علامه حسن حسن‌زاده آملی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



حضرت آیت‌الله حاج شیخ حسن حسن‌زاده آملی از علمای مشهور قم در فلسفه، عرفان، هیئت، ریاضیات، شعر و ادب و دارای تالیفات زیادی در این علوم است.


ولادت

[ویرایش]

در اواخر سال ۱۳۰۷ هجری شمسی مطابق با ۱۳۴۷ قمری برابر با ۱۹۲۹ میلادی در (ایرا) از توابع لاریجان آمل دیده به جهان گشود.

زندگینامه

[ویرایش]

نام اصلی ایشان حسن بن عبدالله طبری آملی است که به حسن زاده شهرت دارد.
مقدمات علوم حوزوی و فراگیری علومی که بین طلاب متداول است را در مسجد جامع آمل آموخت، در این دوران که شش سال طول کشید از محضر علمایی چون: آیت‌الله میرزا ابوالقاسم فرسیو، آیت‌الله غروی، آقا شیخ احمد اعتمادی، شیخ ابوالقاسم رجایی لتیکوهی، شیخ عزیزالله طبرسی و مرحوم عبدالله اشراقی بهره گرفت.
سپس در سن ۲۲ سالگی و در شهریور ۱۳۲۹ به تهران رفت و از محضر آیات: میرزا ابوالحسن شعرانی، حاج میرزا مهدی الهی قمشه‌ای، حاج شیخ محمدتقی آملی، میرزا ابوالحسن رفیعی قزوینی، شیخ محمدحسین فاضل تونی، آقا میرزا احمد آشتیانی و سید احمد لواسانی استفاده کرد.
در سال ۱۳۴۲ به قم عزیمت نمود و از علامه سید محمدحسین طباطبائی و برادرش سید حسن طباطبائی و آقا سید مهدی قاضی طباطبائی بهره‌ها برد. و از همان سال تا کنون در حوزه علمیه قم به درس و بحث و تحقیق و پژوهش اشتغال دارد.
اولین اثر ایشان تصحیح و اعراب گذاری و تحشیه نصاب الصبیان است و بطور کلی می‌توان نگاشته‌های وی را به پنج دسته: تالیف مستقل، شروح، حواشی و تعلیقات، تصحیح آثار دیگران و رسالات تقسیم نمود.

تالیفات

[ویرایش]

