وعده پیروزی (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



خداوند در آیات قرآن به مؤمنان و صالحان وعده پیروزی داده است. در این مقاله این آیات معرفی و بررسی می‌شوند.


وعده نزدیک بودن زمان پیروزی

[ویرایش]

وعده الهى به نزديك بودن زمان پيروزى مسلمانان، با نصرت و یاری الهى:
«أم حسبتم أن تدخلوا الجنّة ولمّا يأتكم مّثل الّذين خلوا من قبلكم مّسّتهم البأساءوالضّرّاء وزلزلوا حتّى‌ يقول الرّسول والّذين ءامنوا معه متى‌ نصر اللّه ألا إنّ نصر اللّه قريب؛آيا گمان كرديد داخل بهشت مي‌شويد، بيآنكه حوادثي همچون حوادث گذشتگان به شما برسد؟! همانان كه گرفتاريها و ناراحتيها به آنها رسيد، و آن چنان ناراحت شدند كه پيامبر و افرادي كه ايمان آورده بودند گفتند: پس ياري خدا كي خواهد آمد؟! (در اين هنگام، تقاضاي ياري از او كردند، و به آنها گفته شد:) آگاه باشيد، ياري خدا نزديك است!»

وعده پیروزی صالحان و مؤمنان

[ویرایش]

وعده خدا به پيروزى صالحان و مؤمنان، بر مشركان و كافران:
«وعد اللّه الّذين ءامنوا منكم وعملوا الصَّلحت ليستخلفنّهم فى الأرض كما استخلف الّذين من قبلهم ... وليبدّلنّهم مّن بعد خوفهم أمنا ...؛خداوند به كساني كه از شما ايمان آورده‌ اند و اعمال صالح انجام داده‌ اند وعده مي‌دهد كه آنها را قطعا خليفه روي زمين خواهد كرد، همانگونه كه پيشينيان را خلافت روي زمين بخشيد... و خوف و ترس آنها را به امنيت و آرامش مبدل مي‌كند....»

وعده پیروزی در زبور

[ویرایش]

پیشگویی پيروزى و حاكميت صالحان بر روى زمين، در کتاب زبور:
«ولقد كتبنا فى الزّبور من بعد الذّكر أنّ الأرض يرثها عبادى الصَّلحون؛ما در زبور بعد از ذكر (تورات) نوشتيم كه بندگان صالح من وارث (حكومت) زمين خواهند شد.»

وعده پیروزی بر مشرکان

[ویرایش]

فرمان خدا به مسلمانان، براى جنگ با مشرکان و بشارت به پيروزى آنان به واسطه نصرت و یاری الهى:
«قتلوهم يعذّبهم اللّه بأيديكم ويخزهم وينصركم عليهم ويشف صدور قوم مّؤمنين؛با آنها پيكار كنيد كه خداوند آنان را به دست شما مجازات مي‌كند و آنها را رسوا مي‌سازد و سينه گروهي از مؤمنان را شفا مي‌بخشد (و بر قلب آنها مرهم مي‌نهد).»

وعده پیروزی به حضرت عیسی

[ویرایش]

وعده خداوند به عیسی علیه‌السلام، در مورد غلبه پيروان آن حضرت بر كافران (یهودیان) تا قیامت:
«إذ قال اللّه يعيسى‌ إنّى متوفّيك و رافعك إلىّ ومطهّرك من الّذين كفروا وجاعل الّذين اتّبعوك فوق الّذين كفروا إلى‌ يوم القيمة ثمّ إلىّ مرجعكم فأحكم بينكم فيما كنتم فيه تختلفون؛خداوند به كساني كه از شما ايمان آورده‌ اند و اعمال صالح انجام داده‌ اند وعده مي‌دهد كه آنها را قطعا خليفه روي زمين خواهد كرد، همانگونه كه پيشينيان را خلافت روي زمين بخشيد. و دين و آئيني را كه براي آنها پسنديده پا بر جا و ريشه دار خواهد ساخت و خوف و ترس آنها را به امنيت و آرامش مبدل مي‌كند، آنچنانكه تنها مرا مي‌پرستند و چيزي را براي من شريك نخواهند ساخت. و كساني كه بعد از آن كافر شوند فاسقند.»

