سید محمد محقق دامادذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



آیة الله العظمی حاج سید محمد محقق داماد، مرد دانش و تحقیق، یکی از انجم فروزان فقاهت و یکی از فقیهان نامدار شیعه در قرن چهاردهم هجری می باشد که شاگردان برجسته و رجال عـلـمی تربیت کرده او، امروز نورافکنان اجتماع می باشند وهمگی به وجود چنین استاد فرزانه ای افتخار و شکرگزاری دارند.


ولادت[ویرایش]
ایشان در یک بیت رفیع علمی و ولائی، در احمدآباد یزد، پا به عرصه حیات نهادند والد عالیقدرش مرحوم حجة الاسلام والمسلمین آقای حاج سید جعفر موسوی، یکی از ارادتمندان و شیفتگان مقام شامخ اهل بیت عصمت و طهارت بودندبارها به سفر عتبات عالیات تشرف پیدا کرده بودند در سفر اخیر که با پای پیاده عازم دیار دوست بودند، روح خداجویش به ملکوت اعلی پیوست و کودک هنوز از مادرمتولد نگردیده بود.
بـسـیار طبیعی است کودکی که در چنین فضای ولایی و دوستی اهل بیت (ع) چشم و گوش باز نماید، چگونه بار خواهد آمد؟
او در ممات پدر، تحت حمایت وعنایت مادر پارسا و عفیفه اش تربیت و پـرورش مـی یـافـت کـه داغ مـادر را نـیز به زودی بر دل گرفت و با کوله باری از غم و اندوه به تحصیلات مقدماتی پرداخت.
مـدت کـوتـاهی در اردکان بوده، سپس عازم یزد گردید و پیش اساتید نامداری مانند: مرحوم آقا سید احمد مدرس، مرحوم حاج سید یحی واعظ، مرحوم آقای سید حسن باغ گندمی و مرحوم آقا سید محمد علیرضا حائری به تحصیل مقدمات علوم وسطوح پرداخت و مقداری از قوانین را پیش آیة الله آقای حاج شیخ غلامرضا یزدی تلمذ نمود، و با اشارت و صلاحدید وی، شاگرد ساعی و کـوشـا، عـازم حوزه علمیه قم گردید و این مسافرت همراه بدرقه استاد مهربان و طالب کمال دانشجویش توام بوده است.
مرحوم محقق به برکت استعداد ذاتی و ذوق و شوق فراوان تحصیلی، در طی نه سال اقامت در قم، به مراتب عالیه علمی نائل آمدند ضمن تحصیل به تدریس وتعلیم نیز پرداختند.
ایـشـان در سال ۱۳۴۱ ه ق، یعنی در حدود ۱۶ سالگی به دروس حضرات آیات میر سید علی یثربی کاشانی (م ۱۳۸۰ ه ق)، مرحوم آقا سید محمد تقی خوانساری (م۱۳۷۱ ه ق)، مرحوم حاج میرزا محمد همدانی (م ۱۳۶۵) و آیات عظام شیخ محموداردکانی، و سید ابوالحسن رفیعی قزوینی و مـرحـوم سید محمد حجت کوه کمری (۱۳۷۲) و سرانجام درس آیة الله العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری (قدس سره) راه یافته و تلمذ نموده است، و استعداد درخشان خود را در این مـحـاضر منور نشان داده است، و بیشترین بهره را از محضر مبارک زعیم عالیقدر و مؤسس حوزه علمیه قم برده اند، و در اثر احساس لیاقت و استعداد شاگرد، مورد عنایت و توجه خاص استاد عـالـیـقـدرش قـرار گرفته است، و همین عنایت خاص استاد موجب گردیده است که به افتخار دامـادی و مـصـاهـرت وی نـیز نائل آید، و این امر بس بود که عنوان جدیدی بر عنوان پیشین وی (محقق) افزوده شده، و آن کلمه «داماد» است، که به صورت «محقق داماد» در آمده است.
حوزه درس فعال[ویرایش]

پـس از ارتـحال استاد بزرگوار و مؤسس حوزه علمیه قم، معظم له تدریس در حوزه علمیه قم را شـروع و در مـدت انـدکی، محضر درس وی به صورت مجمع فضلا و دانشمندان و محل ملاقات انـدیـشـمـندان اهل درد درآمد، و ایشان از این فرصت عالی ترین بهره ها را برده، و در تمام ایام به تـدریـس و تربیت پرداخته اندروزهایی هم که حوزه تعطیل می شد، بیت شریف ایشان یک مدرس بزرگ، و یک جایگاه رفع اشکالات و بحث و گفتگوی فقهی درمی آمد روزهای جشن و سرور، یاایام سوگواری و عزا نیز، بحث و گفتگوی پربرکت فقهی و اصولی منقطع نمی گردید،و روح جویای کـمـال وی هـرگز از زلال آب شیرین علم سیراب نمی گشت از اینرو، بااینکه ایشان مرجعیت و رفـت و آمد و بیا و برو مردمی دیگر مراجع عظام را نداشتند، واصولاعلاقه ای نیز به این قبیل امور، نـشان نمی دادند، رشته ها وریشه های مرجعیت را از دل کنده و به «غارب» آن افکنده، ومتمحض در علم و تعلیم و تربیت گردیده بودند، و این امرشوخی نیست،ریاضت و مبارزه طولانی می طلبد ازاینرو درس ایشان،مجتهدپرور و مرکزتلاقی افکار و تضارب اندیشه ها بود در اثرهمین تمحض در علم بود که جمعی اززبدگان حوزه به محفل گرم و باصفای وی می شتافتند.

