فرزندان ابراهیم

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



نام اسماعیل و اسحاق از فرزندان ابراهیم چندین مرتبه در قرآن آمده است.


اعطای اسماعیل و اسحاق

[ویرایش]

نام اسماعیل در قرآن دوازده بار، و نام اسحاق هفده بار آمده است، این دو پیامبر، از فرزندان ابراهیم از دو مادر بودند، مادر اسماعیل هاجر نام داشت، و مادر اسحاق ساره بود. خداوند این دو پسر را در سن پیری ابراهیم به ابراهیم عطا فرمود، چنان که در آیه ۳۹ سوره ابراهیم از زبان ابراهیم می‌خوانیم می‌گوید:
«الحمد لله الذی وهب لی علی الکبر اسماعیل و اسحاق ان ربی لسمیع الدعاء؛ حمد و سپاس خداوندی را که در پیری اسماعیل و اسحاق را به من بخشید، قطعا پروردگار من شنونده (و اجابت کننده) دعا است.»
از ابن عباس روایت شده، خداوند در سن نود و نه سالگی ابراهیم، اسماعیل را به او داد، و در سن صد و دوازده سالگی اسحاق را به او عطا فرمود، و از سعید بن جبیر نقل شده که ابراهیم تا ۱۱۷ سالگی فرزندی نداشت، سپس دارای فرزندانی به نام اسماعیل و اسحاق گردید.[۲]    

ازدواج ابراهیم با ساره

[ویرایش]

حضرت ابراهیم در آن هنگام که در سرزمین بابل (عراق کنونی) بود، در ۳۷ سالگی با ساره دختر یکی از پیامبران به نام «لاحج» ازدواج کرد، ساره بانویی مهربان و با کمال بود و (همچون خدیجه (علیهاالسّلام)) اموال بسیار داشت، همه آن اموال را در اختیار ابراهیم گذاشت، و ابراهیم آن اموال را در راه خدا مصرف نمود.
[۲] طبری، محمد بن جری، تاریخ طبری، ج۳، ص۲۱۸.

ساره در یک خانواده کشاورز و دامدار زندگی می‌کرد، وقتی که همسر ابراهیم شد، گوسفندهای بسیار و زمین‌های وسیعی که از ناحیه پدر به او به ارث رسیده بود، در اختیار ابراهیم گذاشت.

پیوستن هاجر و لوط به ابراهیم

[ویرایش]

هنگامی که ابراهیم همراه ساره از بابل به سوی سرزمین فلسطین هجرت کردند (چنان که قبلا ذکر شد) در مسیر راه وقتی که به مصر رسیدند، حاکم مصر کنیزی را به نام هاجر به ساره بخشید، ابراهیم همراه ساره و هاجر وارد فلسطین شدند، و در آن جا به زندگی پرداختند و ابراهیم و لوط (برادر یا پسر خاله ساره) در این سرزمین به هدایت قوم پرداختند، ابراهیم در قسمت بلند فلسطین، و لوط در قسمت پایین فلسطین با فاصله هشت فرسخ، سکونت نمودند، و حضرت لوط در عین آن که پیامبر بود، به نمایندگی از طرف ابراهیم در آن جا به راهنمایی مردم پرداخت.

ولادت حضرت اسماعیل

[ویرایش]

سالها گذشت ابراهیم با این که به سن پیری رسیده بود، دارای فرزند نمی‌شد، علتش این بود که همسرش ساره بچه‌دار نمی‌شد، روزی ابراهیم به ساره چنین پیشنهاد کرد: «اگر مایل هستی کنیزت هاجر را به من بفروش، شاید خداوند از ناحیه او فرزندی به ما عنایت کند، تا پس از ما راه ما را زنده کند.» ساره این پیشنهاد را پذیرفت، از این پس هاجر همسر ابراهیم گردید و پس از مدتی دارای فرزندی شد که نام او را اسماعیل گذاشتند. این همان فرزند صبور و بردباری بود که ابراهیم از درگاه خدا درخواست نموده بود، و خداوند بشارت او را به ابراهیم داده بود..
با داشتن این فرزند، کانون زندگی ابراهیم، زیبا و شاد شد، چرا که اسماعیل ثمره یک قرن رنج و مشقت‌های ابراهیم بود. طبیعی است که ساره نیز به خصوص هنگامی که چشمش به چهره اسماعیل می‌افتاد، آرزو می‌کرد که دارای فرزند باشد، گاه به ابراهیم می‌گفت: از خدا بخواه من نیز دارای فرزند شوم.

