منابع اجتهاد

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



امور مورد مراجعه مجتهد برای استنباط حکم شرعی را منابع اجتهاد گویند.


تعریف

[ویرایش]

منابع اجتهاد، منابع و مصادری است که مجتهد برای استنباط احکام به آن ها رجوع می‌نماید.

دیدگاه فقهاء مذاهب اسلامی

[ویرایش]

فقهای مذاهب اسلامی درباره منابع اجتهاد، دیدگاه‌های گوناگونی دارند؛

← فقهاء شیعه


بیشتر فقهای امامیه ، کتاب ، سنت ، اجماع و عقل را منابع اجتهاد می‌دانند، اما اخباری‌ها ، از علمای شیعه ، تنها کتاب و سنت را پذیرفته‌اند و بعضی از آنها «سنت» را تنها منبع می‌دانند.

← فقهاء اهل سنت


فقهای حنفی منابع اجتهاد را شامل، کتاب، سنت متواتر ، اقوال صحابه ، اجماع صحابه ، قیاس ، استحسان و نظر عرف می‌دانند.
فقهای مالکی ، کتاب، سنت، اجماع اهل مدینه ، مصالح مرسله ، قول صحابی غیر مستند به رای ، و قیاس منصوص العلة را به عنوان منابع اجتهاد پذیرفته‌اند.
فقهای شافعی ، از کتاب، سنت، اجماع، قیاس مستنبط العلة ، قیاس تشبیه و تمثیل به عنوان منابع اجتهاد نام می‌برند.
فقهای حنبلی ، منابع اجتهاد را کتاب، سنت، قیاس منصوص العلة ، قیاس تشبیه ، تمثیل و فتاوای صحابه می‌دانند
و علمای مذهب ظاهری ، به کتاب، سنت و اجماع معتقدند، هر چند برای اجماع پس از عصر خلفا نیز، جایگاهی قائل نیستند.
[۱] منابع اجتهاد (از دیدگاه مذاهب اسلامی)، جناتی، محمد ابراهیم، ص (۴-۳).
[۲] ادوار اجتهاد، جناتی، محمد ابراهیم، ص۲۴.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. منابع اجتهاد (از دیدگاه مذاهب اسلامی)، جناتی، محمد ابراهیم، ص (۴-۳).
۲. ادوار اجتهاد، جناتی، محمد ابراهیم، ص۲۴.


منبع

[ویرایش]

فرهنگ‌نامه اصول فقه، تدوین توسط مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، ص۷۹۹، برگرفته از مقاله «منابع اجتهاد».    



جعبه ابزار