ضلالت (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



ضلالت، عدول از راه مستقیم و ضدّ هدایت است؛ خواه عمدى باشد يا سهوى؛ زياد باشد يا كم. دراین مقاله برخی آیات مرتبط با ضلالت معرفی می‌شوند.


اتمام‌حجّت قبل از ضلالت‌

[ویرایش]
خداوند قبل از نزول عذاب بر گمراهان ، بر آنها اتمام حجت می‌کند .

اجتناب از ضلالت‌

[ویرایش]

پرهيز از گمراه شدن بر اثر وسوسه‌های شیطان، توصيه و هشدار خداوند به انسانها:
يا بَنِي آدَمَ لا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطانُ كَما أَخْرَجَ أَبَوَيْكُمْ مِنَ الْجَنَّةِ يَنْزِعُ عَنْهُما لِباسَهُما لِيُرِيَهُما سَوْآتِهِما إِنَّهُ يَراكُمْ هُوَ وَ قَبِيلُهُ مِنْ حَيْثُ لا تَرَوْنَهُمْ إِنَّا جَعَلْنَا الشَّياطِينَ أَوْلِياءَ لِلَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ.

اختيار در ضلالت‌

[ویرایش]

••• انسانها، مختار در انتخاب راه هدایت و يا ضلالت:
۱. لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى‌ لَا انْفِصامَ لَها وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ.
۲. ... وَ قُلْ لِلَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ وَ الْأُمِّيِّينَ أَ أَسْلَمْتُمْ فَإِنْ أَسْلَمُوا فَقَدِ اهْتَدَوْا وَ إِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْكَ الْبَلاغُ وَ اللَّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبادِ.
۳. أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيباً مِنَ الْكِتابِ يَشْتَرُونَ الضَّلالَةَ وَ يُرِيدُونَ أَنْ تَضِلُّوا السَّبِيلَ.
۴. قَدْ جاءَكُمْ بَصائِرُ مِنْ رَبِّكُمْ فَمَنْ أَبْصَرَ فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ عَمِيَ فَعَلَيْها وَ ما أَنَا عَلَيْكُمْ بِحَفِيظٍ.
۵. قُلْ فَلِلَّهِ الْحُجَّةُ الْبالِغَةُ فَلَوْ شاءَ لَهَداكُمْ أَجْمَعِينَ.
۶. فَرِيقاً هَدى‌ وَ فَرِيقاً حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلالَةُ إِنَّهُمُ اتَّخَذُوا الشَّياطِينَ أَوْلِياءَ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ مُهْتَدُونَ.
۷. ... وَ إِنْ يَرَوْا كُلَّ آيَةٍ لا يُؤْمِنُوا بِها وَ إِنْ يَرَوْا سَبِيلَ الرُّشْدِ لا يَتَّخِذُوهُ سَبِيلًا وَ إِنْ يَرَوْا سَبِيلَ الغَيِّ يَتَّخِذُوهُ سَبِيلًا ....
۸. وَ لَوْ شاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعاً أَ فَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ.
۹. قُلْ يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَكُمُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكُمْ فَمَنِ اهْتَدى‌ فَإِنَّما يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها وَ ما أَنَا عَلَيْكُمْ بِوَكِيلٍ.
۱۰. وَ بَرَزُوا لِلَّهِ جَمِيعاً فَقالَ الضُّعَفاءُ لِلَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعاً فَهَلْ أَنْتُمْ مُغْنُونَ عَنَّا مِنْ عَذابِ اللَّهِ مِنْ شَيْ‌ءٍ قالُوا لَوْ هَدانَا اللَّهُ لَهَدَيْناكُمْ سَواءٌ عَلَيْنا أَ جَزِعْنا أَمْ صَبَرْنا ما لَنا مِنْ مَحِيصٍ‌ وَ قالَ الشَّيْطانُ لَمَّا قُضِيَ الْأَمْرُ إِنَّ اللَّهَ وَعَدَكُمْ وَعْدَ الْحَقِّ وَ وَعَدْتُكُمْ فَأَخْلَفْتُكُمْ وَ ما كانَ لِي عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطانٍ إِلَّا أَنْ دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِي فَلا تَلُومُونِي وَ لُومُوا أَنْفُسَكُمْ ما أَنَا بِمُصْرِخِكُمْ وَ ما أَنْتُمْ بِمُصْرِخِيَّ إِنِّي كَفَرْتُ بِما أَشْرَكْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ‌ ....
