وقایع کربلا در تسلیة المجالس

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کتاب تسلیة المجالس وزینة المجالس اثر سید محمد بن ابی طالب حسینی موسوی حائری کرکی (متوفای قرن دهم) می‌باشد.


پیشینه مؤلف

[ویرایش]

نویسنده این کتاب از دانشوران گمنام قرن نهم و دهم است. از تاریخ ولادت و وفات او، اطلاع چندانی در دست نیست؛ اما در جایی از این کتاب، از زیارت مرقد شریف رسول خدا: در سال ۹۲۱ قمری یاد کرده است و در جای دیگر از همین اثر، از کتاب دیگرش به نام السجع النفیس فی محاورة الغلام (الدلام) و ابلیس یاد کرده که به گفته آقابزرگ تهرانی، این کتاب در سال ۹۵۵ قمری نگاشته شده است. بنابراین زمان نگارش تسلیة المجالس پس از سال ۹۵۵ قمری است.

تدوین کتاب مذکور

[ویرایش]

این کتاب در ده مجلس سامان یافته است که از این میان، مجلس اول (ج ۱، ص۵۳-۱۳۹) و مجلس پنجم تا دهم (ج ۲، ص۸۵-۵۴۸) درباره امام حسین (علیه‌السّلام) است. مجلس‌های دوم، سوم و چهارم، به ترتیب درباره پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم)، امیرالمؤمنین (علیه‌السّلام) و امام حسن (علیه‌السّلام) است. بنابراین چون بیشتر این کتاب مربوط به امام حسین (علیه‌السّلام) است، به «مقتل الحسین نیز شهرت دارد.
مؤلف، بدون تصریح به نام کتاب روضة الشهداء می‌گوید: «این اثر را همانند آن نگاشتم». اما با بررسی و مقایسه این نگاشته با روضه الشهداء، درمی یابیم که این اثر، نظم و تدوین روضه الشهدا را ندارد. البته از اندیشه و نگرشی که روضه الشهداء بر آن مبتنی است و بر اساس آن سامان یافته است، یعنی آمیخته شدن زندگی پیشوایان و اولیای الهی به بلا، تاثیر پذیرفته است.
این کتاب یک اثر تاریخی_روایی است و در گزارش قیام کربلا ، کاملا متاثر از گزارش‌های مقتل الحسین خوارزمی می‌باشد و بسیاری از گزارش‌های آن را با اندکی
تفاوت، آورده است. علامه مجلسی هم از این کتاب، بهره بسیاری در بحار الانوار برده است.

← مجالس مربوط به امام حسین


مباحث مجالس مربوط به امام حسین (علیه‌السّلام) به قرار ذیل است:
مجلس اول: در ستم‌هایی که بر امام حسین رفت و ثواب گریستن بر حضرت؛
مجلس پنجم: در فضایل و مناقب امام حسین (علیه‌السّلام) و روایات پیامبر درباره شهادت آن حضرت؛
مجلس ششم: خروج حضرت از مدینه و سکونت در مکه و فرستادن مسلم بن عقیل به کوفه؛
مجلس هفتم: حرکت امام به سوی کوفه و حوادث بین راه و رسیدن به کربلا تا شهادت حضرت و یارانش:
مجلس هشتم: وقایع پس از عاشورا و بردن اسرا به کوفه و شام و خطبه‌های آنان؛
مجلس نهم: مباحث پراکنده‌ای از قبیل تعداد جراحات امام حسین، روایات مربوط به شهادت حضرت، پاداش شهادت، بیان موضع حاکمان بنی امیه و بنی عباس نسبت به قبر امام حسین (علیه‌السّلام) و قیام مختار؛
مجلس دهم: فضیلت و پاداش زیارت امام حسین (علیه‌السّلام).

پانویس

[ویرایش]
 
۱. حسینی، محمد بن ابی طالب، تسلیة المجالس و زینة المجالس، ج۱، ص۲۱۲، تحقیق فارس تبریزیان و حسون کریم.    
۲. حسینی، محمد بن ابی طالب، تسلیة المجالس و زینة المجالس، ج۱، ص۵۰.    
۳. تهرانی، آقابزرگ، الذریعة الی تصانیف الشیعه، ج۱۲، ص۱۴۸.    
۴. تهرانی، آقابزرگ، الذریعة الی تصانیف الشیعه، ج۲۲، ص۲۷.    
۵. مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج۱، ص۲۱.    
۶. حسینی، محمد بن ابی طالب، تسلیه المجالس وزینه المجالس، ج۱، ص۵۱، تحقیق فارس تبریزیان، حسون کریم.    


منبع

[ویرایش]
پیشوایی، مهدی، مقتل جامع سیدالشهداء، ج۱، ص۱۰۸_۱۰۹.






جعبه ابزار