سیدمحمد بن یحیی الهادی طباطبایی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



المرتضی لدین اللـه محمد بن یحیی الهادی (۲۷۸-۳۲۳ ق/۸۹۱-۹۳۵ م)، فقیه، خطیب، متکلم، شاعر، ادیب و دومین فرمان‌روای طباطبایی یمن بود.


امامت زیدیان

[ویرایش]

او پس از پدر در اول محرم ۲۹۹ ق/۲۹ اوت ۹۱۱ م به عنوان امام زیدیان به قدرت رسید.
گفته شده که چون در آغاز کار مردم در امر امامت او اختلاف کردند، با مخالفان جنگید،
[۱] صفدی، خلیل بن ایبک، الوافی بالوفیات، ج۵، ص۱۸۵، به کوشش دیدرینگ و محمد یوسف نجم، بیروت، ۱۳۹۰-۱۳۹۱ ق/۱۹۷۰-۱۹۷۱ م.
اما مدت کوتاهی در این مقام باقی ماند و پس از آن به سود برادرش احمد ناصر کناره گرفت و خود نیز با وی بیعت کرد. او پس از آن زندگی را به انزوا، تحقیق، مطالعه، تألیف و عبادت گذراند.
از اواخر زندگی او چندان چیزی دانسته نیست. گویا مدتی در زندان آل طریف که از مخالفان فرمان‌روایی او بودند، به سر برده و پس از هجوم آل یعفر بر آل طریف و پیروزی بر آنان، از زندان گریخته یا رهایی یافته است.
[۲] شرف‌الدین، احمد حسین، تاریخ الیمن الثقافی، ج۴، ص۲۳۰، قاهره، ۱۳۸۷ ق/۱۹۶۷ م.
[۳] شرف‌الدین، احمد حسین، تاریخ الیمن الثقافی، ج۴، ص۲۳۱، قاهره، ۱۳۸۷ ق/۱۹۶۷ م.


آثار

[ویرایش]

آثار فقهی و کلامی او بسیار است و گفته‌اند به ۱۶ جلد می‌رسد.
از آن میان این‌ها را می‌توان نام برد: مختصر کتاب النهی؛ السبع رسائل المنتقاه، نامه‌ای که پس از درگذشت پدر به مردم طبرستان نوشته؛ مسائل المعقلی در فقه، این آثار در موزۀ بریتانیا موجود است
[۴] بروکلمان، کارل، تاریخ الادب العربی، ج۳، ص۳۳۱، ترجمۀ عبدالحلیم النّجار، قاهره، ۱۹۷۴ م.
النوازل؛ جواب مسائل مهدی؛ تفسیر القرآن در ۷ جلد؛ الاصول در عدل و توحید؛ الایضاح؛ الرد علی الروافض و الرد علی القرامطه.
[۵] شرف‌الدین، احمد حسین، تاریخ الیمن الثقافی، ج۴، ص۲۳۰، قاهره، ۱۳۸۷ ق/۱۹۶۷ م.


فرزندان

[ویرایش]

او دارای فرزندانی چند بود، از آن میان حسن معروف به اتج از دیگران معروف‌تر است که در آمل (مازندران) زاده شده است.
گروهی از نوادگان او به اصفهان کوچ کردند و به آل «ابوالعسّاف» شهرت یافتند و تا سدۀ ۶ ق/۱۲ م در آن‌جا ماندند و نیز از میان آنان، جمعی در ساری، ری و خوزستان ساکن شدن.

وفات

[ویرایش]

سال مرگ او را ۳۲۰ ق/۹۳۲ م نیز نوشته‌اند.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. صفدی، خلیل بن ایبک، الوافی بالوفیات، ج۵، ص۱۸۵، به کوشش دیدرینگ و محمد یوسف نجم، بیروت، ۱۳۹۰-۱۳۹۱ ق/۱۹۷۰-۱۹۷۱ م.
۲. شرف‌الدین، احمد حسین، تاریخ الیمن الثقافی، ج۴، ص۲۳۰، قاهره، ۱۳۸۷ ق/۱۹۶۷ م.
۳. شرف‌الدین، احمد حسین، تاریخ الیمن الثقافی، ج۴، ص۲۳۱، قاهره، ۱۳۸۷ ق/۱۹۶۷ م.
۴. بروکلمان، کارل، تاریخ الادب العربی، ج۳، ص۳۳۱، ترجمۀ عبدالحلیم النّجار، قاهره، ۱۹۷۴ م.
۵. شرف‌الدین، احمد حسین، تاریخ الیمن الثقافی، ج۴، ص۲۳۰، قاهره، ۱۳۸۷ ق/۱۹۶۷ م.
۶. ابن عنبه، احمد بن علی، عمدة الطالب، ج۱، ص۱۷۷-۱۷۸، نجف، ۱۳۸۰ ق/۱۹۶۱ م.    


منبع

[ویرایش]

مرکز دائرة المعارف اسلامی، برگرفته از مقاله «آل طباطبا»، شماره۴۳۲.    



جعبه ابزار