سلیم بن قیس هلالی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



سلیم بن قیس در نزد معصومین علیهم‌السّلام مورد وثوق بوده و از علوم سرشار آنان بهره‌مند شده است و یکی از اصحاب امام علی علیه‌السلام، و صاحب یکی از کتابهای قدیمی که بعد از پیامبر نوشته شده و به ما رسیده است می‌باشد.


ولادت

[ویرایش]

شیخ ابو صادق، سلیم بن قیس هلالی عامری کوفی، از خواص اصحاب امیرالمؤمنین و امام حسن و امام حسین و امام زین العابدین و امام باقر علیهم‌السّلام است.
سلیم، دو سال قبل از هجرت به دنیا آمده و در نتیجه، هنگام شهادت پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم ۱۲ سال داشته است.
او در ۱۶ سالگی وارد مدینه شده و در ابتدای ورود با حوادث دردناکی روبرو شد.

مقام و منزلت

[ویرایش]
سلیم، در پیشگاه معصومین علیهم‌السّلام مورد وثوق بوده و از علوم سرشار آنان بهره مند شده است. او از قدمای علمای اهل‌بیت علیهم‌السّلام است و از بزرگان اصحاب آنان محسوب شده و نزد آنان محبوبیت خاصی داشته است.
او صاحب «کتاب اسرار آل محمد » یا «کتاب سلیم بن قیس» است که کتابی مشهور بوده و شهرت سلیم نیز بیشتر به خاطر همین کتاب اوست، زیرا این کتاب اولین کتابی است که بعد از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم تالیف شده و به دست ما رسیده است.

ملازمت با امام علی

[ویرایش]
سلیم بن قیس مشاهده کرد که امیرالمؤمنین علی علیه‌السّلام خانه نشین شده و کتاب خدا را با رای و دلخواه خود تفسیر و تاویل کرده‌اند. از طرفی عموم مردم را از نقل حدیث منع کرده و آنها را وادار کرده‌اند که فقط به قرائت کلمات قرآن اکتفا کنند.
اولین اقدام سلیم ملازمت امیرالمؤمنین علی علیه‌السّلام بود که آن را در تمام حالات بر خود لازم دانست و خود را به منابع وحی متصل نمود. سپس با اصحاب آن حضرت به خصوص سلمان و ابوذر و مقداد ارتباط خصوصی پیدا کرد.

دوران جوانی

[ویرایش]

در سن ۲۵ سالگی به سفر حج رفت و خطابه ابوذر را در کنار خانه خدا شنید و آن را نوشت. سپس به مدینه باز گشت و در مدینه بود تا زمانی که ابوذر را در سال ۳۴ هجری به ربذه تبعید کردند. او به عنوان عیادت ابوذر به ربذه رفت و در آنجا مطالبی از ابوذر پرسید و جواب‌های او را در کتابش ثبت کرد.

یاور امام علی

[ویرایش]

در ابتدای خلافت حضرت، سلیم به سن ۳۷ سالگی رسیده بود و زمینه برای ثبت و ضبط حقایق برایش آماده تر بود، ولی برخی به جای قدردانی و استفاده از مقام والای امامت و عصمت، به خاطر منافع دنیوی بنای مخالفت با امیرالمؤمنین علی علیه‌السّلام را گذاشتند و مقدمات جنگ با آن حضرت را فراهم کردند.
در همه این قضایا سلیم در کنار آن حضرت بود و از اولیا و خواص اصحاب آن حضرت به شمار می‌آمد.
سلیم از فدائیان لشکر امیرالمؤمنین علیه‌السّلام بود که معروف به «شرطة الخمیس» بودند شرطة الخمیس عده زیادی از اصحاب امیرالمؤمنین علیه‌السّلام بودند که با خود عهد کرده بودند شمشیر را به دست گرفته و هر چه مولایشان دستور داد بدون هیچ گونه سؤال و توضیح خواستن، آن را عمل نمایند و آن حضرت نیز بهشت را برای آنان تضمین نماید.
او پس از پیروزی در جنگ جمل همراه حضرت علی علیه‌السّلام وارد بصره شد و خطبه آن حضرت را در شهر بصره و در خانه زیاد نوشت.
سلیم در جنگ صفین نیز در لشگر امیرالمؤمنین علیه‌السّلام بود و با یک دست شمشیر و با دست دیگر قلم به دست گرفته بود و به دفاع از آن حضرت و ثبت وقایع می‌پرداخت.
در طول ایام خلافت امیرالمؤمنین علیه السلام، سلیم خطبه‌های حضرت را ثبت نموده و در موارد مختلفی از کتابش آورده است.
بعد از شهادت آن حضرت در سال ۴۰ هجری، سلیم از اصحاب امام حسن علیه‌السّلام و بعد از شهادت آن حضرت در سال ۵۰ هجری در شمار اصحاب امام حسین علیه‌السّلام در آمد پس از شهادت آن حضرت نیز در شمار اصحاب امام زین العابدین علیه‌السّلام قرار گرفت.

وفات

[ویرایش]

سلیم در زمان حجاج بن یوسف در سال ۷۵ هجری متواری شد و از شهری به شهر دیگر فرار می‌کرد تا خود را از ستم او حفظ کند و سرانجام در سرزمین فارس به شهر بزرگی به نام «نوبند جان» در نزدیکی شیراز رسید.
سلیم در آنجا اقامت گزید و پس از تربیت نوجوانی به نام «ابان بن ابی عیاش» کتاب خود را به او سپرد و در سال ۷۶ هجری، در سن ۷۸ سالگی، پس از عمری خدمت در راه محمد و آل محمد علیهم‌السّلام به سوی معشوق و معبود خویش پر کشید.

منبع

[ویرایش]
نرم افزار جامع الاحادیث، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.






جعبه ابزار