محمدعاشق پهلتی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



پُهلِتی، محمد عاشق، از مشایخ قرن دوازدهم شبه قاره هند می‌باشد.


ولادت

[ویرایش]

در پُهلِت (پُلِت) از حوالی دهلی به دنیا آمد، اما از تاریخ ولادتش اطلاعی در دست نیست.

محدث

[ویرایش]

از او با عنوان محدّث نیز یاد کرده‌اند.

نسبت

[ویرایش]

نسبت او را با ۲۱ واسطه به محمد بن ابی‌بکر می‌رسانند.
[۱] عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع والنواظر، ج۶، ص۳۲۸، چاپ شرف الدین احمد، ج ۶، حیدرآباد دکن ۱۳۹۸/۱۹۷۸.


استاد

[ویرایش]

وی از شاگردان شیخ طریقت نقشبندیه مجددّیه بن وریه، شاه ولی الله دهلوی (پسر عمه‌اش)، بود.
[۲] محمد عاشق پهلتی، القول الجلی فی ذکر آثار الولی، ج۱، ص۵۲۵، چاپ ابوالنصر انس فاروقی، چاپ افست دهلی ۱۴۰۹/۱۹۸۹.


← سفر حج


در ۱۱۴۴ همراه استاد مرشد خود به حج رفت.
آن‌ها در این سفر از مجالس درس و بحث شیخ ابوطاهر بن ابراهیم کردی مدنی بهره بردند.

← اجازه حدیث


پهلتی از او اجازه حدیث گرفت.

← مرتبه‌ای ممتاز


وی در میان شاگردان شیخ ولی الله به مرتبه‌ای ممتاز رسید تا آن‌جا که صاحب راز شیخ ولی الله شد.
[۳] عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع والنواظر، ج۶، ص۳۲۹، چاپ شرف الدین احمد، ج ۶، حیدرآباد دکن ۱۳۹۸/۱۹۷۸.


شاگردان پهلتی

[ویرایش]

در مجالس درس و بحث پهلتی شاگردان بسیاری، از جمله سید ابوسعید بریلوی و عبدالعزیز دهلوی و برادرش رفیع‌الدین، حاضر می‌شدند.
[۴] عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع والنواظر، ج۶، ص۳۲۹، چاپ شرف الدین احمد، ج ۶، حیدرآباد دکن ۱۳۹۸/۱۹۷۸.


وفات

[ویرایش]

از نامه عبدالعزیز دهلوی به ابوسعید بریلوی چنین برمی آید که پهلتی در حدود ۱۱۸۷ وفات یافته است.
[۵] عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع والنواظر، ج۶، ص۳۳۰، چاپ شرف الدین احمد، ج ۶، حیدرآباد دکن ۱۳۹۸/۱۹۷۸.


تالیفات

[ویرایش]

پهلتی تألیفاتی نیز داشته که عبارت است از:
۱) سبیل‌الرشاد فی السلوک، به زبان فارسی ؛
۲) شرح بر دعای اعتصام (تألیف مرشدش)؛
۳) القول الجلی فی مناقب‌الولی، به فارسی، در شرح زندگی و احوال و اقوال شیخ ولی الله.

← القول الجلی


پهلتی این کتاب را به منظور تألیف اثری به زبان ساده درباره مقامات عارفان و مناقب آن‌ها و به درخواست شیخ ولی الله در سه بخش نوشته است: در باب کرامات و اشراقات و تصرفات مرشد ولی الله، در ذکر و تأویل پاره‌ای از سخنان و ارشادات او در بیان پاره‌ای احوال و اقوال مشایخ و بزرگانی که میان آنان و مرشد وی قرابت، ارادت، شاگردی یا استادی بوده است.
پهلتی این کتاب را با نظارت و ملاحظه شیخ ولی الله نگاشته است.
بدین ترتیب آنچه از کرامات و خوارق عادت درباره مرشدش نوشته، با تأیید شیخ بوده است.
درباره احوال و اقوال اشخاص و مشایخ دیگر نیز یا خود شاهد بوده یا در نقل آن‌ها به روایت ثقه اعتماد کرده است.
[۶] محمد عاشق پهلتی، القول الجلی فی ذکر آثار الولی، ج۱، ص۴۰۵، چاپ ابوالنصر انس فاروقی، چاپ افست دهلی ۱۴۰۹/۱۹۸۹.


← الخیر الکثیر


پهلتی همچنین کتاب الخیرالکثیر را، شامل بیست رساله از تألیفات شیخ ولی الله، در یک مجلد گرد آورده است.
[۷] احمد بن عبدالرحیم شاه ولی الله، التفهیمات الالهیه، ج۱، ص۲۴ـ۲۵، چاپ غلام مصطفی قاسمی، حیدرآباد سند ۱۳۹۰/۱۹۷۰.


← تبییض‌المصفّی


شرح شیخ ولی الله بر الموطّأ مالک بن انس را نیز، با عنوان تبییض‌المصفّی، منقح ساخته است.

فهرست منابع

[ویرایش]

(۱) محمد عاشق پهلتی، القول الجلی فی ذکر آثار الولی، چاپ ابوالنصر انس فاروقی، چاپ افست دهلی ۱۴۰۹/۱۹۸۹.
(۲) عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع والنواظر، چاپ شرف الدین احمد، ج ۶، حیدرآباد دکن ۱۳۹۸/۱۹۷۸.
(۳) احمد بن عبدالرحیم شاه ولی الله، التفهیمات الالهیه، چاپ غلام مصطفی قاسمی، حیدرآباد سند ۱۳۹۰/۱۹۷۰.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع والنواظر، ج۶، ص۳۲۸، چاپ شرف الدین احمد، ج ۶، حیدرآباد دکن ۱۳۹۸/۱۹۷۸.
۲. محمد عاشق پهلتی، القول الجلی فی ذکر آثار الولی، ج۱، ص۵۲۵، چاپ ابوالنصر انس فاروقی، چاپ افست دهلی ۱۴۰۹/۱۹۸۹.
۳. عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع والنواظر، ج۶، ص۳۲۹، چاپ شرف الدین احمد، ج ۶، حیدرآباد دکن ۱۳۹۸/۱۹۷۸.
۴. عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع والنواظر، ج۶، ص۳۲۹، چاپ شرف الدین احمد، ج ۶، حیدرآباد دکن ۱۳۹۸/۱۹۷۸.
۵. عبدالحی حسنی، نزهة الخواطر و بهجة المسامع والنواظر، ج۶، ص۳۳۰، چاپ شرف الدین احمد، ج ۶، حیدرآباد دکن ۱۳۹۸/۱۹۷۸.
۶. محمد عاشق پهلتی، القول الجلی فی ذکر آثار الولی، ج۱، ص۴۰۵، چاپ ابوالنصر انس فاروقی، چاپ افست دهلی ۱۴۰۹/۱۹۸۹.
۷. احمد بن عبدالرحیم شاه ولی الله، التفهیمات الالهیه، ج۱، ص۲۴ـ۲۵، چاپ غلام مصطفی قاسمی، حیدرآباد سند ۱۳۹۰/۱۹۷۰.


منبع

[ویرایش]
دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، برگرفته از مقاله «محمدعاشق پهلتی»، شماره۳۸۹۲.    






جعبه ابزار