بشارت اسحاق

[ویرایش]

ابراهیم و ساره گرچه هر دو پیر شده بودند، و دیگر امید فرزند داشتن در میان نبود، ولی ابراهیم بارها امدادهای غیبی را دیده بود، از این رو دارای امید سرشار بود، و از خدا می‌خواست که ساره نیز دارای فرزند شود، طولی نکشید که دعای ابراهیم مستجاب شده و بشارت فرزندی به نام اسحاق به او داده شد.
[۴] طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، ج۶، ص۳۱۹.

چگونگی بشارت چنین بود: حضرت لوط مدتها قوم خود را به سوی خدا و اخلاق نیک دعوت می‌کرد، ولی آنها حضرت لوط را به استهزاء گرفتند و سرانجام مستحق کیفر سخت الهی گشتند، جبرئیل همراه چند نفر از فرشتگان مقرب مامور شدند که نخست نزد ابراهیم بیایند و او را به تولد فرزندی به نام اسحاق مژده دهند، و سپس به سوی قوم لوط رفته و عذاب الهی را به آنها برسانند.
روزی ابراهیم با همسرش ساره در خانه بود، ناگهان دید سه نفر (یا ۹ نفر یا ۱۱ نفر) به صورت جوانانی نیرومند و زیبا بر ابراهیم وارد شدند و سلام کردند، ابراهیم که مهمان‌نواز بود بی‌درنگ گوساله‌ای کشت و از گوشت آن غذای مطبوعی برای مهمانان فراهم کرد و جلو آنها گذاشت، اما در حقیقت آنها فرشته بودند که به صورت بشر به آن جا آمده بودند، و فرشته غذا نمی‌خورد، نخوردن غذا در آن زمان یک نوع علامت خطر بود، ابراهیم با آن همه شجاعت ترسید، از این رو که فکر می‌کرد آنها دزدند یا سوء قصد دارند و یا برای عذاب قوم خود آمده‌اند... ولی بی درنگ آنها ابراهیم را از ترس بیرون آوردند و به او گفتند نترس، ما برای دو ماموریت آمده‌ایم: ۱. قوم ناپاک لوط را به مجازات اعمال ناپاکشان برسانیم ۲. به تو مژده دهیم که خداوند به زودی فرزندی به نام اسحاق به تو می‌دهد که پیامبر خواهد بود، سپس فرزندی به نام یعقوب به اسحاق خواهد داد که او نیز پیامبر است. ترس و وحشت از ابراهیم برطرف شد.
وقتی که این بشارت به گوش ساره رسید، از تعجب خندید و گفت: آیا من که پیر و فرتوت هستم و ابراهیم نیز پیر است دارای فرزند می‌شوم، به راستی عجیب است؟!
رسولان به ساره گفتند: آیا از فرمان و عنایت خداوند تعجب می‌کنی؟ او خدای مهربان است، و در مورد شما چنین خواسته است، طولی نکشید که کانون گرم خانواده ابراهیم به وجود نو گلی به نام اسحاق گرمتر شد..
ابراهیم سپاس الهی را به جا آورد و گفت: «شکر و سپاس خداوندی را که به من در سن پیری اسماعیل و اسحاق را عنایت فرمود.»
[۷] طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، ج۶، ص۳۱۹.


عناوین مرتبط

[ویرایش]

آل ابراهیم؛ آل ابراهیم (قرآن)؛ ابراهیم و اسماعیل؛ حضرت اسماعیل؛ حضرت اسحاق؛ آخرت در دین اسحاق؛ آخرت‌طلبی اسحاق؛ آموزه‌های دین اسحاق (قرآن)؛ ابراهیم و اسحاق؛ اتحاد فرزندان ابراهیم (قرآن).

پانویس

[ویرایش]
 
۱. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۳۹.    
۲. طبری، محمد بن جری، تاریخ طبری، ج۳، ص۲۱۸.
۳. صافات/سوره۳۷، آیه۱۰۰.    
۴. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، ج۶، ص۳۱۹.
۵. هود/سوره۱۱، آیه۶۹۷۴.    
۶. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۳۸.    
۷. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، ج۶، ص۳۱۹.


منبع

[ویرایش]

سایت اندیشه قم، برگرفته از مقاله «فرزندان ابراهیم»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۴/۱۱/۲۸.    

رده‌های این صفحه : مقالات اندیشه قم




جعبه ابزار