وعده پیروزی در غزوه بدر

[ویرایش]

وعده خدا به پيروزى مسلمانان بر مشركان در جنگ بدر و قطع ريشه كافران:
«وإذ يعدكم اللّه إحدى الطّآئِفتين أنّها لكم وتودّون أنّ غير ذات الشّوكة تكون لكم ويريد اللّه أن يحقّ الحقّ بكلمته ويقطع دابر الكفرين؛و (به ياد بياوريد) هنگامي را كه خداوند به شما وعده داد كه يكي از دو گروه (کاروان تجاري قریش يا لشكر آنها) براي شما خواهد بود اما شما دوست مي‌داشتيد كه كاروان براي شما باشد (و بر آن پيروز شويد) ولي خداوند مي‌خواهد حق را با كلمات خود تقويت و ريشه كافران را قطع كند (لذا شما را با لشگر قريش درگير ساخت).»

وعده به پیروزی در غزوه خیبر

[ویرایش]

نوید به پيروزى قريب الوقوع مسلمانان و در پى داشتن غنايم بسيار در غزوه خیبر:
«ومغانم كثيرة يأخذونها وكان اللّه عزيزا حكيما• وعدكم اللّه مغانم كثيرة تأخذونها فعجّل لكم هذه وكفّ أيدى النّاس عنكم ولتكون ءاية لّلمؤمنين ويهديكم صرطا مّستقيما؛ و غنائم بسياري كه آنرا به دست مي‌آورند، و خداوند عزيز و حكيم است. خداوند غنائم فراواني به شما وعده داده كه آنها را به چنگ مي‌آوريد، ولي اين يكي را زودتر براي شما فراهم ساخت، و دست تعدي مردم (دشمنان) را از شما باز داشت، تا نشانه‌ اي براي مؤمنان باشد، و شما را به راه راست هدايت كند.»

← وعده به فتوحات و غنایم


وعده خداوند، به فتوحات و غنايمى علاوه بر فتح خيبر و غنايم آن:
«وعدكم اللّه مغانم كثيرة تأخذونها فعجّل لكم هذه وكفّ أيدى النّاس عنكم ولتكون ءاية لّلمؤمنين ويهديكم صرطا مّستقيما• وأخرى‌ لم تقدروا عليها قد أحاط اللّه بها وكان اللّه على‌ كلّ شى‌ء قديرا؛ خداوند غنائم فراواني به شما وعده داده كه آنها را به چنگ مي‌آوريد، ولي اين يكي را زودتر براي شما فراهم ساخت، و دست تعدي مردم (دشمنان) را از شما باز داشت، تا نشانه‌ اي براي مؤمنان باشد، و شما را به راه راست هدايت كند. و نيز غنائم و فتوحات ديگري كه شما قدرت بر آن نداريد ولي خداوند قدرتش بر آن احاطه دارد نصيب شما مي‌كند و خداوند بر هر چيز توانا است.»
«هذه» اشاره به غنیمت غزوه خيبر و «أخرى‌ لم تقدروا عليها» فتوحات آينده‌اى است كه براى مسلمانان رخ خواهد داد.

وعده پیروزی اهل ایمان

[ویرایش]

شکست و نابودی كافران و پيروزى اهل ایمان، از وعده‌هاى خدا به مؤمنان عصر بعثت:
«... أفلم يايس الّذين ءامنوا أن لّو يشآءاللّه لهدى النّاس جميعا ولايزال الّذين كفروا تصيبهم بما صنعوا قارعة أو تحلّ قريبا مّن دارهم حتّى‌ يأتى وعد اللّه إنّ اللّه لايخلف الميعاد؛... آيا آنها كه ايمان آورده‌ اند نمي‌دانند كه اگر خدا بخواهد همه مردم را (به اجبار) هدايت مي‌كند (اما هدايت اجباري سودي ندارد) و پيوسته مصائب كوبنده‌ اي بر كافران - بخاطر اعمالشان - وارد مي‌شود و يا به نزديكي خانه آنها فرود مي‌آيد تا وعده (نهائي) خدا فرا رسد، خداوند در وعده خود تخلف نمي‌كند.»

