شنوایی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



قوه درک صدا، از حواس پنج گانه را شنوایی گویند. از آن در بابهای طهارت، قضاء، قصاص و دیات سخن گفته‌اند.


احکام شنوایی

[ویرایش]


احکام شنوایی در باب طهارت

[ویرایش]

از اسباب بطلان وضو، خواب غالب بر حس بینایی و شنوایی است؛ به گونه‌ای که نبیند و نشنود.

شرط سلامت شنوایی قاضی در قضاوت

[ویرایش]

به قول برخی از شرایط قاضی، سلامت حس شنوایی او است.

عدم تفاوت گوش سالم و معیوب در باب قصاص

[ویرایش]

در ثبوت قصاص در جنایت عمدی بر گوش، تفاوتی میان سلامت شنوایی گوش آسیب دیده و معیوب بودن آن نیست؛ از این رو، گوش سالم در برابر گوش کر قصاص میشود.

حکم دیه از بین بردن شنوایی دیگری

[ویرایش]

بر کسی که شنوایی دیگری را از بین برده، در صورت عمدی بودن آن و امکان قصاص، قصاص ثابت است؛ لیکن در صورت عمدی نبودن جنایت یا عدم امکان قصاص، دیه بر عهده او ثابت میشود، که در صورت مطالبه فرد آسیب دیده، باید به او بپردازد. مقدار دیه از بین رفتن شنوایی یک گوش، نصف دیه کامل و دو گوش، دیه کامل است.

← استقرار دیه در صورت ناامیدی از بازگشت شنوایی


چنانچه اهل خبره بازگشت شنوایی را پس از سپری شدن مدتی معین، احتمال دهند، تا آن مدت صبر میشود و در صورت باز نگشتن شنوایی، دیه استقرار مییابد.

← حکم دیه در صورت تکذیب جانی


هرگاه جانی ادعای فرد آسیب دیده مبنی بر از بین رفتن حس شنوایی خود را تکذیب کند یا بگوید: نمیدانم، آسیب دیده از راههای مختلف، همچون صدای بلند هنگام غفلت او، آزمایش میشود. با ثبوت ادعای او پس از آزمایش، دیه به وی پرداخت میگردد و در صورت عدم ثبوت، قسامه جاری و پس از قسامه به نفع او حکم میشود.

← ادعای نقصان یکی از دو گوش از طرف آسیب دیده


اگر آسیب دیده مدعی نقصان شنوایی یکی از دو گوش خود باشد، آن گوش با گوش سالم وی مقایسه میشود؛ بدین گونه که گوش آسیب دیده، بسته و گوش سالم باز گذاشته میشود و سپس با مثل فریاد کشیدن یا زدن بر سطح چیزی، از او فاصله میگیرند تا جایی که بگوید نمیشنوم، آنگاه آن مکان علامت گذاری میشود. این آزمایش در جهت مقابل جهت نخست تکرار میشود. در صورت برابر بودن هر دو جهت به لحاظ مسافت، گفته او مبنی بر شنیدن تا نقطه پایانی مسافت و نشنیدن پس از آن تصدیق میشود. در مرحله بعد، با بستن گوش سالم و باز گذاشتن گوش آسیب دیده، عین این آزمایش تکرار میگردد و در صورت برابر بودن هر دو جهت به لحاظ مسافت گفته وی تصدیق میشود، سپس دو مسافت (مسافت مربوط به گوش سالم و مسافت مربوط به گوش آسیب دیده) مقایسه و دیه به نسبت آن ثابت میشود. به عنوان مثال اگر تفاوت نصف باشد، نصف دیه و اگر یک سوم باشد یک سوم دیه ثابت میگردد. برخی علاوه بر آزمایش یاد شده، قسم خوردن مدّعی بر نقصان شنوایی را لازم دانسته‌اند.

← ادعای کاهش شنوایی هر دو گوش از طرف آسیب دیده


اگر آسیب دیده، مدعی کاهش شنوایی در هر دو گوش خود باشد، بدین گونه آزمایش میشود: فردی در نزدیکی و در حال غفلت او، فریاد میکشد، چنانچه در وی تغيّری حاصل شود که بیانگر شنیدن صدا باشد یا بگوید: صدا را شنیدم، فریاد زننده از او فاصله میگیرد و این کار را در فواصل مختلف تکرار میکند تا جایی که با فریاد زدن، دیگر تغيّری در وی حاصل نشود. اگر علاوه بر نشنیدن، بگوید: نشنیدم، نوبت به قسامه میرسد که بر مقدار نقصان ادعایی وی قسم بخورند. آن گاه آن مکان علامت گذاری میشود؛ سپس از آن مکان تا جایی که شخص سالم هم سن فرد آسیب دیده میشنود، فاصله میگیرند. مبنای محاسبه دیه، مابه التفاوت دو مسافت یاد شده یعنی مقدار نقصان مسافت اولی از دومی خواهد بود. برخی، قسم خوردن مدعی را نیز لازم دانسته‌اند.

← حکم بریدن دو گوش


در بریدن دو گوش که منجر به از بین رفتن حسن شنوایی فرد گردد، دو دیه کامل ثابت است.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۱، ص۴۰۲.    
۲. نراقی، احمد، مستند الشیعة، ج۱۷، ص۳۸.    
۳. حلی، حسن بن یوسف، قواعد الأحکام، ج۳، ص۶۳۹.    
۴. نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۴۳، ص۲۹۷-۲۹۸.    
۵. روحانی، محمدصادق، فقه الإمام الصادق علیه‌السلام، ج۲۶، ص۲۵۲.    
۶. نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۴۳، ص۲۹۷.    
۷. نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۴۳، ص۲۹۸.    
۸. نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۴۳، ص۲۹۸-۳۰۰.    
۹. نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۴۳، ص۳۰۰.    
۱۰. نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۴۳، ص۳۰۰.    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، ج۴، ص۷۳۰-۷۳۲.    


رده‌های این صفحه : دیات | فقه | قصاص | مبطلات وضو | وضو




جعبه ابزار