طلسم

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



طلسم، آمیزه‌ای از ترکیب قوای فعال آسمانی با قوای منفعل زمینی جهت تأثیرگذاری شگفت آور بر پدیده‌ها را گویند.


سه نظر درباره واژه طلسم

[ویرایش]

۱. ترکیب یافته از «طلّ» و « اسم » به معنای اثر اسم.
۲. لفظی یونانی به معنای گره ناگشودنی.
۳. برگردانده «مُسلّط». بنابراین، طلسم همان مسلط است و علت نامگذاری طلسم به این نام، چیرگی طلسم بر فرد طلسم شده است.
[۱] مجمع البحرین، واژه «طلسم».


منشا دانش طلسم

[ویرایش]

از دانش‌های مکتوم و پنهان « هیمیا » است که از ترکیب قوای آسمانی با عناصر زمینی با هدف دستیابی به آثار شگرف بحث می‌کند. طلسمات بر پایه همین دانش است.
دارندگان این دانش بر این باورند که اوضاع آسمانی و سیارات با رویدادهای زمینی مرتبطند؛ چنان که عناصر زمینی و مرکبات و کیفیات طبیعی آنها با حوادث زمینی ارتباط دارند. بنابراین، اگر صورت آسمانی همسو و مناسب با یکی از رخدادها، همچون مرگ کسی یا بقای او با صورت زمینی مناسب آن ترکیب شود، آن حادثه پدید می‌آید؛ زیرا قوای آسمانی، فاعل و تأثیرگذار و قوای زمینی، قابل و اثرپذیرند و با اجتماع فاعل و قابل، پیدایی اثر، قهری است.
[۲] شرح المواقف، ج۸، ص۲۳۷.


کاربرد فقهی

[ویرایش]

از احکام عنوان یاد شده در باب تجارت سخن گفته‌اند.

احکام در باب سحر

[ویرایش]

برخی، طلسم را از اقسام سحر بر شمرده و احکام آن را بر طلسم جاری کرده‌اند. برخی نیز طلسم را در حکم به سحر ملحق کرده‌اند؛ هر چند عنوان سحر بر آن صادق نباشد.
[۵] الدروس الشرعیة، ج۳، ص۱۶۴.
[۷] سداد العباد، ص۴۲۹-۴۳۰.
برخی دیگر آن را خارج از سحر دانسته و عمل آن را حرام ندانسته‌اند، مگر آنکه امر حرامی را در پی داشته باشد، مانند زیان رساندن به مسلمانان یا فریب دادن و مشتبه کردن واقع بر آنان یا اینکه طلسم توأم با هتک حرمت مقدسات ، همچون قرآن باشد که در هر دو صورت حرام خواهد بود؛ اما اگر طلسم با اغراض مباح از قبیل حضور غائب ، پایداری ساختمان و پیروزی مسلمانان انجام گیرد، در صورتی که مشتمل بر کلمات کفر نباشد، جایز است.
[۸] التحفة السنیة، ص۱۹.
[۱۰] مصباح الفقاهة، ج۱، ص۲۹۴.
برخی به‌کار گرفتن طلسم در زیان رساندن به دیگران را سحر دانسته و احکام سحر، همچون کشتن ساحر مسلمان را بر آن جاری دانسته‌اند.
[۱۱] ماوراء الفقه، ج۳، ص۷۵.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. مجمع البحرین، واژه «طلسم».
۲. شرح المواقف، ج۸، ص۲۳۷.
۳. المیزان، ج۱، ص۲۴۴.    
۴. ایضاح الفوائد، ج۱، ص۴۰۵.    
۵. الدروس الشرعیة، ج۳، ص۱۶۴.
۶. الاقطاب الفقهیة، ص۹۵.    
۷. سداد العباد، ص۴۲۹-۴۳۰.
۸. التحفة السنیة، ص۱۹.
۹. جواهر الکلام، ج۲۲، ص۸۵.    
۱۰. مصباح الفقاهة، ج۱، ص۲۹۴.
۱۱. ماوراء الفقه، ج۳، ص۷۵.


منبع

[ویرایش]
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، ج۵، ص۲۰۵، برگرفته از مقاله «طلسم».    


رده‌های این صفحه : سحر و جادو | طلسم‌ها | علوم خفیه | کلام




جعبه ابزار