۱۱. إِنَّ عِبادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطانٌ إِلَّا مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْغاوِينَ.
۱۲. وَ عَلَى اللَّهِ قَصْدُ السَّبِيلِ وَ مِنْها جائِرٌ وَ لَوْ شاءَ لَهَداكُمْ أَجْمَعِينَ.
۱۳. وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ لكِنْ يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ وَ لَتُسْئَلُنَّ عَمَّا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ.
۱۴. ادْعُ إِلى‌ سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ.
۱۵. مَنِ اهْتَدى‌ فَإِنَّما يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى‌ وَ ما كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولًا.
۱۶. وَ قُلِ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكُمْ فَمَنْ شاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَ مَنْ شاءَ فَلْيَكْفُرْ ....
۱۷. وَ يَوْمَ يَحْشُرُهُمْ وَ ما يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَقُولُ أَ أَنْتُمْ أَضْلَلْتُمْ عِبادِي هؤُلاءِ أَمْ هُمْ ضَلُّوا السَّبِيلَ‌ قالُوا سُبْحانَكَ ما كانَ يَنْبَغِي لَنا أَنْ نَتَّخِذَ مِنْ دُونِكَ مِنْ أَوْلِياءَ وَ لكِنْ مَتَّعْتَهُمْ وَ آباءَهُمْ حَتَّى نَسُوا الذِّكْرَ وَ كانُوا قَوْماً بُوراً.
۱۸. وَ أَنْ أَتْلُوَا الْقُرْآنَ فَمَنِ اهْتَدى‌ فَإِنَّما يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَقُلْ إِنَّما أَنَا مِنَ الْمُنْذِرِينَ.
۱۹. قُلْ إِنْ ضَلَلْتُ فَإِنَّما أَضِلُّ عَلى‌ نَفْسِي وَ إِنِ اهْتَدَيْتُ فَبِما يُوحِي إِلَيَّ رَبِّي إِنَّهُ سَمِيعٌ قَرِيبٌ.
۲۰. قالُوا إِنَّكُمْ كُنْتُمْ تَأْتُونَنا عَنِ الْيَمِينِ‌ قالُوا بَلْ لَمْ تَكُونُوا مُؤْمِنِينَ‌ وَ ما كانَ لَنا عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطانٍ بَلْ كُنْتُمْ قَوْماً طاغِينَ.
۲۱. إِنَّا أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ لِلنَّاسِ بِالْحَقِّ فَمَنِ اهْتَدى‌ فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها وَ ما أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ.
۲۲. وَ أَمَّا ثَمُودُ فَهَدَيْناهُمْ فَاسْتَحَبُّوا الْعَمى‌ عَلَى الْهُدى‌ فَأَخَذَتْهُمْ صاعِقَةُ الْعَذابِ الْهُونِ بِما كانُوا يَكْسِبُونَ.
۲۳. فَأَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلَّى عَنْ ذِكْرِنا وَ لَمْ يُرِدْ إِلَّا الْحَياةَ الدُّنْيا ذلِكَ مَبْلَغُهُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اهْتَدى‌.
۲۴. وَ إِذْ قالَ مُوسى‌ لِقَوْمِهِ يا قَوْمِ لِمَ تُؤْذُونَنِي وَ قَدْ تَعْلَمُونَ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ فَلَمَّا زاغُوا أَزاغَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفاسِقِينَ.
۲۵. إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً.

••• اختیار آگاهانه ضلالت بر هدايت، درپى‌دارنده محروميّت از درك معارف الهی:
سَأَصْرِفُ عَنْ آياتِيَ الَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَ إِنْ يَرَوْا كُلَّ آيَةٍ لا يُؤْمِنُوا بِها وَ إِنْ يَرَوْا سَبِيلَ الرُّشْدِ لا يَتَّخِذُوهُ سَبِيلًا وَ إِنْ يَرَوْا سَبِيلَ الغَيِّ يَتَّخِذُوهُ سَبِيلًا ذلِكَ بِأَنَّهُمْ كَذَّبُوا بِآياتِنا وَ كانُوا عَنْها غافِلِينَ.

