عملذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



عمل، به کار گفته می‌شود.


کاربرد فقهی

[ویرایش]

از آن در همه ابواب فقه سخن گفته‌اند.

معنای عمل

[ویرایش]

به گفته برخی لغویان، عمل عبارت است از هر کاری که از روی قصد انجام گیرد و از نظرگستره اخص از «فعل» است؛ زیرا فعل بر کار بدون قصد نیز اطلاق می‌شود. [۱]
به گفته برخی دیگر، عمل به کاری گفته می‌شود که از روی عقل و اندیشه باشد؛ از این رو، قرین علم قرار می‌گیرد؛ لیکن فعل اعم است. [۲]

انواع عمل

[ویرایش]

عمل دو گونه است:
۱. عمل جوارحی که با اعضای بدن انجام می‌شود، مانند نماز و روزه .
۲. عمل جوانحی که منشأ آن روح و قلب آدمی است، مانند نیّت ، عقیده و حب و بغض . [۳]

حکم تکلیفی

[ویرایش]

عمل موضوع احکام تکلیفی پنج‌گانه است. عملی که شارع مقدس آن را به گونه حتم و الزام از مکلّف خواسته است، عمل واجب و عملی که شارع آن را محبوب و مطلوب معرفی کرده، اما به گونه حتم و الزام نخواسته است، عمل مستحب ، و عملی که شارع ترک آن را به گونه حتم و الزام خواسته است، حرام ، و عملی که ترک آن را بدون الزام خواسته است، عمل مکروه ، و عملی که شارع، مکلّف را میان انجام دادن و ترک مخیّر کرده، عمل مباح است.

ثواب و عقاب برای عمل

[ویرایش]

خداوند بر اعمالی که مکلّف انجام می‌دهد، پاداش و جزا می‌دهد؛ بر طاعت‌ها، پاداش نیک و ثواب تفضل می‌کند و بر معاصی و گناهان کیفر و عذاب می‌دهد، مگر آنکه گناهکار از گناه خویش توبه کند و یا عفو و بخشش الهی شامل او شود.

تقسیم عمل از جهت حکم وضعی

[ویرایش]

عمل به لحاظ حکم وضعی به صحّت و فساد متصف می‌شود.

عمل و عقود

[ویرایش]

برخی عقود بر پایه عمل بنا شده‌اند، مانند اجاره بر اعمال، مضاربه ، مساقات و مزارعه . در این نوع عقود، عمل از ارکان آن به شمار می‌رود.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. المفردات(راغب)، واژه «عمل».
۲. اقرب الموارد، واژه «عمل».
۳. مدارک العروة، ج۴، ص۳۸۶.


منبع

[ویرایش]

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، ج۵، ص۴۸۶، برگرفته از مقاله«عمل».    



جعبه‌ابزار