عمرو بن قرظة

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



عمرو بن قَرَظة بن کعب انصاری از یاران امام حسین (علیه‌السلام) و از شهیدان کربلا است.


تحقیق در نام عمرو

[ویرایش]

برخی منابع نام او را عمیر و برخی عمر
[۲] واعظ کاشفی، ملاحسین، روضة الشهداء، ج۱، ص۳۱۱.
گفته‌اند.

پدر عمرو

[ویرایش]

قرظة بن کعب انصاری خزرجی از صحابه رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) بود که در جنگ‌های احد و دیگر جنگ‌های پس از آن شرکت داشت. شیخ طوسی او را در شمار صحابه امیرمؤمنان (علیه‌السّلام) و امام حسین (علیه‌السّلام) آورده است. برخی نیز برآنند که وی در جنگ‌های امیرمؤمنان شرکت داشت و علی (علیه‌السّلام) او را به حکومت فارس گماشت.

پیوستن به امام حسین

[ویرایش]

او در روز ششم محرم الحرام به امام حسین (علیه‌السّلام) پیوست
[۸] مامقانی، عبدالله، تنقیح المقال، ج۲، ص۳۳۶.
و در شمار یاران آن حضرت قرار گرفت، عمرو حامل پیام امام (علیه‌السّلام) به ابن ‌سعد، مبنی بر ملاقات با وی، در مکانی بین دو لشکر بود.

رجزخوانی در عاشورا

[ویرایش]

طبری نوشته است که عمرو بن قرظه، روز عاشورا به میدان رفت و این رجز را خواند:
قَدْ عَلِمَتْ کتیبَةُ الانْصاری‌ • انّی‌ سَاحْمی‌ حَوْزَةَ الذَّماری‌
ضَرْبَ غُلامٍ غَیرَ نَکسٍ شاری‌ • دُونَ حُسَینٍ مُهْجَتی‌ وَداری‌
سپاه انصار باور دارند که من از شرف و ناموسم و از قلمرو پیمانم حمایت می‌کنم، ضربه‌ام ضربه جوانی است که ضعیف و ناتوان نیست. بدون سستی، خانه و جانم فدای حسین (علیه‌السّلام) می‌کند.

شهادت عمرو

[ویرایش]

او نسبت به امام حسین (علیه‌السّلام) علاقه بسیار داشت و -روز عاشورا- پروانه‌وار دور امام می‌چرخید و تیرها و شمشیرها را به جان می‌خرید و تا زنده بود دشمن نتوانست صدمه‌ای بر آن حضرت وارد کند. سید بن طاووس در ملهوف آورده است که عمرو بن قرظه از امام حسین (علیه‌السّلام) اجازه خواست و امام به او اجازه داد. عمرو به میدان رفت و مانند شیفتگان پاداش الهی جنگید و تعداد زیادی از سپاهیان دشمن را به هلاکت رساند. او در خدمت به سلطان آسمان‌ها (امام حسین (علیه‌السّلام)) نهایت تلاش خود را به کار برد و بین استواری در دین و جهاد جمع کرد. هیچ تیر و شمشیری به سوی امام نمی‌آمد مگر آنکه او خود را در برابر آن، سپر قرار می‌داد و نمی‌گذاشت به امام (علیه‌السّلام) اصابت کند؛ تا آنکه زخم‌های زیادی برداشت و در خون خود غلتید. آن‌گاه رو به امام (علیه‌السّلام) کرد و عرض کرد: آیا به عهد خود وفا کردم؟ حضرت فرمود: آری، تو پیش از من در بهشت خواهی بود؛ سلام مرا به رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) برسان و خبر ده که من هم به دنبال شما می‌آیم. (از این گزارش استفاده می‌شود که عمرو بن قرظه بعد از آنکه جنگ شدت گرفت و لشکریان ابن سعد به امام حسین (علیه‌السّلام) نزدیک شدند به شهادت رسید، و جزء اولین شهدای عاشورا نبوده است.)

گمراهی برادر عمرو

[ویرایش]

پس از شهادت او، برادرش، علی، که در زمره سپاهیان ابن سعد بود فریاد زد ای حسین! ای دروغگو فرزند دروغگو، برادر مرا گمراه کردی و فریفتی و سرانجام به کشتن دادی! امام فرمود: خدا برادرت را گمراه نکرد بلکه هدایت نمود و تو را گمراه کرد. علی گفت: خدا مرا بکشد اگر تو را نکشم. سپس به امام حمله کرد که نافع بن هلال حمله‌اش را دفع نمود و او را نقش بر زمین ساخت. در این هنگام یارانش آمدند و او را نجات دادند.

نام عمرو در زیارت ناحیه

[ویرایش]

در زیارت ناحیه مقدسه درباره عمرو بن قرظه آمده است:السَّلامُ عَلی‌ عمرو بنِ قَرظَةِ الانْصاری‌.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. سید بن طاووس، علی بن موسی، الاقبال، ج۳، ص۷۸.    
۲. واعظ کاشفی، ملاحسین، روضة الشهداء، ج۱، ص۳۱۱.
۳. بلاذری، احمد بن یحیی، انساب الاشراف، ج۳، ص۱۹۲.    
۴. ابن حجر عسقلانی، الاصابة، ج۵، ص۳۲۸- ۳۲۹.    
۵. طوسی، محمد بن حسن، رجال الطوسی، ج۱، ص۷۹.    
۶. طوسی، محمد بن حسن، رجال الطوسی، ج۱، ص۱۰۴.    
۷. سماوی، محمد بن طاهر، ابصارالعین، ج۱، ص۱۵۵.    
۸. مامقانی، عبدالله، تنقیح المقال، ج۲، ص۳۳۶.
۹. طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۵، ص۴۱۳.    
۱۰. طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۵، ص۴۳۴.    
۱۱. ابن نما حلی، مثیرالاحزان، ج۱، ص۴۵.    
۱۲. سید بن طاووس، علی بن موسی، الملهوف، ج۱، ص۱۶۲- ۱۶۳.    
۱۳. طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۵، ص۴۳۴.    
۱۴. سید بن طاووس، علی بن موسی، الاقبال، ج۳، ص۷۸.    


منبع

[ویرایش]

پژوهشی پیرامون شهدای کربلا، جمعی از نویسندگان، ج۱، ص۲۸۸- ۲۸۹.    
پیشوایی، مهدی، مقتل جامع سیدالشهداء، ج۱، ص۷۷۱-۷۷۲.






جعبه ابزار