مفهومذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



دلالت باواسطه و غیرمطابقی کلام را مفهوم گویند.


تعریف

[ویرایش]

«مفهوم» در مقابل « منطوق »، مدلولی است که به طور مستقیم در لفظ و کلام ذکر نشده است؛ ولی از آن استنباط می‌شود؛ و لذا در تعریف آن گفته‌اند: «ما دل علیه اللفظ فی غیر محل النطق»؛ یعنی معنایی که کلام متکلم به طور مستقیم و به دلالت مطابقی بر آن دلالت ندارد؛ بلکه به دلالت التزامی و باواسطه بر آن دلالت دارد؛ مانند: (فلا تقل لهمآ اف) [۱] که منطوق این آیه بر تحریم تافیف و اف گفتن دلالت دارد و مفهوم آن، حرمت ضرب و جرح به طریق اولی است.

اقسام

[ویرایش]

مفهوم به طور کلی بر دو قسم است:
۱. مفهوم موافق ؛ ۲. مفهوم مخالف .
هر کدام از این دو نیز اقسامی دارد. [۲] [۳] [۴] [۵] [۶] [۷]

عناوین مرتبط

[ویرایش]

مفهوم موافق ؛
مفهوم مخالف ؛
منطوق .

پانویس

[ویرایش]
 
۱. اسراء/سوره۱۷، آیه۲۳.    .
۲. سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، الاتقان فی علوم القرآن، ج۳، ص۱۰۶.    
۳. صالح، صبحی، مباحث فی علوم القرآن، ص۳۰۱.    
۴. مظفر، محمد رضا، اصول الفقه، ج۱، ص۱۱۱.    
۵. ولایی، عیسی، فرهنگ تشریحی اصطلاحات اصول، ص۴۲۸.    
۶. فیض، علیرضا، مبادی فقه و اصول، ص۲۴۲.
۷. زحیلی، وهبه، اصول الفقه الاسلامی، ص۳۶۱.


منبع

[ویرایش]

فرهنگ‌نامه علوم قرآنی، برگرفته از مقاله «مفهوم».    



جعبه‌ابزار