- کلمه علیا در توقیفیت اسماء- خیر الاثر در رد جبر و قدر- انسان و قرآن- حول الرؤیه- رساله امامت- دروس اتحاد عاقل به معقول- نور علی نور در ذکر و ذاکر و مذکور- لقاءالله- گشتی در حرکت- تقدیم و تعلیق رساله- انسان در عرف عرفان - هزار و یک کلمه- قرآن هرگز تحریف نشده- انسان کامل در نهج‌البلاغه- قرآن و عرفان و برهان از هم جدایی ندارند- الالهیات من کتاب الشفاء- ن هج الولایه در شناخت امام زمان علیه‌السّلام - صد کلمه در معرفت نفس- نصوص الحکم بر فصوص الحکم- النور المتجلی فی الظهور الظلی- النفس من کتاب الشفاء- مجمو عه مقالات- دیوان اشعار- دروس معرفت نفس (۳ جلد) - الهی نامه- هزار و یک نکته- وحدت از دیدگاه عارف و حکیم- شرح نهج البلاغه به نام تکمله منهاج البراعه به عربی در پنج مجلد- شرح زیج بهادری به فارسی- شرح فصوص فارابی یک دوره کامل به فارسی- مآخذ و مصادر نهج البلاغه و استدراکات آن- شرح باب توحید حدیقه سنایی- شرح یک دوره مسائل ریاضی هیوی زیج بهادری و تعلیقات آن- شرح عربی تحفة الاجله فی معرفة القبله حیدر قلی سردار کابلی- تعلیقات بر شرح بر فصوص محی الدین عربی- تعلیقات بر قبله ملا مظفر- تعلیقات و حواشی بر دوره اصول اقلیدس و شرح صدور آن به تحریر خواجه نصرالدین طوسی- تعلیقات بر هشت باب معانی شرح مطول تفتازانی- تعلیقات دوره منطق منظومه متاله سبزواری- تعلیقات بر اسفار صدرالمتالهین بخصوص از اول جواهر و اعراض تا آخر آن به تفصیل- تحشیه تمهید القواعد صائن الدین معروف به ابن ترکه- تعلیقه و تحشیه و تصحیح مجسطی بطلمیوس و نیز حاشیه بر شروح آن چون شرح نظام الدین نیشابوری و شرح محمد علی ریاضی- تصحیح کامل یک دوره نهج البلاغه از روی نسخه‌ای که به یک واسطه از خط سید رضی استنساخ گردیده است. - تصحیح و اعراب گذاری جلدین اصول کافی ثقه الاسلام کلینی- تصحیح تفسیر خلاصة المنهج مرحوم ملا فتح الله کاشانی- تصحیح کامل یک دوره تمامی حکمت متعالیه معروف به اسفار ملاصدرا از اول تا آخر آن از روی چندین نسخه مخطوط و غیر مخطوط محشی و مصحح بر تحشیه و تصحیح مرحوم سید ابوالحسن جلوه زواره‌ای و سید حسن آل طعمه و دیگر حکما- تصحیح و تحشیه بر دوره کامل شرح محقق خواجه نصیر الدین طوسی بر اشارات ابو علی سینا- تصحیح کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد که شرح علامه حلی بر تجرید الاعتقاد خواجه نصیر طوسی می‌باشد- تصحیح و تعلیق اکرومانالاوس در مثلثات کروی به تحریر خواجه نصیر الدین طوسی- تصحیح و تعلیقه شرح عبدالعلی بیرجندی بر زیج الغ بیک- تصحیح شرح ملا عبدالعلی بیرجندی بر اسطرلاب خواجه نصیر طوسی و تصحیح بیست باب اسطرلاب خواجه نصیر و هفتاد باب رساله حاتمیه در اسطرلاب شیخ بهائی- تصحیح کلیله و دمنه ابوالمعالی نصرالله منشی با مقدمه و حواشی و مآخذ و امثال آن و ترجمه دو بابش- تصحیح خزائن نراقی با مقدمه و تعلیقات به عربی و فارسی- تصحیح نصاب الصبیان با مقدمه و تحشیه و مزین به تقریظ علامه شعرانی وی رساله‌های متعددی در علوم گوناگون دارند که عبارتند از: - مفاتیح المخازن که در واقع تکمیل کننده مقدمات دوازده گانه قیصری بر شرح فصوص ابن عربی است- رساله‌ای در کسب- رساله‌ای در اقسام فاعل- رساله فارسی انه الحق رساله‌ای در ظل (تانژانت) - رساله‌ای در تکسیر دایره و بیان نسبت محیط به قطر دایره (یعنی بحث از پی) - رساله‌ای در مثل افلاطونی- رساله‌ای در مراتب و درجات قرآن مجید- رساله‌ای در میل کلی و مسائل متعدد هندسی و نجومی- رساله‌ای در سیر و سلوک- رساله‌ای در تفسیر بسم الله الرحمن الرحیم- سی فصل (دایره هندیه) - قضا و قدر- تعیین سمت قبله مدینه به اعجاز رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌واله‌وسلم) - مطالب ریاضی- پیرامون فنون ریاضی- مناسک حج- لیلة القدر و فاطمه علیهاالسّلام - قطب نما و قبله نما- اختلاف منظر و انکسار نور- لوح و قلم- کل فی فلک یسبحون- مدارج و معارج .

عناوین مرتبط

[ویرایش]

خزائن‌ (کتاب)
تحف العقول ترجمه حسن زاده‌ (کتاب)
ثواب الأعمال و عقاب الأعمال (ترجمه حسن زاده‌)

منبع

[ویرایش]
نرم افزار تراث۲، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.






جعبه ابزار