شاگردان[ویرایش]

۱ ـ مرحوم آیة الله حاج شیخ مرتضی حائری یزدی (درس کفایه).
۲ ـ استاد شهید، آیة الله مرتضی مطهری (اعلی اللّه مقامه الشریف).
۳ ـ شهید دکتر سید محمد حسینی بهشتی.
۴ ـ شهید شیخ عبدالرحیم ربانی شیرازی.
۵ ـ شهید امام موسی صدر (رهبر شیعیان لبنان).
۶ ـ شهید آیة الله حاج آقا مصطفی خمینی.
۷ ـ شهید دکتر محمد مفتح.
۸ ـ شهید حاج شیخ علی قدوسی.
۹ ـ آیة الله حاج شیخ حسینعلی منتظری.
۱۰ ـ آیة الله حاج شیخ علی مشکینی.
۱۱ ـ آیة الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی.
۱۲ ـ آیة الله استاد حاج شیخ ناصر مکارم شیرازی.
۱۳ ـ آیة الله حاج سید موسی شبیری زنجانی.
۱۴ ـ آیة الله حاج سید مهدی روحانی.
۱۵ ـ آیة الله حاج میرزا علی احمدی زنجانی.
۱۶ ـ آیة الله سید کرامت الله شیرازی.
۱۷ ـ آیة الله حاج سید ابوالفضل میرمحمدی.
۱۸ ـ آیة الله شیخ احمد آذری قمی.
۱۹ ـ آیة الله حاج سید فخرالدین طاهری شیرازی.
۲۰ ـ آیة الله حاج سید نورالدین شیرازی.
۲۱ ـ آیة الله حاج شیخ حسین نوری همدانی.
۲۲ ـ آیة الله حاج شیخ عباس ایزدی نجف آبادی.
۲۳ ـ آیة الله حاج سید جلال طاهری اصفهانی.
۲۴ ـ آیة الله حاج سید محمد ابطحی کاشانی.
۲۵ ـ آیة الله حاج سید عبدالرسول شریعتمداری.
۲۶ ـ آیة الله حاج سید محمد حسین تهرانی (لاله زاری).
۲۷ ـ آیة الله حاج شیخ عبدالله جوادی آملی.
۲۸ ـ آیة الله حاج سید محمد حسن مرتضوی لنگرودی.
۲۹ ـ آیة الله حاج شیخ محمد تقی ستوده اراکی.
۳۰ ـ آیة الله حاج شیخ حسین مظاهری اصفهانی.
۳۱ ـ آیة الله حاج شیخ محمد مؤمن قمی.
۳۲ ـ آیة الله حاج سید محمد حسینی کاشانی.
۳۳ ـ آیة الله حاج سید علی محقق یزدی.
۳۴ ـ آیة الله حاج شیخ محمد علی ذاکری شیرازی.
۳۵ ـ آیة الله حاج شیخ حسن شریعتمداری.
و جمعی دیگر از بزرگان و معاریف حوزه.

خصوصیات و روحیات[ویرایش]

مـرحوم آیة الله محقق داماد، فرد زاهد و پارسا و بسیار صریح اللهجه،خوش مجلس و شیرین سخن بـودنـد هـرگـز بـه مـقامات صوری و مناصب ظاهری اهمیت نمی دادند از تواضع و ادب خاصی بـرخـوردار بودند او در ایام ماه رمضان در مسجد بازار قم به وعظ و ارشاد می پرداختند، و سخنان وی تاثیر عمیقی در دل شنوندگان باقی می گذاشت.

آثار[ویرایش]

از آثـار عـمـده ایشان، حواشی بر العروة الوثقی مرحوم یزدی، به قلم خودش می باشد ولی تقریرات دروس فقه و اصول ایشان توسط جمعی از فضلای جلسه درس ایشان تحریر و تالیف، و به مرحله چاپ رسیده است.
۱ ـ مـباحث حج، صلوة، صوم، اعتکاف، خمس و قسمت عمده زکات توسط حضرت آیة الله جوادی آملی تقریر و تحریر به چاپ رفته است دوره کتاب الحج درسه جلد چاپ و نشر و کتاب صلوة نیز.
۲ ـ استاد بزرگوار آیة الله مکارم شیرازی دوره درس اصول ایشان را نوشته اند.
۳ ـ آیة الله طاهری اصفهانی، مبحث طهارت و دوره اصول ایشان را تقریر وتحریر نموده اند.
۴ ـ آیة الله شیخ محمد مؤمن، بحث صلوة ایشان را تقریر و تحریر نموده اند.
۵ ـ آیة الله جوادی آملی بحث حج ایشان را تقریر و تحریر نموده اند.

وفات[ویرایش]

مـرحـوم آیة الله العظمی محقق داماد، پس از عمری تلاش و کوشش در راه انجام وظیفه الهی، و پس از تربیت جمعی از شاگردان مجتهد و شایسته، روز چهارشنبه ۲ذی الحجة الحرام سال ۱۳۸۸ ه ق بر اثر سکته قلبی، پس از ۷۵ روز بیماری دار فانی راوداع گفت، و در مقبره ای از مقابر سمت شـرقـی صـحـن مطهر حضرت معصومه (س) باتجلیل و تشییع کم سابقه مدفون گردید .

منبع[ویرایش]
سایت اندیشه قم    






جعبه‌ابزار