سید مرتضی فیروزآبادی‌

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



علامه فقیه و دانشمند متتبع، آیت‌الله سید مرتضی بن محمد بن محمد باقر بن حسین حسینی فیروزآبادی، از علمای بزرگ حوزه علمیه نجف و قم در ربیع الاول سال ۱۳۲۹ هجری قمری در نجف اشرف دیده به جهان گشود.


معرفی اجمالی

[ویرایش]

او در دامان خانواده‌ای اهل علم و تقوی پرورش یافت و از تربیت پدری شریف و عالم بهره مند گشت. آثار نجابت و بزرگواری از همان دوران کودکی در چهره او نمایان بود. نسب شریف ایشان به سید الساجدین امام زین العابدین علیه‌السّلام می‌رسد. پدر فقیه و دانشمند ایشان آیت‌الله سید محمد فیروزآبادی از بزرگان فقهای نجف اشرف و از مراجع تقلید شیعه بود. وی از مقام و منزلت علمی والایی در حوزه علمیه نجف اشرف برخوردار بود. از تالیفات ایشان می‌توان به کتاب «اصول الفقه»، «ازاحة الشکوک فی حکم اللباس المشکوک» و «مناسک الحج و العمرة» اشاره نمود. او در سال ۱۳۴۵ هجری قمری درگذشت.

تحصیلات

[ویرایش]

سید مرتضی فیروزآبادی از کودکی علاقه فراوانی به فراگیری علم و دانش داشت. هنگام درس از دیگران سبقت می‌گرفت و از آرامش خاصی برخوردار بود. او پس از آنکه خواندن و نوشتن را در مکتب خانه‌های عمومی فرا گرفت، در حوزه علمیه نجف به فراگیری علوم اسلامی پرداخت. وی علوم ادبیات و بخش مهمی از علم اصول و فقه، فلسفه الهی و علم کلام را نزد اساتید فاضل آن حوزه فرا گرفت.
او میان هم رتبه‌های خود به پشتکار و علاقه فراوان به فراگیری علم و معرفت مشهور بود.
وی پس از اتمام رسائل و مکاسب و کفایه خود را برای شرکت در جلسات درس خارج مهیا ساخت. در علم اصول در درس خارج حضرت آیت‌الله حاج میرزا علی ایروانی و آیت‌الله شیخ میرزا ابو الحسن مشکینی صاحب «حاشیه کفایه» شرکت کرد و در علم فقه در درس آیت‌الله العظمی سید ابو الحسن اصفهانی و آیت‌الله العظمی شیخ کاظم شیرازی حاضر شد.

تدریس

[ویرایش]

حضرت آیت‌الله فیروزآبادی پس از گذراندن سطوح عالی حوزه به تدریس در حوزه علمیه نجف اشتغال یافت.
او مطالب علمی و دقیق و مباحث ارزشمندی را در خلال تدریس بیان می‌فرمود.
ایشان بیش از ۶ دوره کفایة الاصول آخوند خراسانی را درس داد و دیگر کتب سطح را هر یک چندین بار تدریس فرمود.
وی خارج کفایه را برای برخی از شاگردان برگزیده خود به صورت خصوصی درس می‌داد. طلاب جوان شوق و اشتیاق فراوانی به درس او داشتند، چرا که او از بیانی روان و تعبیراتی رسا و سعه صدری فراوان برخوردار بود.

هجرت به قم

[ویرایش]

در سال ۱۳۹۱ هجری قمری بر اثر فشار و اذیت و آزار حکومت حزب بعث عراق وی مجبور به ترک وطن و هجرت به شهر مقدس قم گردید، اما شمع فروزان علم و دانش او در حوزه علمیه قم نیز درخشیدن گرفت و طلاب این حوزه را پروانه وار به دور خود جمع نمود. او در این حوزه درس خارج فقهی را آغاز نموده و از خرمن علم و دانش خود طلاب این حوزه را نیز بهره مند ساخت.

