)، متوکل (۲۳۲-۲۴۸)، منتصر (۶ماه)، مستعین (۲۴۸-۲۵۲)، معتز(۲۵۲-۲۵۵). البته به خاطر نفوذ ترکان و بردگان، خلفای عباسی در این دوران بسیار ضعیف و عملا به یک مقام تشریفاتی تبدیل شده بودند و از طرفی دربار خلفا غرق در فساد و شهوترانی و گناه شده بود و این گونه مسائل منجر به ظلم و جور در سطح جامعه شده بود.
در این فرصت، برخی علویان حرکاتی را انجام می‌دادند. لکن غالبا منجر به شکست می‌شد. چون؛ رهبری اصلی بر عهده وجود مقدس ائمه (علیهم السلام) بود، که در آن زمان در پادگان نظامی تحت کنترل شدید بودند.

جنایات متوکل[ویرایش]

در میان خلفاء، متوکل بیشتر از همه هم عصر امام بود، و بیشترین کینه را نسبت به ایشان داشت. متوکل نسبت به شیعیان و بنی هاشم بسیار خشن بود و آنان را با بدگمانی خودش متهم می‌کرد. وزیر او «عبیدالله بن یحیی بن خاقان»، نیز در این زمینه او را یاری کرده و پیاپی از بنی هاشم نزد او بدگویی می‌نمود. تا جائی که متوکل در خشونت و احجاف، گوی سبقت را از تمامی خلفای بنی عباس ربود. [۳] او در سال ۲۳۶ بارگاه امام حسین (علیه‌السّلام) را ویران کرده و به آب بست و از زیارت حضرت جلوگیری نمود. از جمله جنایات او؛ کشتن شیعیانی چون ابن سکیت و شکنجه بسیاری دیگر از شیعیان بود. او نسبت به امیرالمؤمنین (علیه‌السّلام ) و خاندانش کینۀ عجیبی داشت و به محض اطلاع از علاقه فردی به حضرت، اموال او را مصادره و او را به هلاکت می‌رساند. [۴]
اوضاع به قدری برای حضرت امام هادی (علیه‌السّلام ) تنگ و دشوار بود که محمدبن اشرف نقل می‌کند:
همراه حضرت در مدینه راه می‌رفتم. حضرت به من فرمود: تو پسر اشرف نیستی؟ عرض کردم: آری. آن گاه خواستم سئوالی بپرسم، که حضرت بر من سبقت گرفته و فرمودند: ما در حال گذر از شاهراهیم و این محل برای طرح سئوال مناسب نیست»، [۵] [۶]

تقیه کردن امام[ویرایش]

بدین ترتیب حضرت در دوران خویش دائما تقیه می‌فرمودند.
یکی از تدابیر سیاسی حضرت، استفاده از شبکه‌های ارتباطی در سراسر بلاد اسلامی بود. به گونه‌ای که حتی در قم نیز، افرادی مثل محمد بن داود قمی و محمد طلحی به عنوان وکلای حضرت حضور داشتند. البته ائمه پیشین نیز، از این شبکه‌های ارتباطی استفاده می‌نمودند. در این زمینه محمد بن داود نقل می‌کند:
اموالی را از قم خدمت امام می‌بردیم. در راه پیک امام رسید و گفت اکنون زمان مناسبی نیست. ما اموال را برگردانده و بعد از مدتی طبق دستور حضرت، آن‌ها را بر شترانی بار کرده و بدون ساربان فرستادیم. مدتی بعد که خدمت امام رسیدیم، تمام اموال را به همان حال دیدیم. [۷]

محبوبیت امام[ویرایش]

امام در بین مردم و حتی ماموران حکومتی محبوبیت ویژه‌ای داشته است. به گونه‌ای که "یحیی بن هرثمه" که مامور انتقال امام به سامراء بوده، بعد از ورود به مدینه و خانه حضرت، با نگرانی و اضطراب مردم در تمام شهر روبه رو می‌شود و در هنگام عبور از بغداد فرماندار بغداد، اسحاق بن ابراهیم طاهری به او می‌گوید:
«یحیی! این آقا فرزند پیامبر است، اگر متوکل را در کشتن او تحریک کنی، خونخواه تو رسول خدا است». [۸]

