نداذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



به توجه دادنِ مخاطب به سخن، ندا گفته می شود.


معنای ندا

[ویرایش]

«ندا» به معنای فراخواندن، بانگ زدن و صدا زدن کسی است و در اصطلاح به توجه دادن مخاطب به سخن و آگاه کردن او برای گوش دادن به چیزی که گوینده ، آهنگ گفتن آن را دارد می‌گویند.

هویت ندا

[ویرایش]

ندا از اقسام انشا است، و مشهورترین حروف ندا «یا» است.

کاربرد ندا

[ویرایش]

ندا بیشتر اوقات با امر و نهی همراه است؛ مانند: «یَا اَیُّهَا النَّاسُ اعْبُدُواْ رَبَّکُمُ...» [۱] و «... یَا عِبَادِ فَاتَّقُونِ». [۲]
گاهی همراه جمله خبریه می‌آید؛ مانند: «یَا اَیُّهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوا لَهُ...» . [۳]
گاهی نیز همراه استفهام است؛ مانند: «... یَا اَبَتِ لِمَ تَعْبُدُ مَا لَا یَسْمَعُ وَلَا یُبْصِرُ...» . [۴]

کاربرد مجازی

[ویرایش]

گاهی صورت ندا مجازاً برای غیر ندا می‌آید؛ مانند:
۱. تحذیر و اِغرا در «... نَاقَةَ اللَّهِ وَسُقْیَاهَا» [۵]؛
۲. اختصاص در «... رَحْمَتُ اللّهِ وَبَرَکَاتُهُ عَلَیْکُمْ اَهْلَ الْبَیْتِ...» [۶]؛
۳. تعجب در «یَا حَسْرَةً عَلَی الْعِبَادِ...» [۷]؛
۴. تحسّر در «... یَا لَیْتَنِی کُنتُ تُرَابًا». [۸]

نکته

[ویرایش]

در تحذیر و اختصاص، حرف ندا وجود ندارد؛ ولی در معنا ندا هست. [۹] [۱۰] [۱۱] [۱۲]

عنوان مرتبط

[ویرایش]

ادات ندا .

پانویس

[ویرایش]
 
۱. بقره/سوره۲، آیه۲۱.    
۲. زمر/سوره۳۹، آیه۱۶.    
۳. حج/سوره۲۲، آیه۷۳.    
۴. مریم/سوره۱۹، آیه۴۲.    
۵. شمس/سوره۹۱، آیه۱۳.    
۶. هود/سوره۱۱، آیه۷۳.    
۷. یس/سوره۳۶، آیه۳۰.    
۸. نبا/سوره۷۸، آیه۴۰.    
۹. سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، ۸۴۹ - ۹۱۱ق، الاتقان فی علوم القرآن، ج۳، ص۲۸۱.    
۱۰. خرمشاهی، بهاء الدین، ۱۳۲۴ -، دانش نامه قرآن وقرآن پژوهی، ج۲، ص۲۲۲۱.
۱۱. کمالی دزفولی، علی، ۱۲۹۲ -، قرآن ثقل اکبر، ص۲۱۹.
۱۲. زرکشی، محمد بن بهادر، ۷۴۵ - ۷۹۴ق، البرهان فی علوم القرآن (باحاشیه)، ج۲، ص۳۲۳.    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ‌نامه علوم قرآنی، برگرفته از مقاله «ندا».    



جعبه‌ابزار