ازدياد ضلالت‌

[ویرایش]


← مهلت‌دهی به گمراهان


افزايش ضلالت، هدف از مهلت‌دهی خداوند به گمراهان:
قُلْ مَنْ كانَ فِي الضَّلالَةِ فَلْيَمْدُدْ لَهُ الرَّحْمنُ‌ مَدًّا حَتَّى إِذا رَأَوْا ما يُوعَدُونَ إِمَّا الْعَذابَ وَ إِمَّا السَّاعَةَ ... وَ يَزِيدُ اللَّهُ الَّذِينَ اهْتَدَوْا هُدىً‌ ... تقابل اين دو آيه، گوياى برداشت ياد شده است‌.

← درخواست حضرت نوح


درخواست افزايش گمراهى براى ظالمان و گمراه‌کنندگان جامعه از سوى نوح علیه‌السلام:
وَ قَدْ أَضَلُّوا كَثِيراً وَ لا تَزِدِ الظَّالِمِينَ إِلَّا ضَلالًا.

استمرار ضلالت‌

[ویرایش]

استمرار گمراهى کافران حق‌ناپذير، جلوه كيفردهى خداوند:
۱. ... وَ مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ هادٍ لَهُمْ عَذابٌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ لَعَذابُ الْآخِرَةِ ....
۲. قُلْ مَنْ كانَ فِي الضَّلالَةِ فَلْيَمْدُدْ لَهُ الرَّحْمنُ مَدًّا حَتَّى إِذا رَأَوْا ما يُوعَدُونَ إِمَّا الْعَذابَ وَ إِمَّا السَّاعَةَ فَسَيَعْلَمُونَ مَنْ هُوَ شَرٌّ مَكاناً وَ أَضْعَفُ جُنْداً.
۳. ... وَ مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ هادٍ ... أَ لَيْسَ اللَّهُ بِعَزِيزٍ ذِي انْتِقامٍ.

انبيا و ضلالت‌

[ویرایش]

پیامبران، متهم به گمراهى از سوى کافران:
قالُوا بَلى‌ قَدْ جاءَنا نَذِيرٌ فَكَذَّبْنا وَ قُلْنا ما نَزَّلَ اللَّهُ مِنْ شَيْ‌ءٍ إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا فِي ضَلالٍ كَبِيرٍ.

پيشگيرى از ضلالت‌

[ویرایش]

پيشگيرى خضر علیه‌السلام، از گمراهى والدین به وسيله فرزند ناصالح، با كشتن آن فرزند:
فَانْطَلَقا حَتَّى إِذا لَقِيا غُلاماً فَقَتَلَهُ‌ ... وَ أَمَّا الْغُلامُ فَكانَ أَبَواهُ مُؤْمِنَيْنِ فَخَشِينا أَنْ يُرْهِقَهُما طُغْياناً وَ كُفْراً فَأَرَدْنا أَنْ يُبْدِلَهُما رَبُّهُما خَيْراً مِنْهُ زَكاةً وَ أَقْرَبَ رُحْماً. مراد از ضمير فاعلى در «فقتله»، خضر عليه‌السلام است.

تبيّن ضلالت‌

[ویرایش]

روشنى راه رشد و هدايت، از مسير کفر و ضلالت:
لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِ‌ ....

ترس از ضلالت‌

[ویرایش]

عالمان ژرفنگر، بيمناك از ابتلا به گمراهى و اميدوار به رحمت و حفظ هدايت از جانب پروردگار:
... وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ‌ ... رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنا ....

ثمود و ضلالت‌

[ویرایش]

پذيرش ادعای نبوت از يك انسان و پيروى از او، عامل گمراهى در نظر ثمودیان:
كَذَّبَتْ ثَمُودُ بِالنُّذُرِ فَقالُوا أَ بَشَراً مِنَّا واحِداً نَتَّبِعُهُ إِنَّا إِذاً لَفِي ضَلالٍ وَ سُعُرٍ.

