صحیح و اعم

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



صحیح و اعم از مباحث اصولی می‌باشد.


تعریف

[ویرایش]

صحیح و اعم عبارت است از وضع الفاظ عبادات و معاملات برای خصوص معنای صحیح آنها یا اعم از صحیح و فاسد.

کاربرد

[ویرایش]

از آن در مباحث الفاظ اصول فقه سخن گفته‌اند.

مراد از الفاظ عبادات

[ویرایش]

آیا مراد از الفاظ عبادات، همچون صلات و زکات ، و معاملات از قبیل بیع در کاربرد شارع ، معنای صحیح آن است؛ یعنی عبادت و معامله‌ای که اجزا و شرایط آن تام می‌باشد؛ به گونه‌ای که به کار بردن لفظ در معنای ناقص (فاقد جزء یا شرط معتبر) مجاز خواهد بود، یا مراد از آن اعم از صحیح و فاسد است. در نتیجه اطلاق آن بر فرد ناقص نیز حقیقت خواهد بود؟ اصولیان اختلاف نظر دارند.

ثمره بحث

[ویرایش]

ثمره بحث در تمسک به اصالة الاطلاق ظاهر می‌شود. بنابر قول اعمی، در صورت شک در معتبر بودن قید یا شرطی در مأموربه، مانند شک در جزئیت سوره برای نماز ، برای نفی قید یا شرط به اصالة الاطلاق تمسک می‌کنیم؛ چون فرض این است که عنوان صلات بر فاقد سوره نیز صادق است و تنها در معتبر بودن قید شک داریم که با اصالة الاطلاق نفی می‌شود؛ لیکن بنابر قول صحیحی، علاوه بر شک در صحّت نماز، صدق عنوان صلات بر مصداق فاقد سوره نیز مشکوک است. بنابر این، نمی‌توان به اصالة الاطلاق تمسک کرد؛ بلکه باید به مقتضای اصل احتیاط یا برائت بنابر اختلاف دیدگاهها در مسئله عمل نمود
البته ثمره یاد شده تنها در الفاظ عبادات ظاهر می‌شود و در الفاظ معاملات تفاوت در خور توجهی میان دو قول وجود ندارد.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. مظفر، محمد رضا، اصول الفقه، ج۱، ص۳۳.    
۲. فیاض، محمد اسحاق، محاضرات فی اصول الفقه، ج۱، ص۱۵۲.    
۳. خویی، سید ابو القاسم، اجود التقریرات، ج۱، ص۳۴.    
۴. مظفر، محمد رضا، اصول الفقه، ج۱، ص۳۹.    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، زیر نظر آیت‌الله محمود هاشمی‌شاهرودی، ج۵، ص۵۲، برگرفته از مقاله «صحیح و اعم».    



رده‌های این صفحه : اصول فقه | صحیح و اعم | مباحث الفاظ | وضع




جعبه ابزار