وعده پیروزی به حضرت موسی

[ویرایش]

تصرف سرزمين غاصبان (با غلبه بر آنان) وعده‌اى از جانب خداوند به موسی علیه‌السلام:
«وكتبنا له فى الألواح من كلّ شى‌ء مّوعظة وتفصيلا لّكلّ شى‌ء فخذها بقوّة وأمر قومك يأخذوا بأحسنها سأوريكم دار الفسقين؛و براي او در الواح اندرزي از هر موضوعي نوشتيم و بياني از هر چيز كرديم پس آن را با جديت بگير و به قوم خود بگو به نيكوترين آنها عمل كنند (و آنها كه به مخالفت برخيزند كيفرشان دوزخ است) و به زودي (اين) دار فاسقان را به شما نشان خواهيم داد.»

وعده پیروزی موسی و هارون

[ویرایش]

بشارت خداوند به پيروزى موسى و هارون (علیه‌السلام) بر دشمنانشان:
«قال سنشدّ عضدك بأخيك ونجعل لكما سلطنا فلايصلون إليكما بايتنا أنتما ومن اتّبعكما الغلبون؛فرمود: بازوان تو را بوسيله برادرت محكم مي‌كنيم و براي شما سلطه و برتري قرار مي‌دهيم و به برکت آيات ما بر شما دست نمي‌يابند، شما و پيروانتان پيروزيد.»

وعده پیروزی رومیان

[ویرایش]

تقويت جبهه رومیان و چيره شدن آنان بر ایرانیان، وعده تخلّف‌ناپذير الهى به مؤمنان عصر بعثت:
«غلبت الرّوم‌• فى أدنى الأرض وهم مّن بعد غلبهم سيغلبون‌• وعد اللّه لايخلف اللّه وعده ولكنّ أكثر النّاس لايعلمون؛ روميان مغلوب شدند. (و اين شكست) در سرزمين نزديكي رخ داد، اما آنها بعد از مغلوبيت به زودي غلبه خواهند كرد. اين چيزي است كه خدا وعده كرده، و وعده الهي هرگز تخلف نمي‌پذيرد، ولي اكثر مردم نمي‌دانند.»

وعده پیروزی مستضعفین

[ویرایش]

وعده خداوند به پيروزى و حاکمیت مستضعفان بر زمین:
«ونريد أن نّمنّ على الّذين استضعفوا فى الأرض ونجعلهم أمّة ونجعلهم الورثين؛اراده ما بر اين قرار گرفته است كه به مستضعفين نعمت بخشيم، و آنها را پيشوايان و وارثين روي زمین قرار دهيم!»

وعده پیروزی در جنگ احد

[ویرایش]

وفاى خداوند به وعده خود، براى پيروزى مؤمنان بر مشركان در جنگ احُد:
«ولقد صدقكم اللّه وعده إذ تحسّونهم بإذنه ...؛خداوند وعده خود را به شما (درباره پيروزي بر دشمن در احد) راست گفت، در آن هنگام (در آغاز جنگ احد) دشمنان را به فرمان او به قتل مي‌رسانديد (و اين پيروزي ادامه داشت) ....»
آيه به اين نكته اشاره مى‌كند كه خداوند در آغاز جنگ احُد، مسلمانان را پيروز گردانيد و به وعده خود عمل نمود؛ امّا دنیاطلبی و سستی مؤمنان، باعث شكستشان پس از پيروزى اوليّه گرديد.

وعده پیروزی پیامبر اسلام

[ویرایش]

وعده خداوند به محمّد صلی‌الله‌علیه‌وآله براى يارى كردن او و پيروزى آن حضرت بر دشمنان:
«و ينصرك اللّه نصرا عزيزا؛و پيروزي شكست ناپذيري نصيب تو كند.»