جايگاه ضلالت‌

[ویرایش]

قلب، جايگاه گمراهى:
۱. ... فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْهُ ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ وَ ابْتِغاءَ تَأْوِيلِهِ‌ ... رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنا ....
۲. لَقَدْ تابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَ الْمُهاجِرِينَ وَ الْأَنْصارِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ فِي ساعَةِ الْعُسْرَةِ مِنْ بَعْدِ ما كادَ يَزِيغُ قُلُوبُ فَرِيقٍ مِنْهُمْ ثُمَّ تابَ عَلَيْهِمْ‌ ....
۳. أَ فَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَتَكُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ يَعْقِلُونَ بِها أَوْ آذانٌ يَسْمَعُونَ بِها فَإِنَّها لا تَعْمَى الْأَبْصارُ وَ لكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي‌ فِي الصُّدُورِ.
۴. ... فَلَمَّا زاغُوا أَزاغَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفاسِقِينَ.
۵. إِنْ تَتُوبا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُما ....

حتميّت ضلالت‌

[ویرایش]

حتميّت ضلالت بر برخى امّتها و اقوام:
وَ لَقَدْ بَعَثْنا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَسُولًا أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ اجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ فَمِنْهُمْ مَنْ هَدَى اللَّهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ حَقَّتْ عَلَيْهِ الضَّلالَةُ فَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ.

مراتب ضلالت‌

[ویرایش]

ضلالت و گمراهى، داراى مراتب و شدّت و ضعف:
۱. ... وَ يُرِيدُ الشَّيْطانُ أَنْ يُضِلَّهُمْ ضَلالًا بَعِيداً.
۲. ... وَ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالًا بَعِيداً.
۳. ... وَ مَنْ يَكْفُرْ بِاللَّهِ وَ مَلائِكَتِهِ وَ كُتُبِهِ وَ رُسُلِهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالًا بَعِيداً.
۴. إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ قَدْ ضَلُّوا ضَلالًا بَعِيداً.
۵. الَّذِينَ يَسْتَحِبُّونَ الْحَياةَ الدُّنْيا عَلَى الْآخِرَةِ وَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَ يَبْغُونَها عِوَجاً أُولئِكَ فِي ضَلالٍ بَعِيدٍ.
۶. مَثَلُ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ أَعْمالُهُمْ كَرَمادٍ اشْتَدَّتْ بِهِ الرِّيحُ فِي يَوْمٍ عاصِفٍ لا يَقْدِرُونَ مِمَّا كَسَبُوا عَلى‌ شَيْ‌ءٍ ذلِكَ هُوَ الضَّلالُ الْبَعِيدُ.
۷. قالَ لَقَدْ كُنْتُمْ أَنْتُمْ وَ آباؤُكُمْ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ.
۸. يَدْعُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَضُرُّهُ وَ ما لا يَنْفَعُهُ ذلِكَ هُوَ الضَّلالُ الْبَعِيدُ.
۹. أَوْ كَظُلُماتٍ فِي بَحْرٍ لُجِّيٍّ يَغْشاهُ مَوْجٌ مِنْ فَوْقِهِ مَوْجٌ مِنْ فَوْقِهِ سَحابٌ ظُلُماتٌ بَعْضُها فَوْقَ بَعْضٍ إِذا أَخْرَجَ يَدَهُ لَمْ يَكَدْ يَراها وَ مَنْ لَمْ يَجْعَلِ اللَّهُ لَهُ نُوراً فَما لَهُ مِنْ نُورٍ. در آيه ياد شده گمراهيها به تاريكيها تشبيه شده است.
۱۰. أَمْ تَحْسَبُ أَنَّ أَكْثَرَهُمْ يَسْمَعُونَ أَوْ يَعْقِلُونَ إِنْ هُمْ إِلَّا كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِيلًا.
۱۱. ... بَلِ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ فِي الْعَذابِ وَ الضَّلالِ الْبَعِيدِ.
۱۲. وَ ما يَسْتَوِي الْأَعْمى‌ وَ الْبَصِيرُ وَ لَا الظُّلُماتُ وَ لَا النُّورُ.
۱۳. ... أَلا إِنَّ الَّذِينَ يُمارُونَ فِي السَّاعَةِ لَفِي ضَلالٍ بَعِيدٍ.
۱۴. أَ فَأَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ أَوْ تَهْدِي الْعُمْيَ وَ مَنْ كانَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ.
۱۵. قالَ قَرِينُهُ رَبَّنا ما أَطْغَيْتُهُ وَ لكِنْ كانَ فِي ضَلالٍ بَعِيدٍ.

