علم (دانش)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



امروزه در زبان فارسی و عربی کلمه «علم» به دو معنای متفاوت بکار برده می شود.


معنای اصلی علم یعنی دانستن

[ویرایش]

معنای اصلی و نخستین علم، دانستن در برابر ندانستن است. قرآن کریم به این معنا اشاره دارد که « هل یستوی الذین یعلمون و الذین لا یعلمون»، (آیا یکسانند آنان که می‌دانند و آنان که نمی‌دانند.)از این منظر به همه دانستنیها صرف نظر از نوع آنها علم گفته می‌شود مطابق این معنا، اخلاق، ریاضیات، فقه، ‌دستور زبان، مذهب، زیست شناسی و نجوم همه علم‌اند... کلمه Knowledge در انگلیسی و Connaissance در فرانسه معادل این معنا از علم‌اند.

علم در معنای حسی

[ویرایش]

کلمه علم در معنای دوم منحصراً به دانستنی‌هایی اطلاق می‌شود که بر تجربه مستقیم حسی مبتنی باشند.
علم در این جا در برابر همه دانستنیهایی قرار می‌گیرد که آزمون پذیر نیستند. اخلاق (دانش خوبیها و بدیها)، متافیزیک (دانش احکام و عوارض مطلق هستیعرفان (تجارب درونی و شخصی)، منطق (ابزار هدایت فکر)، فقه، اصول، بلاغت، و... همه بیرون از علم به معنای دوم آن قرار می‌گیرند و همه به این معنا غیر علمی‌اند کلمه SCIENCE در انگلیسی و فرانسه معادل این معنا از علم‌اند.
دیده می‌شود که علم در این معنا بخشی از علم به معنای اول را تشکیل می‌دهد و به سخن دیگر علم تجربی نوعی از انواع دانستنیهای بسیاری است که در اختیار بشر می‌تواند قرار گیرد.

سیر رشد علم

[ویرایش]

رشد علم به معنای دوم عمدتا از آغاز دوره رنسانس به بعد است در حالیکه علم به معنای مطلق آگاهی (معنای اول) تولدش با تولد بشریت هم آغاز است. آیه قرآنی «خلق الانسان علمه البیان»، (خداوند رحمن انسان را آفرید و بیان را به وی تعلیم داد.) بهترین موید این معناست.



پانویس

[ویرایش]
 
۱. زمر/سوره۳۹، آیه۹.    
۲. رحمن/سوره۵۵، آیه۳-۴.    


منبع

[ویرایش]
سایت آوای امین    



رده‌های این صفحه : اخلاق اسلامی | علم آموزی




جعبه ابزار