صحابه در غزوه بدر (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



یکی از جنگ‌های صدر اسلام غزوه بدر است. در این مقاله آیات مرتبط با صحابه شرکت‌کننده در غزوه بدر معرفی می‌شوند.


استمداد صحابه از خداوند در غزوه بدر

[ویرایش]

استغاثه و استمداد برخى صحابه از خداوند، پيش از جنگ بدر و اجابت آن از سوى پروردگار:
إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُرْدِفِينَ.

اقسام صحابه در غزوه بدر

[ویرایش]

صحابه حاضر در غزوه بدر، متشكّل از مؤمنان متّكى بر خدا و عناصرى منافق و نيز گروهى سست‌ايمان و بیماردل:
إِذْ يَقُولُ الْمُنافِقُونَ وَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ غَرَّ هؤُلاءِ دِينُهُمْ‌ ....

امداد الهی در غزوه بدر

[ویرایش]

صحابه، مشمول امداد خداوند در غزوه بدر:
۱. قَدْ كانَ لَكُمْ آيَةٌ فِي فِئَتَيْنِ الْتَقَتا فِئَةٌ تُقاتِلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ أُخْرى‌ كافِرَةٌ يَرَوْنَهُمْ مِثْلَيْهِمْ رَأْيَ الْعَيْنِ وَ اللَّهُ يُؤَيِّدُ بِنَصْرِهِ مَنْ يَشاءُ ....
۲. وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ ....
۳. فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ قَتَلَهُمْ وَ ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ رَمى‌ ....
۴. ... وَ ما أَنْزَلْنا عَلى‌ عَبْدِنا يَوْمَ الْفُرْقانِ يَوْمَ الْتَقَى‌ الْجَمْعانِ‌ ... إِذْ يُرِيكَهُمُ اللَّهُ فِي مَنامِكَ قَلِيلًا وَ لَوْ أَراكَهُمْ كَثِيراً لَفَشِلْتُمْ‌ ....

اعطای آرامش به صحابه در غزوه بدر

[ویرایش]

اعطاى آرامش به صحابه مجاهد در آستانه جنگ بدر، از سوى خدا:
۱. بَلى‌ إِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا وَ يَأْتُوكُمْ مِنْ فَوْرِهِمْ هذا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُسَوِّمِينَ‌ وَ ما جَعَلَهُ اللَّهُ إِلَّا بُشْرى‌ لَكُمْ وَ لِتَطْمَئِنَّ قُلُوبُكُمْ بِهِ وَ مَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ.
۲. وَ ما جَعَلَهُ اللَّهُ إِلَّا بُشْرى‌ وَ لِتَطْمَئِنَّ بِهِ قُلُوبُكُمْ وَ مَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ‌ ... إِذْ يُغَشِّيكُمُ النُّعاسَ أَمَنَةً مِنْهُ وَ يُنَزِّلُ عَلَيْكُمْ مِنَ السَّماءِ ماءً لِيُطَهِّرَكُمْ بِهِ وَ يُذْهِبَ عَنْكُمْ رِجْزَ الشَّيْطانِ وَ لِيَرْبِطَ عَلى‌ قُلُوبِكُمْ وَ يُثَبِّتَ بِهِ الْأَقْدامَ. برخى «نعاس» را در آيه مذكور به معناى سکون و آرامش دانسته‌اند.

رؤیای پیامبر صلى‌الله‌عليه‌وآله در غزوه بدر

[ویرایش]

صحابه حاضر در غزوه بدر در معرض اختلاف، در صورت آگاهی آنان از قدرت کافران و انبوه نمايى ايشان در رؤياى پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله:
إِذْ يُرِيكَهُمُ اللَّهُ فِي مَنامِكَ قَلِيلًا وَ لَوْ أَراكَهُمْ كَثِيراً لَفَشِلْتُمْ وَ لَتَنازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ وَ لكِنَّ اللَّهَ سَلَّمَ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ.