مصونيّت از ضلالت‌

[ویرایش]

عواملی که باعث مصونیت از ضلالت می‌شود عبارتند از
[۷۷] برای توضیح بیشتر به مقاله موانع ضلالت‌ (قرآن) رجوع شود.
:

← دعای راسخان درعلم


راسخان در علم، خواهان مصون ماندن از گمراهى:
... وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ‌ ... رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنا ....

← دعای حضرت ابراهیم


دعای ابراهیم علیه‌السلام براى مصونيّت خود و خاندانش از بت‌پرستی:
وَ إِذْ قالَ إِبْراهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هَذَا الْبَلَدَ آمِناً وَ اجْنُبْنِي وَ بَنِيَّ أَنْ نَعْبُدَ الْأَصْنامَ‌ رَبِّ إِنَّهُنَّ أَضْلَلْنَ كَثِيراً مِنَ النَّاسِ فَمَنْ تَبِعَنِي فَإِنَّهُ مِنِّي وَ مَنْ عَصانِي فَإِنَّكَ غَفُورٌ رَحِيمٌ.

مقايسه ضلالت‌

[ویرایش]

نابرابرى تاريكيها (گمراهيها) با روشنايى (هدايت):
۱. ... قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمى‌ وَ الْبَصِيرُ أَمْ هَلْ تَسْتَوِي الظُّلُماتُ وَ النُّورُ ....
۲. وَ ما يَسْتَوِي الْأَعْمى‌ وَ الْبَصِيرُ وَ لَا الظُّلُماتُ وَ لَا النُّورُ.

ملاک ضلالت‌

[ویرایش]

حق، ملاك تشخيص هدايت از ضلالت:
فَذلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمُ الْحَقُّ فَما ذا بَعْدَ الْحَقِّ إِلَّا الضَّلالُ فَأَنَّى تُصْرَفُونَ.

عناوین مرتبط

[ویرایش]

آثار ضلالت (قرآن)، اضلال (قرآن)، اقرار به ضلالت (قرآن)، راههای ضلالت (قرآن)، ضلالت‌پیشگان (قرآن)، منشأ ضلالت (قرآن)، موانع ضلالت (قرآن)، نجات از ضلالت (قرآن).

پانویس

[ویرایش]
 
