مهدی اخوان ثالث

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



مهدی اخوان استاد دانشگاه و شاعر معاصر، متولد ۱۳۰۷ هـ.ش در مشهد می‌باشد.


معرفی اجمالی

[ویرایش]

مهدی اخوان در سال ۱۳۰۷هـ . ش. در مشهد متولد شد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در همین شهر گذراند و در سال ۱۳۲۶هـ . ش. دوره هنرستان را در رشته آهنگری در مشهد به پایان برد و همانجا در همین رشته آغاز به کار کرد؛ سپس به تهران آمد آموزگار شد و در تهران و اطراف آن به تدریس پرداخت. در سال ۱۳۲۹ ازدواج کرد و در سال ۱۳۳۳ برای بار چندم به اتهام سیاسی زندانی شد. پس از آزادی‌ از زندان در سال ۱۳۳۶ به کار در رادیو پرداخت و مدتی بعد به تلویزیون خوزستان منتقل شد. وی در سال ۱۳۵۳ از خوزستان به تهران بازگشت و این‌بار در رادیو و تلویزیون ملی ایران به کار پرداخت. در سال ۱۳۵۶ در دانشگاه‌های تهران ملی و تربیت معلم به تدریس شعر سامانی و معاصر روی آورد؛ در سال ۱۳۶۰ بازنشسته شد. در سال ۱۳۶۹ به دعوت خانه فرهنگ آلمان برای برگزاری شب شعری از تاریخ ۴ تا ۷ آوریل برای نخستین‌بار به خارج رفت و سرانجام چند ماهی پس از بازگشت از سفر در شهریور ماه جان سپرد و در توس در کنار آرامگاه فردوسی به خاک سپرده شد. از وی ۴ فرزند به یادگار مانده است.

شیوه شعری اخوان

[ویرایش]

اخوان ابتدا شعرهایی در قالب‌های سنتی، مثل قصیده، رباعی و... می‌سرود و از نظر زبانی احیاگر سبک فخیم و استوار خراسانی بود؛ کم‌کم در اثر آشنایی با نیما یوشیج، به سرودن شعر نو روی آورده و با درک انقلاب ادبی نیما، به تشریح تئوری افکار نیما در قالب مقالاتی پرداخت و خود یکی از وفادارترین شاگردان نیما محسوب می‌شود. زبان شعر اخوان، بسیار غنی و فخیم و تقریباً بی‌نقص است. تسلط او بر زبان فارسی باعث شد که از عهد‌ه‌ی پیچ و خم‌ها و احیاناً سکت‌های زبانی که بعضاً در شعرا اتفاق می‌افتد، به موفقیت برآید.

تعلق خاطر به ایران باستان

[ویرایش]

اخوان، تعلق خاطر بسیاری به گذشته‌ی ایران- ایران باستان- دارد. او طرز فکر خاص خودش را دارد ولی در مجموع آنچه او را به گفتن شعر برمی‌انگیزد، مثل هر شاعر متعهد دیگر، دردها و رنج‌های مردم است. شعر اخوان انعکاس دهنده تحولات سیاسی و اجتماعی عصر اوست، به عنوان مثال، شعر معروف او «زمستان»، فضای استبدادی و خفه‌کننده‌ی بعد از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ را به تصویر می‌کشد.

شاعری ناامید

[ویرایش]

اخوان برخلاف نیما شاعری ناامید است. نیما وقتی از شب حرف می‌زند از سیاهی حاکم بر جامعه نگران است، به دمیدن صبحی – اگر چه دور – امیدوار است و همواره پی دریچه‌ای می‌گردد؛ اما، اخوان به دلیل علاقه زیاد به فرهنگ ایران باستان با تمام چشم‌اندازهای با شکوه آن، از وضعیت نابسامان ایران آن روز، ناراضی و یکسره از بهبود اوضاع ناامید است و در شعر او روحیه‌ی یاس اجتماعی به چشم می‌خورد.

اجتماعی بودن شاعر

[ویرایش]

در مجموع و در این مجال کم می‌توان گفت: اخوان ثالث در حیطه‌ی ساخت شعری، آنچه به عنوان علم شعر از آن یاد می‌شود، شاعری است موفق. سبک او، زبانش و فضای شعریش متعلق به خود اوست، بر ساخته با دستان او؛ و از نظر معنا، و محتوای شعری، شاعری است به شدت اجتماعی و پر تب و تاب.

آثار

[ویرایش]

ارغنون، زمستان، آخر شاهنامه، از این اوستا و....

منابع

[ویرایش]

(۱) طاهباز، سیروس، دیدار و شناخت م. امید، تهران، ناشر: گردآورنده (طاهباز)، ۱۳۷۰ (چاپ اول).
(۲) موسوی، حافظ، مهدی اخوان ثالث (چهره‌های قرن بیستمی)، تهران، قصه، ۱۳۸۱.
(۳) پژوم، جعفر، نامی و نامه‌ای از مهدی اخوان ثالث، تهران، سایه، چاپ اول، ۱۳۷۰.
(۵) طاهباز، سیروس، دفترهای زمانه، تهران، پارس، ۱۳۴۷.

منبع

[ویرایش]

سایت پژوهه، برگرفته از مقاله «مهدی اخوان ثالث»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۶/۱۰/۲۳.    

رده‌های این صفحه : مقالات پژوهه




جعبه ابزار