سوره طه

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



سوره طه بيستمين سوره قرآن کریم می‌باشد.


کاربرد فقهی

[ویرایش]

از آن در باب صلات سخن گفته‌اند.

فضیلت تلاوت سوره طه

[ویرایش]

در روایات بر تلاوت سوره طه تأكيد شده است.
[۱] كشف الغطاء، ج۳، ص۴۷۲.

در روايتى از امام صادق عليه السّلام آمده است:
«تلاوت سوره طه را ترك نكنيد كه خداوند اين سوره و تلاوت كننده آن را دوست مى‌دارد و هر كه بر تلاوت آن مداومت داشته باشد، خداوند در روز قیامت نامه اعمال او را به دست راستش مى‌دهد».
سوره طه بيستمين سوره قرآن کریم می‌باشد.
==!==

کاربرد فقهی

[ویرایش]

از آن در باب صلات سخن گفته‌اند.

فضیلت تلاوت سوره طه

[ویرایش]

در روایات بر تلاوت سوره طه تأكيد شده است.
[۳] كشف الغطاء، ج۳، ص۴۷۲.

در روايتى از امام صادق عليه السّلام آمده است:
«تلاوت سوره طه را ترك نكنيد كه خداوند اين سوره و تلاوت كننده آن را دوست مى‌دارد و هر كه بر تلاوت آن مداومت داشته باشد، خداوند در روز قیامت نامه اعمال او را به دست راستش مى‌دهد».

محتوای سوره

[ویرایش]

در آغاز این سوره، رمزی است خطاب به پیامبر اسلام صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم و نام سوره از آن گرفته شده است. خداوند در این سوره، داستان شگفت حضرت موسی علیه‌السّلام و برخوردش با فرعون و جادوگران و شیوه انحرافی سامری در حرکت ارتجاعی او در جامعه به سوی شرک را به پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم بیان کرده است تا دلگرمی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم و آموزش مسلمانان فراهم آید. از این سوره به نام‌های «موسی» و «کلیم» نیز یاد شده است.
غرض این سوره تذکر و یادآوری از راه انذار است؛ زیرا، آیات انذار آن بر آیات تبشیرش غلبه دارد، و این غلبه به خوبی به چشم می‌خورد. سوره داستان‌هایی را بیان می‌کند که به هلاکت طاغیان و تکذیب کنندگان آیات خدا منتهی می‌شود، و حجت‌های روشنی را متضمن است که عقل هر کس را ملزم به اعتراف به توحید خدای تعالی، و اجابت دعوت حق می‌کند، و به یادآوری آینده انسان از احوال قیامت و مواقف آن و حال نکبت بار مجرمین، و خسران ظالمین منتهی می‌گردد.
این آیات- به طوری که از سیاقش بر می‌آید- با نوعی تسلیت از رسول خدا شروع می‌شود، تا جان شریف خود را در واداشتن مردم به قبول دعوتش به تعب نیندازد، زیرا قرآن نازل نشده برای اینکه آن جناب خود را به زحمت بیندازد، بلکه آن تنزیلی است الهی که مردم را به خدا و آیات او تذکر می‌دهد تا شاید بیدار شوند و غریزه خشیت آنان هوشیار گردد، آن گاه متذکر شده به وی ایمان بیاورند و تقوی پیشه کنند، پس او غیر از تبلیغ وظیفه دیگری ندارد، اگر مردم به ترس آمدند و متذکر شدند که هیچ، و گر نه یا عذاب استیصال و خانمان برانداز منقرضشان می‌کند، و یا اینکه به سوی خدای خود برگشت نموده در آن عالم به وبال ظلم و فسق خود می‌رسند، و اعمال خود را بدون کم و زیاد می‌یابند، و به هر حال نمی‌توانند با طغیان و تکذیب خود خدای را عاجز سازند.
یکی از آیات برجسته این سوره آیه شریفه الله لا اله الا هو له الاسماء الحسنی است. که با همه کوتاهیش مساله توحید را با همه اطرافش (توحید در ذات، صفات و...) متضمن است.

محل نزول

[ویرایش]

سیاق آیات این سوره چنین می‌رساند که در مکه نازل شده، در بعضی اخبار هم آمده که آیه و اصبر علی ما یقولون در مدینه نازل شده، و در بعضی دیگر آمده که آیه و لا تمدن عینیک الی ما متعنا به ازواجا منهم.. نیز در مدینه نازل شده است. لیکن از ناحیه لفظ خود این آیات هیچ دلیلی بر مدنی بودن آنها نیست.