مقام علمی

[ویرایش]

از ویژگیهای مجالس علمی و درسهای ایشان، بیان رسا و نزدیک به ذهن شاگردان بود. وی در انتخاب مقدمات مسائل مورد بحث و ترتیب و چینش نتایج مطلوب، بسیار توانا بود و لذا درسهای وی بسیار آسان و قابل درک بود و در جلسات درسهای اصول و فقه ایشان بسیاری از طلاب فاضل و محققین علوم و معارف اسلامی شرکت می‌کردند.
وی مسائل علمی عمیق را به سبکی آسان و ساده بیان می‌کرد، به شکلی که هیچ مشکل و نکته مبهمی در آن باقی نمی‌ماند و جویندگان و تشنه گان آب زلال معرفت را سیراب می‌ساخت.

فضایل اخلاقی

[ویرایش]

سید مرتضی فیروزآبادی از فضایل اخلاقی والایی برخوردار بود. وی بسیار خوش اخلاق، خوش سخن و شیرین گفتار بود. همنشینی با او لذت بخش و مجالس او مملو از موضوعات گوناگون و برجسته علمی و قضایای تاریخی تازه و داستانهای اجتماعی لطیف بود که شنونده را مشتاق شنیدن آن می‌کرد.
علاوه بر آنکه ایشان در شنیدن سؤالات شاگردان و پاسخ به آنها و مراعات حال شنونده بسیار مهربان بودند.

تالیفات

[ویرایش]

از ویژگیهای آثار ارزشمند ایشان دقت فراوان و تحقیق در مصادر مهم و گوناگون است، چنان که تالیفات فقهی و اصولی ایشان از مباحثی ژرف و سبکی ساده و روان برخوردار است و این ویژگی حکایت از ذوق فراوان و استعداد سرشار ایشان در انتخاب و ارائه و ترتیب مباحث دارد.
به خاطر همین ویژگیها تالیفات ایشان مورد استقبال و عنایت طلاب و علمای بزرگ حوزه قرار گرفته است و در اینجا به برخی از آثار ایشان اشاره می‌شود:
۱- عنایة الاصول فی شرح کفایة الاصول، این کتاب در شرح کفایه آخوند خراسانی است و شرحی مهم و مقبول می‌باشد. این کتاب در شش جلد است و بارها در نجف اشرف، تهران، قم و بیروت به چاپ رسیده است.
۲- فضائل الخمسة من الصحاح الست و غیرها من الکتب المعتبرة این کتاب در ۳ جلد است و در نجف اشرف، تهران و بیروت چندین بار به چاپ رسیده است.
۳- السبعة من السلف، در یک جلد است و در بیروت و قم به چاپ رسیده است.
۴- منتخب المسائل، در مسائل فقهی و فروع احکام است و در قم به چاپ رسیده است.
۵- خلاصة الجواهر، این کتاب شرحی استدلالی و بزرگ بر کتاب منتخب المسائل است. کتاب الطهارة آن در سه جلد، در قم به چاپ رسیده است.
۶- الفروع المهمة فی احکام الائمة، کتابی است در فقه استدلالی و بسیار مفصل است و تنها کتاب الطهارة آن در ۳ جلد بزرگ است.
و آثار گران بهای دیگری اعم از تعلیقه و شرح که بر دیگر کتابهای درسی حوزه و یا در دیگر موضوعات نگاشته است.

وفات

[ویرایش]

این عالم اندیشمند، پس از عمری تالیف و تحقیق و تدریس و خدمت به علوم و معارف آل محمد صلوات الله علیهم در سال ۱۴۱۰ هجری قمری در شهر مقدس قم دیده از جهان فرو بست و به دیار دوست شتافت.

عناوین مرتبط

[ویرایش]

عنایة الاصول فی شرح کفایة الاصول.

پانویس

[ویرایش]



منبع

[ویرایش]
نرم افزار جامع اصول فقه، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.






جعبه ابزار