سیدعبدالاعلی موسوی سبزواری

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



این مقاله درباره زندگینامه آیت‌الله سید عبدالاعلی موسوی سبزواری می‌باشد.


معرفی اجمالی

[ویرایش]

«آیت الله سید عبدالاعلی موسوی سبزواری»، فقیه، مفسر و قرآن‌پژوه بزرگ جهان تشیع و از مفاخر علمی و برجسته اسلام در دوره معاصر است که عمر شریف خویش را در نشر و گسترش معارف اسلام و قرآن مصروف داشت.
وی در هیجدهم ذی حجه ۱۳۲۸ ق- مصادف با عید غدیر خم- در سبزوار دیده به جهان گشود. دوران کودکی و نوجوانی را تحت سرپرستی پدر بزرگوارش طی نمود و مقدمات ادبیات عرب و فقه و اصول و... را از پدر و عمویش، آیت‌الله سید عبدالله برهان (م ۱۳۸۴ ق) فراگرفت و تا سن چهارده سالگی در زادگاه خود به تحصیل مقدمات علوم اسلامی و عربی پرداخت.

اساتید

[ویرایش]

در سال ۱۳۴۲ ق به مشهد مقدس رفت و در آن جا از محضر بزرگانی چون: علامه حاج میرزا عبدالجواد ادیب نیشابوری (م ۱۳۴۴ ق)، میرزا عسکر شهیدی، معروف به آقا بزرگ حکیم (م ۱۳۵۴ ق)، آیت‌الله سید محمد عصار لواسانی (م ۱۳۵۶ ق) و حاج شیخ علی‌اکبر نهاوندی (م ۱۳۶۹ ق) بهره برد.
وی پس از حدود هشت سال اقامت در مشهد، برای تکمیل درس سطح فقه، اصول و نیز فلسفه، تفسیر و دیگر علوم اسلامی، عزم سفر نجف اشرف نمود و در آن شهر در درس آیات عظام: مرحوم نائینی (م ۱۳۵۵ ق)، آقا ضیاءالدین عراقی (م ۱۳۶۱ ق)، شیخ محمدحسین اصفهانی، معروف به «کمپانی» (م ۱۳۶۱ ق)، آقای سید ابوالحسن اصفهانی و آقا سید حسین بادکوبه‌ای (م ۱۳۵۸ ق) و... شرکت نمود و آموخته‌های فقهی و فلسفی خویش را تکمیل کرد. وی تفسیر قرآن، مناظره و کلام را با حضور در جلسات تفسیری علامه محمدجواد بلاغی فراگرفت.

اجازات اجتهاد

[ویرایش]

همچنین از علامه مامقانی (م ۱۳۵۱ ق)، حاج شیخ عباس قمی (م ۱۳۵۹ ق) و دیگر مشایخ و استادان خود اجازات روایتی و اجتهادی کسب نمود و در حالی که ۳۶ سال داشت، در سال ۱۳۶۵ ق خود عهده دار تدریس خارج فقه و اصول شد و به تربیت شاگردان و دانشوران پرداخت.
وی در کنار فقیه برجسته اهل‌بیت، آیت‌الله سید ابوالقاسم خوئی (م ۱۴۱۳ ق)، خدمات شایانی به حوزه نجف اشرف نمود و چراغ فقاهت را در آن حوزه، نورانی نگه داشت و خود چیزی کمتر از یک سال- بعد از آیت‌الله خوئی- عهده دار ریاست آن حوزه علمی شد.

دوران تدریس

[ویرایش]

وی از سال ۱۳۲۵ ش/ ۱۳۶۵ ق، از ۳۷ سالگی، به تدریس دروس سطح خارج حوزه پرداخت. ایشان در ایام تحصیل، به تدریس دروس خارج فقه و اصول و در روزهای تعطیل، به تدریس تفسیر قرآن و گاهی نیز به تدریس حکمت، کلام و عقاید می‌پرداخت. در روزهای ماه مبارک رمضان نیز، به تدریس فقه الحدیث می‌پرداخت و در آن به مباحثی چون شناخت احادیث صحیح از ناصحیح مبادرت می‌ورزید.

