عذابذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



در قرآن کریم، بارها از عذاب گناهکاران سخن به میان آمده است.


معنای لغوی[ویرایش]

کلمه «عذاب» به معنای شکنجه و عقوبت است.

معنای اصطلاحی[ویرایش]

مراد، کیفرهای دردناک دنیوی و اخروی ملحدان، منافقان و فاسقان است.
خداوند حکیم آدمی را برای بندگی خویش آفریده و به او توان انتخاب و اختیار بخشیده است. کسانی که از روی اختیار راه بندگی در پیش گیرند، به کمال می‌رسند و در آن سرای، از نعمت‌ها و پاداش‌های بیکران الهی بهره می‌برند؛ امّا کسانی که از بندگی خدا روی برتابند و راه زشتکاران و گناه و نافرمانی در پیش گیرند، از تقرب به خدا باز می‌مانند و دچار خشم و غضب و کیفر الهی می‌شوند. اینان در عالم برزخ و محشر و آخرت، گرفتار کیفر عقاید و رفتارها و اعمال خویش خواهند بود.

انواع عذاب[ویرایش]

همان‌سان که معاد، روحانی و جسمانی است، کیفر و پاداش نیز هم روحانی است و هم جسمانی:

← عذاب روحانی
مراد، مجموعه‌ای از کیفرها است که روح و جان آدمی را می‌آزارند. این کیفرها به ظاهر اثری مستقیم بر جسم نمی‌نهند. نیز محتمل است که بر روح و جسم -هر دو- اثر نهند. برخی از کیفرهای روحانی عبارت‌اند از: غم و اندوه جانکاه و حسرت بی‌پایان [۱]، سرزنش خداوند [۲]، رسوایی و بی‌پناهی [۳]، شماتت خازنان دوزخ [۴]، نعره وحشتناک و خشم‌آلود دوزخ [۵]، مواجهه با فرشتگان خشن و سختگیر [۶]و گفت‌وگوی آزاردهنده و حسرت‌زا با بهشتیان [۷].

← عذاب جسمانی
کیفرهایی که مستقیم بر جسم آدمی فرود می‌آیند، چند دسته‌اند:

←← عذاب‌های بدنی سخت و دردآور
از برخی آیات قرآنی برمی‌آید که عذاب دوزخ چنان دردآور و جانکاه است که گناهکار حاضر است فرزندان و همسر و خویشان و همه زمینیان را فدا کند و در برابر، از عذاب رهایی یابد [۸]. نیز در قرآن آمده است که هیچ کس را همچون او به بند نمی‌کشند و عذاب نمی‌دهند [۹].

←← خوراکی‌ها و نوشیدنی‌ها
از سخت‌ترین عذاب‌های جسمانیِ دوزخیان، خوردن و نوشیدن است. آنان بر اثر خوردن و آشامیدن آن‌چه برایشان فراهم شده است، به سختی دچار درد و رنج می‌شوند. از آن خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها است: زقوم یا میوه تلخ [۱۰]، حمیم یا آب سوزان [۱۱]، غسلین یا چرک و خون [۱۲]، ضریع به معنای نوعی گیاه سمّی [۱۳]، غساق یا خونابه [۱۴] و صدید به معنای چرک و خونابه جراحت [۱۵] [۱۶]

←← پوشیدنی‌ها
از عذاب‌های دوزخ، پوشانیدن لباس‌های دردآور و سوزنده بر دوزخیان [۱۷] [۱۸] پوشیدنی‌های دوزخی، زشت و بدمنظر و بدبویند و شعله‌ور.

←← عذاب‌های دیگر جسمانی
برخی دیگر از عذاب‌های دوزخی که جسم آدمی را رنج می‌دهند عبارتند از: برخورد با بادهای کشنده و دودهای غلیظ و آتش‌زا [۱۹]، روییدن پوست‌های پی در پی و از میان رفتن آن‌ها [۲۰]، داغ شدن صورت و پهلو و پشت [۲۱]، حبس در زندان‌های تنگ و تاریک با غل و زنجیر به صورت انفرادی [۲۲]، کشانیده شدن به سوی آتش در حالی که گناهکار غل و زنجیر بر گردن و دست و پا دارد [۲۳]و....

عوامل عذاب[ویرایش]

برخی گناهانی که مایه عذاب جاودان دوزخ‌اند، عبارت‌اند از: کفر [۲۴]، نفاق [۲۵]، قتل و جنایت [۲۶]، رباخواری [۲۷]و ظلم [۲۸].

پانویس[ویرایش]
 
۱. حج/سوره۲۲، آیه۲۲.    
۲. مومنون/سوره۲۳، آیه۱۰۷و ۱۰۸.    
۳. آل عمران/سوره۳، آیه۱۹۲.    
۴. مومن/سوره۴۰، آیه۴۹ و ۵۰.    
۵. فرقان/سوره۲۵، آیه۱۲.    
۶. تحریم/سوره۶۶، آیه۲.    
۷. اعراف/سوره۷، آیه۴۴.    
۸. معارج/سوره۷۰، آیه۱۲تا۱۴.    
۹. فجر/سوره۸۹، آیه۲۵و۲۶.    
۱۰. دخان/سوره۴۴، آیه۴۳تا۴۶.    
۱۱. صافات/سوره۳۷، آیه۶۷و۶۸.    
۱۲. حاقه/سوره۶۹، آیه۳۶.    
۱۳. غاشیه/سوره۸۸، آیه۵.    
۱۴. نبأ/سوره۷۸، آیه۲۵.    
۱۵. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۱۵تا۱۷.    
۱۶. مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج۶، ۳۲۰-۳۶۵.    
۱۷. حج/سوره۲۲، آیه۱۹تا۲۲.    
۱۸. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۴۹و۵۰.    
۱۹. واقعه/سوره۵۶، آیه۴۱تا۴۶.    
۲۰. نساء/سوره۴، آیه۵۶.    
۲۱. توبه/سوره۹، آیه۳۶.    
۲۲. فرقان/سوره۲۵، آیه۱۳و۱۴.    
۲۳. مومن/سوره۴۰، آیه۷۱و۷۲.    
۲۴. آل عمران/سوره۳، آیه۱۱۶.    
۲۵. مجادله/سوره۵۸، آیه۱۷.    
۲۶. نساء/سوره۴، آیه۹۳.    
۲۷. بقره/سوره۲، آیه۲۷۵.    
۲۸. شوری/سوره۴۲، آیه۴۵.    


منبع[ویرایش]

جمعی از نویسندگان، فرهنگ شیعه، ص۳۳۷.    



جعبه‌ابزار