گرفتن اسیر در غزوه بدر

[ویرایش]

اقدام برخى صحابه به گرفتن اسیر در غزوه بدر، پيش از غلبه كامل بر دشمن براى دستيابى به منافع مادّى:
ما كانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرى‌ حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيا ....

اضطراب صحابه در غزوه بدر

[ویرایش]

اضطراب و پریشانی برخى صحابه در جنگ بدر، پيش از بشارت امداد الهى به آنان، به واسطه ملائکه:
إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُرْدِفِينَ.

وسوسه شیطان در غزوه بدر

[ویرایش]

وسوسه صحابه حاضر در غزوه بدر از سوى شیطان:
إِذْ يُغَشِّيكُمُ النُّعاسَ أَمَنَةً مِنْهُ وَ يُنَزِّلُ عَلَيْكُمْ مِنَ السَّماءِ ماءً لِيُطَهِّرَكُمْ بِهِ وَ يُذْهِبَ عَنْكُمْ رِجْزَ الشَّيْطانِ‌ ... مقصود از «رجز الشّيطان» وسوسه‌های شیطان به مجاهدان بدر است؛ از جمله اينكه آنها را وسوسه مى‌كرد، چگونه شما مدّعى حقانيّت خود هستيد، در حالى كه بدون آب و با حال جنابت نماز مى‌خوانيد.

ناخشنوی از حکم الهی

[ویرایش]

ناخشنودى برخى صحابه از حكم خداوند، درباره غنایم جنگ بدر:
كَما أَخْرَجَكَ رَبُّكَ مِنْ بَيْتِكَ بِالْحَقِّ وَ إِنَّ فَرِيقاً مِنَ الْمُؤْمِنِينَ لَكارِهُونَ. يك احتمال در «كما أخرجك ...» اين است كه حكم خداوند درباره انفالغنایم جنگ بدر- حق است؛ همان‌گونه كه فرمان خداوند براى حركت به سوى جنگ، برحق بود.

اختلاف بین صحابه در غزوه بدر

[ویرایش]

پيدايش اختلاف ميان صحابه، در مورد تقسيم انفال و غنايم جنگ بدر:
يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَنْفالِ قُلِ الْأَنْفالُ لِلَّهِ وَ الرَّسُولِ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ أَصْلِحُوا ذاتَ بَيْنِكُمْ وَ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. انفال/سوره۸، آیه۹.    
۲. انفال/سوره۸، آیه۴۹.    
۳. آل‌عمران/سوره۳، آیه۱۳.    
۴. آل‌عمران/سوره۳، آیه۱۲۳.    
۵. انفال/سوره۸، آیه۱.    
۶. انفال/سوره۸، آیه۴۱.    
۷. انفال/سوره۸، آیه۴۳.    
۸. آل‌عمران/سوره۳، آیه۱۲۵.    
۹. آل‌عمران/سوره۳، آیه۱۲۶.    
۱۰. انفال/سوره۸، آیه۱۰.    
۱۱. انفال/سوره۸، آیه۱۱.    
۱۲. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، ص ۴۹۹، «نعس».    
۱۳. انفال/سوره۸، آیه۴۳.    
۱۴. انفال/سوره۸، آیه۶۷.    
۱۵. انفال/سوره۸، آیه۹.    
۱۶. انفال/سوره۸، آیه۱۱.    
۱۷. زمخشری، محمود بن عمر، الکشّاف، ج ۲، ص ۲۰۳.    
۱۸. انفال/سوره۸، آیه۵.    
۱۹. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۴، ص ۸۰۰-۸۰۱.    
۲۰. آلوسی، شهاب الدین، روح المعانی، ج۵، ص ۱۵۸.    
۲۱. انفال/سوره۸، آیه۱.    


منبع

[ویرایش]

مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۱۸، ص۳۴۷، برگرفته از مقاله «صحابه در غزوه بدر».    


رده‌های این صفحه : جنگ بدر | صحابه | موضوعات قرآنی




جعبه ابزار