فراموشی خدا (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



در آیات قرآن به مؤمنین توصیه شده که خداوند را یاد کنند و از فراموش کردن خداوند نهی شده است. در این مقاله آیات مرتبط با فراموشی خداوند معرفی می‌شوند.


نهی از فراموشی خدا

[ویرایش]

فراموشی خداوند، مورد نهى او:
وَ لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنْساهُمْ أَنْفُسَهُمْ أُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُونَ.

یاد خدا بعد از فراموشی

[ویرایش]

لزوم تدارك یاد خداوند، در پى فراموشى او:
إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ وَ اذْكُرْ رَبَّكَ إِذا نَسِيتَ وَ قُلْ عَسى‌ أَنْ يَهْدِيَنِ رَبِّي لِأَقْرَبَ مِنْ هذا رَشَداً.

آثار فراموشى خدا

[ویرایش]

آثار فراموشی خداوند عبارتند از:

← ترك انفاق‌


فراموشی منافقان از خداوند، عامل ترک انفاق از سوى آنان:
الْمُنافِقُونَ وَ الْمُنافِقاتُ‌ ... وَ يَقْبِضُونَ أَيْدِيَهُمْ نَسُوا اللَّهَ فَنَسِيَهُمْ‌ ....

← ترويج بدى‌


ترویج زشتیها و منكرات از طرف منافقان، حاصل فراموشى خدا از سوى آنان:
الْمُنافِقُونَ وَ الْمُنافِقاتُ‌ ... يَأْمُرُونَ بِالْمُنْكَرِ ... نَسُوا اللَّهَ فَنَسِيَهُمْ‌ ....

← خودفراموشى‌


فراموشى خداوند، درپى‌دارنده فراموشی خویشتن:
وَ لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنْساهُمْ أَنْفُسَهُمْ‌ ....

← فسق‌


فراموشى خداوند، درپى‌دارنده فسق:
... نَسُوا اللَّهَ فَأَنْساهُمْ أَنْفُسَهُمْ أُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُونَ.

← مانع هدايت‌


فراموشى ياد خدا، مانع هدايت‌يابى سريع انسان:
إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ وَ اذْكُرْ رَبَّكَ إِذا نَسِيتَ وَ قُلْ عَسى‌ أَنْ يَهْدِيَنِ رَبِّي لِأَقْرَبَ مِنْ هذا رَشَداً.

← ممانعت از معروف‌


فراموشى خدا، عامل پيشگيرى از تحقّق نيكيها و ارزشها:
الْمُنافِقُونَ وَ الْمُنافِقاتُ‌ ... وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوفِ‌ ... نَسُوا اللَّهَ فَنَسِيَهُمْ‌ ...جمله «نسوا اللّه فنسيهم» بيان است براى «يأمرون بالمنكر و ينهون عن المعروف ...»

عذاب فراموشی خدا

[ویرایش]

فراموش کردن خداوند موجب هلاکت و کیفر الهی می‌شود.
[۱۰] به مقاله عذاب فراموشی خدا (قرآن) رجوع شود.


عوامل فراموشى خدا

[ویرایش]

عواملی که سبب فراموشی خداوند می‌شوند عبارتند از:

← استهزاى مؤمنان‌


استهزای مؤمنان و خندیدن به آنان، موجب فراموشى یاد خدا:
إِنَّهُ كانَ فَرِيقٌ مِنْ عِبادِي يَقُولُونَ رَبَّنا آمَنَّا ...فَاتَّخَذْتُمُوهُمْ سِخْرِيًّا حَتَّى أَنْسَوْكُمْ ذِكْرِي وَ كُنْتُمْ مِنْهُمْ تَضْحَكُونَ.

← رفاه‌


رفاه بسيار، زمينه‌ساز از ياد بردن ياد خدا:
۱. ... وَ لكِنْ مَتَّعْتَهُمْ وَ آباءَهُمْ حَتَّى نَسُوا الذِّكْرَ ... مقصود از «ذكر» مى‌تواند ياد خدا باشد.
۲. وَ إِذا مَسَّ الْإِنْسانَ ضُرٌّ دَعا رَبَّهُ مُنِيباً إِلَيْهِ ثُمَّ إِذا خَوَّلَهُ نِعْمَةً مِنْهُ نَسِيَ ما كانَ يَدْعُوا إِلَيْهِ مِنْ قَبْلُ‌ ....

← شيطان‌


شیطان، عامل فراموشى ياد خدا از ذهن پيروانش:
اسْتَحْوَذَ عَلَيْهِمُ الشَّيْطانُ فَأَنْساهُمْ ذِكْرَ اللَّهِ أُولئِكَ حِزْبُ الشَّيْطانِ أَلا إِنَّ حِزْبَ الشَّيْطانِ هُمُ الْخاسِرُونَ.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. حشر/سوره۵۹، آیه۱۹.    
۲. کهف/سوره۱۸، آیه۲۴.    
۳. توبه/سوره۹، آیه۶۷.    
۴. توبه/سوره۹، آیه۶۷.    
۵. حشر/سوره۵۹، آیه۱۹.    
۶. حشر/سوره۵۹، آیه۱۹.    
۷. کهف/سوره۱۸، آیه۲۴.    
۸. توبه/سوره۹، آیه۶۷.    
۹. طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ۹، ص ۳۳۶.    
۱۰. به مقاله عذاب فراموشی خدا (قرآن) رجوع شود.
۱۱. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۱۰۹.    
۱۲. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۱۱۰.    
۱۳. فرقان/سوره۲۵، آیه۱۸.    
۱۴. زمخشری، محمود بن عمر، الکشاف، ج ۳، ص ۲۷۰.    
۱۵. زمر/سوره۳۹، آیه۸.    
۱۶. مجادله/سوره۵۸، آیه۱۹.    


منبع

[ویرایش]

مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۲۲، ص۸۴، برگرفته از مقاله «فراموشی خدا».    


رده‌های این صفحه : خدا شناسی | فراموشی | موضوعات قرآنی




جعبه ابزار