فرق شیعه

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



فِرَق شیعه(گروه‌های شیعه) عنوانی است برای همه گروه‌هایی که به امامت و خلافت بلافصل حضرت علی (علیه السلام) معتقدند.‌


کاربرد لفظ شیعه برای اولین بار

[ویرایش]

برای نخستین بار، پیامبر اسلام (صلی الله و علیه و آله) بود که به آنان که خود را پیرو علی بن ابی طالب (علیه السلام) می‌دانستند عنوان «شیعه» داد. از جمله این افراد، سلمان، مقداد، ابوذر، عمّار و ابوایوب بودند. پیامبر اسلام (صلی الله و علیه و آله) بارها علی را جانشین بلافصل خود خواند و کسی بدین موضوع به صورت علنی اعتراض نکرد.

تاریخچه رسمیت مذهب تشیع

[ویرایش]

مذهب تشیّع تا زمان پس از وفات پیامبر (صلی الله و علیه و آله)، به عنوان فرقه‌ای مستقل مطرح نبود.
[۱] اعیان الشّیعه، ج۱، ص۲۳.
چون پیامبر اسلام (صلی الله و علیه و آله) به دیار باقی رفت، بر سر جانشینی او میان مسلماناناختلاف درگرفت. در این میان، شیعیان، این منصب را حقّ حضرت علی (علیه السلام) دانستند و از این زمان بود که تشیّع به عنوان مذهبی رسمی نمودار گشت.

انشعاب در تشیّع

[ویرایش]

تا هنگام شهادت امام حسین (علیه السلام) شیعیان یکپارچگی خویش را حفظ کردند و انشعابی در این مذهب رخ ننمود
[۲] شیعه در اسلام، ص۶۰.
از آن پس بر اثر حوادث گوناگون، هر بار اقلیّتی از شیعیان، از اصول نخستین تشیّع روی برتافتند و راه خویش را از اکثریّت جدا کردند.

شمار پیروان امامیه

[ویرایش]

در میان فرقه‌های مختلف شیعه، آن که بیش ‌ترین پیروان را دارد و اصول نخستین تشیّع را حفظ کرده است، «امامیّه» است. امامیه امروزه پیروان بسیاری در سراسر دنیا دارد.

شمار پیروان فرقه‌های دیگر

[ویرایش]

از نظر شمار پیروان، پس از امامیّه، به ترتیب، اسماعیلیّه و زیدیّه جای دارند؛ امّا بیشتر فِرَق شیعه از میان رفته‌اند و جز نام و یادی در تاریخ، اثری از آنها بر جای نمانده است.

تعداد فرق شیعه

[ویرایش]

شمار فِرَق شیعه را تا صد فرقه دانسته‌اند.

مشهورترین فرق شیعه

[ویرایش]

امّا مشهورترین آنها عبارت‌اند از: امامیّه، کیسانیّه، زیدیّه، اسماعیلیّه، فطحیّه و غلات.

فرقه‌های ضاله

[ویرایش]
برخی فرقه‌های شیعه به سختی انحراف یافته و از دین درآمده‌اند؛ چنان که علمای شیعه از آنان با عنوان «فرقه‌های ضالّه» یاد می‌کنند. از این فرقه‌ هایند:شیخیّه، بهائیّه و احمدیّه.
[۳] فرهنگنامه فرقه ‌های اسلامی، ص۱۷۷.
[۴] فرق و مذاهب کلامی، ص۳۳۷.
[۵] فرق و مذاهب کلامی، ص۳۴۳.
[۶] فرق و مذاهب کلامی، ص۳۵۱.


علت پدید آمدن فرق

[ویرایش]

پدید آمدن فرقه‌های مختلف در تشیّع به عللی متعدّد باز می‌گردد؛ از جمله تحولات اجتماعی، درک ناصحیح مفاهیم دینی و منافع و اغراض شخصی.

اختلاف اصلی شیعیان

[ویرایش]

اختلاف اصلی شیعیان بر سر شمار امامان و چگونگی تعیین امام است؛ اما همین اختلاف به تدریج در سه محور توسعه یافته است: ۱. امامت و جانشینی رسول خدا (صلی الله و علیه و آله) و چگونگی تعیین، نصب و ویژگی‌های شخصی امام؛ ۲. مسائل فکری و اصول عقیدتی؛ ۳. مسائل فرعی فقهی.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. اعیان الشّیعه، ج۱، ص۲۳.
۲. شیعه در اسلام، ص۶۰.
۳. فرهنگنامه فرقه ‌های اسلامی، ص۱۷۷.
۴. فرق و مذاهب کلامی، ص۳۳۷.
۵. فرق و مذاهب کلامی، ص۳۴۳.
۶. فرق و مذاهب کلامی، ص۳۵۱.


منبع

[ویرایش]

فرهنگ شیعه، ص۳۵۷-۳۵۸.    



جعبه ابزار