از این عبارات معلوم می‌شود که حضرت حتی در بین دشمنانش نیز از محبوبیت خاصی برخوردار بوده است. نفوذ کلام حضرت بقدری است که در بزم شراب متوکل با ایراد چند بیت حکمت، که به امام اصرار داشت، آن چنان وی را منقلب کرد، که متوکل به سختی گریه کرد و تمام اهل مجلس نیز گریستند، سپس بساط شراب را جمع کرد و چهار هزار درهم تقدیم حضرت کرده و او را با احترام به منزلش باز گرداندند. [۹]
متوکل در اواخر عمر خود دستور داد که امام را به قتل برسانند ولی حضرت فرمودند:
بیش از دو روز نمی‌شود که متوکل کشته می‌شود و همین طور هم شد. [۱۰]

پیدایش مکاتب انحرافی[ویرایش]

یکی از مسائلی که در زمان حضرت بازار گرمی پیدا کرده بود؛ مکاتب منحرف و افراطی بود، که حضرت با نوشتن نامه‌های مختلف به سراسر بلاد، شیعیان را از خطرات برحذر داشته. مثلا در اختلافی که بین فارس بن حاتم و علی بن جعفر پیش آمده بود. حضرت طی نامه‌ای، فارس را لعن کرد و دستور قتل او را صادر کرد و برای قاتلش بهشت را تضمین نمود، که فردی به نام جنید او را کشت. [۱۱] و دستور امام بدین صورت اجرا شد.
این مبارزات منفی امام، و کنترل شیعیان و جامعه اسلامی، برای طاغوتیان آن زمان قابل تحمل نبود و بالاخره این امام همام در زندان معتز خلیفه عباسی که یکی از پسران متوکل بود، مسموم گردیده و به شهادت رسید و در ماه رجب سال ۲۵۴ هجری قمری در منزل خویش در سامرا مدفون گردید. [۱۲]

فهرست منابع[ویرایش]

۱- شیخ مفید، محمد بن محمد بن النعان، الارشاد، چاپ مکتبه بصیرتی بی تا.
۲- ابو الفرج اصفهانی، علی بن حسین؛ مقاتل الطالبین، نجف، منشورات مکتبة الحیدریه، ۱۳۸۵ه. ق.
۳-مجلسی، محمدباقر؛ بحارالانوار، چاپ دوم، تهران، مکتبه اسلامیه، ۱۳۹۵ه. ق.
۴- اربلی، علی بن عیسی؛ کشف الغمه، تبریز، مکتبه بنی هاشمی، ۱۳۸۱ه. ق،.
۵- ابن اثیر، عزالدین ابی الحسن علی بن الکرم؛ الکامل فی التاریخ، بیروت، دارصادر، بی تا.
۶- شیخ طوسی، محمد بن حسن؛ اختیار معرفة الرجال، مشهد، دانشگاه مشهد، ۱۳۴۸ه. ش.
۷- سبط ابن الجوزی، یوسف بن فرغلی؛ تذکرة الخواص، نجف، مطبه حیدریه، ۱۳۸۳ه. ق.
۸- مسعودی، ابی الحسن علی بن الحسین؛ مروج الذهب، بیروت، دارالاندلس، بی تا.
۹- طبرسی، حسن بن فضل؛ اعلام الوری، چاپ سوم، دارالکتب الاسلامیه، بن تا.
۱۰- شلبجی، مؤمن بن حسن؛ نورالابصار، قاهره، مکتبه المشهد الحسینی، بی تا.

پانویس[ویرایش]
 
۱. طبرسی، حسن بن فضل، اعلام الوری، ج۲، ص ۱۰۹.    
۲. شیخ مفید، محمد بن محمد بن النعان، الارشاد، ۳۲۷.
۳. ابو الفرج اصفهانی، علی بن حسین، مقاتل الطالبین، ۳۹۵.    
۴. ابن اثیر، عزالدین ابی الحسن علی بن الکرم، الکامل فی التاریخ، ج۷، ص۵۵.    
۵. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۵۰، ص۱۷۶.    
۶. اربلی، علی بن عیسی، کشف الغمه، ج۳، ص۱۷۸.    
۷. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۵۰، ص۱۸۵.    
۸. سبط ابن الجوزی، یوسف بن فرغلی، تذکرة الخواص، ص۳۵۹.
۹. مسعودی، ابی الحسن علی بن الحسین، مروج الذهب، ج۴، ص۱۱.
۱۰. اربلی، علی بن عیسی، کشف الغمه، ج۳، ۱۸۸.    
۱۱. شیخ طوسی، محمد بن حسن، اختیار معرفة الرجال، ص۵۱۹، حدیث ۹۹۷.
۱۲. شلبجی، مؤمن بن حسن، نورالابصار، ص۱۶۶.


منبع[ویرایش]
سایت پژوهه، برگرفته از مقاله «ولادت امام هادی»، تاریخ بازبینی۹۵/۱/۱۸.    






جعبه‌ابزار