معیار تعارض

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



معیار تعارض، تنافی میان دو دلیل در مرحله جعل و تشریع است.


تعریف

[ویرایش]

معیار تعارض، تنافی میان دو یا چند دلیل در مرحله جعل و تشریع حکم است که سبب تنافی میان مدلول آن دو دلیل می‌گردد، مانند تعارضِ میان: « حج بر مستطیع حرام است» و «حج بر مستطیع واجب است» که به سبب تضاد میان احکام تکلیفی ( وجوب و حرمت ) در مرحله جعل ، میان آنها تنافی وجود دارد، و یا مانند تعارض میان «صل» و «لاتصل» که نقیض یک دیگرند.

← شرایط تحقق تعارض


در تحقق تعارض میان دو دلیل، سه شرط ضروری است:
۱. هر یک از دو دلیل شرایط حجیت را داشته باشند؛
۲. امکان اجتماع دو دلیل در مرحله جعل و تشریع وجود نداشته باشد، به گونه‌ای که از تشریع هر دو دلیل، اجتماع ضدین یا نقیضین در نفس الامر به وجود آید؛
۳. اراده استعمالی در هر دو دلیل موجود باشد، زیرا تعارض، در مرحله اراده استعمالی واقع می‌شود.
[۱] فوائد الاصول، نائینی، محمد حسین، ج۳، ص (۷۰۴-۷۰۲).
[۴] شرح اصول فقه، محمدی، علی، ج۳، ص۴۱۲.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. فوائد الاصول، نائینی، محمد حسین، ج۳، ص (۷۰۴-۷۰۲).
۲. انوار الاصول، مکارم شیرازی، ناصر، ج۳، ص۵۷۳.    
۳. المحکم فی اصول الفقه، حکیم، محمد سعید، ج۶، ص۳۸.    
۴. شرح اصول فقه، محمدی، علی، ج۳، ص۴۱۲.


منبع

[ویرایش]

فرهنگ‌نامه اصول فقه، تدوین توسط مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، ص۷۶۰، برگرفته از مقاله «معیار تعارض».    


رده‌های این صفحه : اصول فقه | تعارض ادله




جعبه ابزار