وعده شیطان به پیروزی

[ویرایش]

وعده شیطان به پيروزى کافران بر مسلمانان و ناتوانى وى از وفاى به وعده‌اش:
«وإذ زيّن لهم الشّيطن أعملهم وقال لا غالب لكم اليوم من النّاس وإنّى جار لّكم فلمّا تراءت الفئتان نكص على‌ عقبيه وقال إنّى برى‌ء مّنكم إنّى أرى‌ ما لاترون ...؛و (به ياد آور) هنگامي را كه شيطان اعمال آنها (مشركان) را در نظرشان جلوه داد، و گفت هيچكس از مردم بر شما پيروز نمي‌گردد و من همسايه (و پناه دهنده) شمايم، اما هنگامي كه دو گروه (جنگجويان و حمايت فرشتگان از مومنان) را ديد به عقب بازگشت و گفت من از شما (دوستان و پيروانم) بيزارم! من چيزي را مي‌بينم كه شما نمي‌بينيد....»

تکذیب وعده پیروزی

[ویرایش]
وعده خداوند به پیروزی از سوی برخی افراد تکذیب می‌شود.

← تکذیب منافقان و بیماردلان


تکذیب منافقان و بیماردلان مدینه، نسبت به وعده خداوند، براى پيروزى مسلمانان:
«إذ جاءوكم مّن فوقكم ومن أسفل منكم ...• وإذ يقول المنفقون والّذين فى قلوبهم مّرض مّا وعدنا اللّه ورسوله إلّاغرورا؛ به خاطر بياوريد زماني را كه آنها از طرف بالا و پائين (شهر) شما وارد شدند (و مدينه را محاصره كردند) ... بخاطر بياوريد زماني را كه منافقان و آنها كه در دلهايشان بيماري بود مي‌گفتند خدا و پيامبرش جز وعده‌ هاي دروغين به ما نداده‌ اند.»

← تکذیب مشرکان


تكذيب مشرکان، نسبت به وعده الهى براى فتح و پيروزى مسلمانان:
«ويقولون متى‌ هذا الفتح إن كنتم صدقين‌• فأعرض عنهم وانتظر إنّهم مّنتظرون؛ آنها مي‌گويند: اگر راست مي‌گوئيد اين پيروزي شما كي خواهد بود؟ اكنون كه چنين است از آنها روي بگردان و منتظر باش، آنها نيز منتظرند! (تو منتظر رحمت خدا باش و آنها منتظر عذاب او!)»

پانویس

[ویرایش]
 
۱. بقره/سوره۲، آیه۲۱۴.    
۲. نور/سوره۲۴، آیه۵۵.    
۳. انبیاء/سوره۲۱، آیه۱۰۵.    
۴. توبه/سوره۹، آیه۱۴.    
۵. آل‌عمران/سوره۳، آیه۵۵.    
۶. انفال/سوره۸، آیه۷.    
۷. فتح/سوره۴۸، آیه۱۹.    
۸. فتح/سوره۴۸، آیه۲۰.    
۹. فتح/سوره۴۸، آیه۲۰.    
۱۰. فتح/سوره۴۸، آیه۲۱.    
۱۱. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۹، ص ۱۷۶- ۱۷۷.    
۱۲. رعد/سوره۱۳، آیه۳۱.    
۱۳. اعراف/سوره۷، آیه۱۴۵.    
۱۴. قصص/سوره۲۸، آیه۳۵.    
۱۵. روم/سوره۳۰، آیه۲.    
۱۶. روم/سوره۳۰، آیه۳.    
۱۷. روم/سوره۳۰، آیه۶.    
۱۸. قصص/سوره۲۸، آیه۵.    
۱۹. آل‌عمران/سوره۳، آیه۱۵۲.    
۲۰. فتح/سوره۴۸، آیه۳.    
۲۱. انفال/سوره۸، آیه۴۸.    
۲۲. احزاب/سوره۳۳، آیه۱۰.    
۲۳. احزاب/سوره۳۳، آیه۱۲.    
۲۴. سجده/سوره۳۲، آیه۲۸.    
۲۵. سجده/سوره۳۲، آیه۳۰.    


منبع

[ویرایش]
مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۷، ص۲۷۰، برگرفته از مقاله «وعده پیروزی».    






جعبه ابزار