۱. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، ص ۲۹۷، «ضل».    
۲. به مقاله اتمام‌حجت بر ضلالت‌پیشگان (قرآن) رجوع شود.
۳. اعراف/سوره۷، آیه۲۷.    
۴. بقره/سوره۲، آیه۲۵۶.    
۵. آل‌عمران/سوره۳، آیه۲۰.    
۶. نساء/سوره۴، آیه۴۴.    
۷. انعام/سوره۶، آیه۱۰۴.    
۸. انعام/سوره۶، آیه۱۴۹.    
۹. اعراف/سوره۷، آیه۳۰.    
۱۰. اعراف/سوره۷، آیه۱۴۶.    
۱۱. یونس/سوره۱۰، آیه۹۹.    
۱۲. یونس/سوره۱۰، آیه۱۰۸.    
۱۳. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۲۱.    
۱۴. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۲۲.    
۱۵. حجر/سوره۱۵، آیه۴۲.    
۱۶. نحل/سوره۱۶، آیه۹.    
۱۷. نحل/سوره۱۶، آیه۹۳.    
۱۸. نحل/سوره۱۶، آیه۱۲۵.    
۱۹. اسراء/سوره۱۷، آیه۱۵.    
۲۰. کهف/سوره۱۸، آیه۲۹.    
۲۱. فرقان/سوره۲۵، آیه۱۷.    
۲۲. فرقان/سوره۲۵، آیه۱۸.    
۲۳. نمل/سوره۲۷، آیه۹۲.    
۲۴. سبأ/سوره۳۴، آیه۵۰.    
۲۵. صافات/سوره۳۷، آیات۲۸- ۳۰.    
۲۶. زمر/سوره۳۹، آیه۴۱.    
۲۷. فصّلت/سوره۴۱، آیه۱۷.    
۲۸. نجم/سوره۵۳، آیه۲۹.    
۲۹. نجم/سوره۵۳، آیه۳۰.    
۳۰. صفّ/سوره۶۱، آیه۵.    
۳۱. انسان/سوره۷۶، آیه۳.    
۳۲. اعراف/سوره۷، آیه۱۴۶.    
۳۳. مریم/سوره۱۹، آیه۷۵.    
۳۴. مریم/سوره۱۹، آیه۷۶.    
۳۵. نوح/سوره۷۱، آیه۲۴.    
۳۶. رعد/سوره۱۳، آیه۳۳.    
۳۷. رعد/سوره۱۳، آیه۳۴.    
۳۸. مریم/سوره۱۹، آیه۷۵.    
۳۹. زمر/سوره۳۹، آیه۳۶.    
۴۰. زمر/سوره۳۹، آیه۳۷.    
۴۱. ملک/سوره۶۷، آیه۹.    
۴۲. کهف/سوره۱۸، آیه۷۴.    
۴۳. کهف/سوره۱۸، آیه۸۰.    
۴۴. کهف/سوره۱۸، آیه۸۱.    
۴۵. مقاتل بن سلیمان، تفسیر مقاتل بن سلیمان، ج ۲، ص ۲۹۷.    
۴۶. شوکانی، محمد بن علی، فتح القدیر، ج ۳، ص ۳۵۷.    
۴۷. بقره/سوره۲، آیه۲۵۶.    
۴۸. آل‌عمران/سوره۳، آیه۷.    
۴۹. آل‌عمران/سوره۳، آیه۸.    
۵۰. قمر/سوره۵۴، آیه۲۳.    
۵۱. قمر/سوره۵۴، آیه۲۴.    
۵۲. آل‌عمران/سوره۳، آیه۷.    
۵۳. آل‌عمران/سوره۳، آیه۸.    
۵۴. توبه/سوره۹، آیه۱۱۷.    
۵۵. حج/سوره۲۲، آیه۴۶.    
۵۶. صفّ/سوره۶۱، آیه۵.    
۵۷. تحریم/سوره۶۶، آیه۴.    
۵۸. نحل/سوره۱۶، آیه۳۶.    
۵۹. نساء/سوره۴، آیه۶۰.    
۶۰. نساء/سوره۴، آیه۱۱۶.    
۶۱. نساء/سوره۴، آیه۱۳۶.    
۶۲. نساء/سوره۴، آیه۱۶۷.    
۶۳. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۳.    
۶۴. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۱۸.    
۶۵. انبیاء/سوره۲۱، آیه۵۴.    
۶۶. حج/سوره۲۲، آیه۱۲.    
۶۷. نور/سوره۲۴، آیه۴۰.    
۶۸. ابن عاشور، طاهر بن محمد، تفسیر التحریر و التنویر، ج ۱۸، ص ۲۵۵.    
۶۹. زحیلی، وهبه، التفسیر المنیر، ج ۱۸، ص ۲۵۹.    
۷۰. فرقان/سوره۲۵، آیه۴۴.    
۷۱. سبأ/سوره۳۴، آیه۸.    
۷۲. فاطر/سوره۳۵، آیه۱۹.    
۷۳. فاطر/سوره۳۵، آیه۲۰.    
۷۴. شوری/سوره۴۲، آیه۱۸.    
۷۵. زخرف/سوره۴۳، آیه۴۰.    
۷۶. ق/سوره۵۰، آیه۲۷.    
۷۷. برای توضیح بیشتر به مقاله موانع ضلالت‌ (قرآن) رجوع شود.
۷۸. آل‌عمران/سوره۳، آیه۷.    
۷۹. آل‌عمران/سوره۳، آیه۸.    
۸۰. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۳۵.    
۸۱. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۳۶.    
۸۲. رعد/سوره۱۳، آیه۱۶.    
۸۳. فاطر/سوره۳۵، آیه۱۹.    
۸۴. فاطر/سوره۳۵، آیه۲۰.    
۸۵. یونس/سوره۱۰، آیه۳۲.    


منبع

[ویرایش]

مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۱۹، ص۴۵، برگرفته از مقاله «ضلالت».    


رده‌های این صفحه : موضوعات قرآنی | هدایت و ضلالت




جعبه ابزار