ویژگی‌های سوره

[ویرایش]

۱. دارای ۱۳۵ آیه به عدد کوفی، ۱۳۲ آیه به عدد بصری، ۱۳۴ آیه به عدد حجازی، ۱۴۰ آیه به عدد شامی، ۱۳۴۱ یا ۱۵۳۴ کلمه و ۵۲۴۲ یا ۵۳۹۹ حرف است.
۲. در ترتیب نزول، چهل و پنجمین و در قرآن کریم بیستمین سوره است.
۳. پیش از سوره واقعه و پس از سوره مریم در مکه نازل شد؛ جز آیات ۱۳۰ و ۱۳۱ که مدنی است.
۴. گفته‌اند سه آیه منسوخ دارد.
۵. از سوره‌های مئین و شامل نیم جزء قرآن است.
۶. یازدهمین سوره‌ای است که با حروف مقطعه آغاز می‌شود.

مطالب مهم سوره

[ویرایش]

۱. بیان عظمت قرآن؛
۲. داستان حضرت موسی علیه‌السّلام ؛
۳. ماجرای ساحران و گوساله سامری؛
۴. داستان حضرت آدم و حوا علیه‌السّلام و هبوط آنان به زمین؛
۵. مسئله معاد؛
۶. خداشناسی و صفات جلال و جمال خداوند؛
۷. مسئله شفاعت.
[۱۵] رامیار، محمود، ۱۳۰۱ - ۱۳۶۳، تاریخ قرآن، صفحه۵۸۵.
[۱۶] جمعی از محققان، علوم القرآن عندالمفسرین، جلد۱، صفحه۳۱۵.
[۱۷] هاشم زاده هریسی، هاشم، ۱۳۱۷، شناخت سوره‌های قرآن، صفحه۲۴۱.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. كشف الغطاء، ج۳، ص۴۷۲.
۲. وسائل الشیعة، ج۶، ص۲۵۲.    
۳. كشف الغطاء، ج۳، ص۴۷۲.
۴. وسائل الشیعة، ج۶، ص۲۵۲.    
۵. طباطبایی، محمد حسین، ۱۲۸۱ - ۱۳۶۰، المیزان فی تفسیر القرآن، جلد۱۴، صفحه۱۱۸.     .
۶. طه/سوره۲۰، آیه۱۳۱.    
۷. سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، ۸۴۹ - ۹۱۱ق، الاتقان فی علوم القرآن، جلد۱، صفحه۶۱.     .
۸. مکارم شیرازی، ناصر، ۱۳۰۵، تفسیر نمونه، جلد۱۳، صفحه۱۵۱-۱۵۴.     .
۹. سخاوی، علی بن محمد، ۵۵۸-۶۴۳ق، جمال القراء و کمال الاقراء، جلد۱، صفحه۲۹۶.     .
۱۰. فیروز آبادی، محمد بن یعقوب، ۷۲۹ - ۸۱۷ق، بصائر ذوی التمییز فی لطائف الکتاب العزیز، جلد۱، صفحه۳۱۰.     .
۱۱. سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، ۸۴۹ - ۹۱۱ق، الاتقان فی علوم القرآن، جلد۱، صفحه۴۱.     .
۱۲. سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، ۸۴۹ - ۹۱۱ق، الاتقان فی علوم القرآن، جلد۱، صفحه۴۳.     .
۱۳. زرکشی، محمد بن بهادر، ۷۴۵ - ۷۹۴ق، البرهان فی علوم القرآن (باحاشیه)، جلد۱، صفحه۱۹۳.     .
۱۴. سخاوی، علی بن محمد، ۵۵۸-۶۴۳ق، جمال القراء و کمال الاقراء، جلد۱، صفحه۴۳۲.     .
۱۵. رامیار، محمود، ۱۳۰۱ - ۱۳۶۳، تاریخ قرآن، صفحه۵۸۵.
۱۶. جمعی از محققان، علوم القرآن عندالمفسرین، جلد۱، صفحه۳۱۵.
۱۷. هاشم زاده هریسی، هاشم، ۱۳۱۷، شناخت سوره‌های قرآن، صفحه۲۴۱.


منبع

[ویرایش]

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، ج۵، ص۱۷۴، برگرفته از مقاله طه؛ سوره.    
فرهنگ نامه فارسی علوم قرآنی، برگرفته از مقاله «سوره طه».    






جعبه ابزار