فعالیت سیاسی

[ویرایش]

ایشان مردی متواضع، بردبار، کم سخن و دائم الذکر و از حافظان قرآن کریم بود. وی در فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی ایران و عراق نقش داشت و از انقلاب اسلامی ایران و رهبر آن- حضرت امام خمینی رحمة‌الله‌علیه - کمال حمایت و پشتیبانی را نمود. در زمان اقامت امام رحمة‌الله‌علیه در نجف، در کنار ایشان بود و از امام رحمة‌الله‌علیه و نهضت وی حمایت می‌کرد. چندین بار درس خویش را برای توجه دادن حوزه علمیه نجف، به وقایع انقلاب اسلامی ایران تعطیل نمود و به هنگام همه پرسی نظام جمهوری اسلامی، در فروردین ۱۳۵۸ ش پیامی مبنی بر حمایت از آن صادر فرمود.
وی همواره حامی مردم مظلوم و مسلمان عراق بود و در جنبش و قیام معارضان عراقی در سال ۱۳۷۰ ش، نقش هدایت و رهبری داشت. او هرگز با رژیم بعث حاکم بر عراق سازش ننمود و چند بار منزلش به محاصره نظامیان بعث درآمد و رژیم بعث برایش محدودیت‌هایی قائل شد.
از اقدامات ایشان برای ترویج دین در سراسر جهان، می‌توان به فرستادن نمایندگانی زبده به اروپا، آمریکا و کشورهای عربی و آسیایی و نیز طرح وسیع ایشان برای تجدید بنای مسجد سهله و مسجد کوفه اشاره کرد. در جنبه سیاسی نیز، می‌توان از موضع سیاسی ایشان در برابر نظام حاکم بغداد در سال ۱۴۱۲ ق و فتوای ایشان درباره انتفاضه عراق و رویارویی و براندازی نظام حاکم سخن گفت.

وفات

[ویرایش]

سرانجام این فقیه فرزانه و مفسر عالیقدر تشیع و عالم وارسته، بعد از عمری تدریس، تحقیق، تالیف و مجاهدت، در روز دوشنبه ۲۵ مرداد ۱۳۷۲ ش/ ۲۷ صفر ۱۴۱۴ ق، - مصادف با شب رحلت رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم و شهادت امام حسن مجتبی علیه‌السّلام - در نجف اشرف درگذشت و به دیدار حق شتافت. برخی معتقدند که وی توسط رژیم بعث عراق مسموم و شهید شده است.
در پی رحلت ایشان، رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای ، در بخشی از پیام تسلیت خویش درباره ایشان چنین بیان داشتند: «ایشان از فقهای عالی مقام و از مدرسین و علمای بزرگی بودند که عمر با برکت خود را در نجف به تدریس، تحقیق و تقویت شاگردان و تالیف کتب سودمند و با ارزش گذرانیده بودند... در آخرین سال‌های عمر شریف این روحانی بزرگوار، حوادث خونین عراق و قیام فداکارانه مردم در برابر حکومت ستمگر بعثی پیش آمد که ایشان در رهبری و هدایت مردم، دارای نقش و تاثیر بودند و بدین جهت، پس از سرکوب قیام تا چندی در محنت فشارهای رژیم بعثی گذرانید».

آثارعلمی

[ویرایش]

از آثار و تالیفات ارزشمند وی می‌توان به کتاب‌های زیر اشاره کرد:
۱- مواهب الرحمن فی تفسیر القرآن.
۲- مهذب الاحکام فی بیان الحلال و الحرام.
۳- تهذیب الاصول.
۴- لباب المعارف.
۵- افاضة الباری فی نقد ما الفه الحکیم السبزواری.
۶- رفض الفضول عن علم الاصول.
۷- منهاج الصالحین.
۸- مناسک الحج.
۹- رساله توضیح المسائل.
۱۰- حاشیه بر بسیاری از کتاب‌های شیعه چون: عروة الوثقی، وسیلة النجاة، حدائق الناظرة، جواهر الکلام، مستند الشیعه، اسفار، تفسیر صافی، شرح منظومه حکیم سبزواری، و...
۱۱- مجموعه‌ای در رسائل فقهی و... از دیگر آثار علمی آن دانشمند است که نشر و گسترش احکام اسلامی و معارف قرآنی را سرلوحه خود کرده بود.

عناوین مرتبط

[ویرایش]

تهذیب الأصول‌ (عبدالاعلی سبزواری)

منبع

[ویرایش]
نرم افزار جامع اصول فقه، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.






جعبه ابزار