وضع اسم مفعول

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



موضوعٌ له اسم مفعول را وضع اسم مفعول گویند. این بحث در اصول فقه کاربرد دارد.


تعریف وضع اسم مفعول

[ویرایش]

جعل الفاظی برای دلالت بر معنای اسم مفعولی را وضع اسم مفعول می‌نامند.

تعریف اسم مفعول

[ویرایش]

اسمی که از فعل مضارع مجهول مشتق شده و بر کسی یا چیزی دلالت می‌کند که فعل بر او صورت گرفته است، اسم مفعول نامیده می‌شود.

وضع‌های اسم مفعول

[ویرایش]

اسم مفعول، مانند دیگر مشتقات، دو وضع دارد:
۱. وضع ماده: مثلاً در «مضروب» وضع ماده، همان وضع «ض، ر، ب» است.
۲. وضع هیئت: که همان هیئت اسم مفعول برای دلالت وقوع مبدأ بر ذات می‌باشد، مثل: وقوع «ضرب» بر ذاتی هم چون زید.
در کتاب «محاضرات فی اصول الفقه» آمده است: «و اما اسماء المفعولین فلان الهیئة فیها وضعت لان تدل علی وقوع المبدأ علی الذات».
[۲] جرجانی، محمد بن علی، کتاب التعریفات، ص ۱۱.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. خویی، ابوالقاسم، محاضرات فی اصول الفقه، ج ۱، ص ۲۴۰-۲۳۹.    
۲. جرجانی، محمد بن علی، کتاب التعریفات، ص ۱۱.


منبع

[ویرایش]
فرهنگ‌نامه اصول فقه، تدوين توسط مرکز اطلاعات و مدارک اسلامي، برگرفته از مقاله «وضع اسم مفعول».


رده‌های این صفحه : مباحث الفاظ | وضع مشتقات




جعبه ابزار