عصبیتذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



عصبیّت در دو معنا بکار رفته است. ۱. جانبداری؛ ۲. دشمنی شدید.


کاربرد فقهی

[ویرایش]

از آن به مناسبت در باب امر به معروف و نهی از منکر و شهادات سخن گفته‌اند.

معنای لغوی

[ویرایش]

عصبیّت عبارت است از طرفداری و هواخواهی یا دشمنی شدید نسبت به شخص، گروه و یا امری.

نهی از تعصب در روایات

[ویرایش]

در روایات بسیاری از تعصب ورزیدن نهی شده است. در حدیثی از امام صادق علیه السّلام آمده است: «کسی که تعصب بورزد یا دیگری به نفع او تعصب ورزد (و او نیز بدان خشنود باشد) ریسمان ایمان از گردنش گشوده (و از قلمرو ایمان خارج) می‌شود». [۱] از این رو، عصبیّت حرام است. [۲]

مقصود از عصبیّت حرام

[ویرایش]

مقصود از عصبیّت حرام و ناپسند، جانبداری از اعضای خانواده، یاران و یا قبیله و حزب خود در ظلم و باطل و یا لجاجت در باطل از آن جهت که آیین او یا آیین پدران و یا خانواده‌اش هست، می‌باشد. بنابر این، تعصب در آیین حق و حمایت از آن و نیز حمایت فرد از خانواده یا قبیله خود برای دفع ستم از آنان، امری پسندیده است [۳] در حدیثی از امام سجاد علیه السّلام بدین مضمون آمده است: «محبت انسان نسبت به قبیله‌اش مصداق عصبیّت نیست. عصبیّت آن است که فردی، افراد بد قبیله خود را بهتر از افراد خوب دیگر قبایل بداند و یا اینکه قبیله‌اش را بر ستمگری یاری رساند». [۴]

پانویس

[ویرایش]
 
۱. حرعاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، ج۱۵، ص۳۷۰.    
۲. نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۴۱، ص۶۰.    
۳. مجلسی، محمدباقر، مرآة العقول، ج۱۰، ص۱۷۳ - ۱۷۴.    
۴. حرعاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، ج۱۵، ص۳۷۳.    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، ج۵، ص۳۸۸.    



جعبه‌ابزار