سوره زخرفذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



سوره زخرف چهل و سومین سوره قرآن بوده و در جزء بیست وپنجم قرار دارد و از سوره‌های مکی است. [۱]


مضامین

[ویرایش]


← انذار


این سوره همانگونه که آغاز و انجام آن و نیز مطالبی که بین این آغاز و انجام فاصله شده شهادت می‌دهد، در مقام انذار و هشدار دادن بشر است، مگر شش آیه آن که از جمله الا المتقین یا عباد لا خوف علیکم الیوم آغاز می‌شود، [۲] که این شش آیه استطرادی (و از باب حرف حرف می‌آورد) در وسط آیات سوره قرار گرفته است.

← سنتهای الهی


در این سوره این معنا را خاطر نشان می‌سازد که سنت الهی بر این جریان یافته که انبیاء و رسولانی برگزیند، و کتاب و ذکری بر آنان نازل کند، و هیچگاه اسراف و افراط مردم در قول و فعلشان او را از این کار باز نمی‌دارد، بلکه همواره رسولان و انبیایی فرستاده، و استهزاء کنندگان و تکذیب کنندگان ایشان را هلاک نموده، و سپس به سوی آتشی جاودانه سوق داده است.

← ارسال رسل


و در این بیان نخست مساله ارسال رسل را به طور اجمال ذکر می‌کند، و سپس از بین آنان ابراهیم و سپس موسی و آن گاه عیسی علیه‌السّلام را نام می‌برد، و مطالبی از اسراف کفار نقل نموده، از آن جمله یکی از مهمترین گفتار آنان را که می‌گفتند خدای سبحان فرزند گرفته، و ملائکه دختران او هستند ذکر می‌کند. و این بدان جهت است که نسبت به خصوص این عقیده و رد آن عنایت داشته، و به همین جهت آن را مکرر نقل می‌کند و جواب می‌گوید، و گویندگان آن را به عذاب تهدید می‌کند.

← بی ارزشی دنیا


آیات ۳۳ تا ۳۵ این سوره در بیان بی ارزشی جلوه‌های مادی و فریبنده دنیا است: «و اگر نبود که (همه) مردم در انکار خدا امتی یکپارچه شوند، خداوند برای کافران خانه‌هایی با سقف‌های نقره گون، بالاخانه‌ها، درها، تخت‌ها، زیورها و… قرار می‌داد» [۳] [۴]خداوند با بیان این معنا ارزش را به آخرت و چیزی می‌دهد که باقی است.
بنابراین، از جمله مسائل این سوره، تصحیح اعتقادات خرافی، جدال توحیدی، آیات قیامت و فرستادن انبیا به ویژه [[|ابراهیم]]، موسی و عیسی علیه‌السّلام است. [۵]

ویژگی ها

[ویرایش]

۱. به شمارش بیشتر مکتب‌های تفسیری ۸۹ آیه، به عدد شامی ۸۸ آیه، ۸۳۳ یا ۸۳۸ کلمه و ۳۴۰۰ یا ۳۶۰۹ حرف دارد. [۶]
۲. در ترتیب نزول، شصت و سومین و در قرآن چهل و سومین سوره است.
۳. پس از سوره شوری و پیش از سوره دخان نازل شد و به همان شکل اولیه ترتیب نزول، در مصحف شریف جای گرفت.
۴. پیش از هجرت در مکه نازل شد و مکی است؛ [۷]به جز آیه ۴۵ که محل گفت و گو است. با این حال، برخی آن را مدنی می‌دانند. [۸]
۵. از سور مثانی و بیش از یک حزب قرآن کریم است.
۶. بیست و چهارمین سوره از سور مقطعات است که با حروف مقطعه «حم» آغاز می‌شود. بنابراین از سور حوامیم به شمار می‌آید.
۷. در ردیف چهارم از سور دارای سوگند قرار دارد که پس از حروف مقطعه آغاز و با سوگند ((والکتاب المبین)) ادامه می‌یابد. [۹]
۸. گفته‌اند دو آیه منسوخ دارد.

مطالب مهم

[ویرایش]

۱. نزول قرآن به صورت کتاب روشنگر و لزوم تدبر در آن.
۲. نبوت و اهداف آن و سرنوشت متمردان از دستورهای پیامبران الهی.
۳. توحید و ادله آن.
۴. معاد و ترسیم صحنه‌ای تکان دهنده از رستاخیز.
۵. بخش‌هایی از تاریخ پیامبران گذشته؛ مانند: حضرت عیسی و حضرت موسی علیه‌السّلام . [۱۰] [۱۱] [۱۲] [۱۳]

فضیلت قرائت

[ویرایش]

سوره زخرف از حوامیم و سوره‌هاى طولانى قرآن به شمار مى‌رود. از امام باقر علیه السّلام نقل شده است: «هرکس بر تلاوت سوره زخرف مداومت کند، خداوند او را در قبرش از تعرض جانوران موذى و فشار قبر مصون مى‌دارد تا آنکه (در روز قیامت ) در پیشگاه خدا برانگیخته شود، سپس این سوره مى‌آید و به امر خدا او را وارد بهشت مى‌کند». [۱۴]

احکام

[ویرایش]

خواندن سوره زخرف در نمازهاى نافله [۱۵] [۱۶]و نیز همراه داشتن آن در سفر و هنگام بیم از چیزى [۱۷]مستحب است.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، ۸۴۹ - ۹۱۱ق، الاتقان فی علوم القرآن، ج۱، ص۴۳.    
۲. زخرف/سوره۴۳، آیه۶۸.    
۳. زخرف/سوره۴۳، آیه۳۳.    
۴. زخرف/سوره۴۳، آیه۳۵.    
۵. طباطبایی، محمد حسین، ۱۲۸۱ - ۱۳۶۰، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۸، ص۸۳.    
۶. فیروز آبادی، محمد بن یعقوب، ۷۲۹ - ۸۱۷ق، بصائرذوی التمییزفی لطائف الکتاب العزیز، ج۱، ص۴۲۱.    
۷. زرکشی، محمد بن بهادر، ۷۴۵ - ۷۹۴ق، البرهان فی علوم القرآن (باحاشیه)، ج۱، ص۱۹۳.    
۸. سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، ۸۴۹ - ۹۱۱ق، الاتقان فی علوم القرآن، ج۱، ص۶۴.    
۹. زخرف/سوره۴۳، آیه۲.    
۱۰. رامیار، محمود، ۱۳۰۱ - ۱۳۶۳، تاریخ قرآن، ص۵۸۶.
۱۱. جمعی از محققان، علوم القرآن عندالمفسرین، ج۱، ص۳۱۶.
۱۲. مکارم شیرازی، ناصر، ۱۳۰۵، تفسیر نمونه، ص۲۱.
۱۳. هاشم زاده هریسی، هاشم، ۱۳۱۷، شناخت سوره‌های قرآن، ص۳۴۹.
۱۴. وسائل الشیعة ج۶، ص۲۵۵.    
۱۵. وسائل الشیعة ج۶، ص۱۴۶    
۱۶. کشف الغطاء ج۳، ص۴۷۸.
۱۷. وسائل الشیعة ج۱۱، ص۴۲۶.    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ نامه فارسی علوم قرآن، برگرفته از مقاله «سوره زخرف».    
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۴، ص۲۳۲.    






جعبه‌ابزار