سال ۱۲ هجری قمری

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



در سال دوازدهم هجری، رویدادها و وقایع نظامی مختلفی در جهان اسلام رخ داد، مانند جمع‌آوری قرآن از سوی زید بن ثابت به دستور ابوبکر، ادامه فتوحات پیاپی اسلامی در عراق و شام، درگذشت برخی از شخصیت‌های مشهور مانند ابوالعاص بن ربیع، اکیدر کندی و ... .


رویدادها

[ویرایش]

جمع‌آوری قرآن؛ ابوبکر، زید بن ثابت را مامور جمع‌آوری قرآن کرد و او آیات نوشته شده بر تکه‌های چوب و سنگ و شاخه‌های خرما و نیز آیات نهفته در سینه حافظان را گردآورد و به ابوبکر سپرد و وی آنها را نزد خود نگه داشت.
• خبر شکست رومیان در «داثن» به هراکلیوس، امپراتور روم رسید و او که در حمص بود، سپاهی گران به فرماندهی «بانس» تدارک دید.
• ابوبکر از حمله رومیان مطلع شد و خالد بن ولید را مامور حرکت سریع به سوی شام کرد تا به مسلمانان یاری رساند.

وقایع نظامی

[ویرایش]

فتوحات پیاپی اسلامی در عراق و شام؛

← عراق


• حرکت خالد بن ولید به سوی عراق و درگیر شدن در نبردهای زیر:
نبرد ذات‌السلاسل: این نبرد در ناحیه «کاظمه» روی داد و طی آن هرمز سردار ایرانی شکست خورد (ماه محرم).
نبرد مذار: شکست ایرانیان به فرماندهی قارن و کشته شدن وی.
نبرد ولجه: شکست ایرانیان به فرماندهی بهمن و همراهانش؛ یعنی افراد مسیحی شده قبیله بکر بن وائل (ماه صفر).
نبرد الّیس: شکست ایرانیان به فرماندهی «جابان» و همراهانش؛ یعنی افراد مسیحی شده قبیله عجلی (ماه صفر).
نبرد امغیشیا: شکست ایرانیان و تصرف امغیشیا.
• فتح جابرانه «انبار» و «عین‌التمر» و فرار مهران، سردار ایرانی.
• فتح صلح‌آمیز حیره (ماه ربیع‌الاول).

← شام


• ابوبکر چهار لشکر به سوی شام می‌فرستد و پرچم فرماندهی را به ابوعبیده جراح، یزید بن ابی‌سفیان، شرحبیل بن حسنه و عمرو بن عاص می‌سپارد.
• رومیان نیرویشان را جمع کرده و با قبایل مسیحی شده عرب برای مقابله با هجوم مسلمانان که از جزیرةالعرب می‌آمدند، وارد عمل می‌شوند.
یزید بن ابی‌سفیان و برادرش معاویه که پرچم را به دست داشت، با رومیان در «وادی عربه» روبه‌رو شده و آنان را شکست داده، وادار به فرار می‌کنند. سرجیوس، فرمانده رومیان به ناحیه نفوذناپذیر «قیساریه» (پایگاه نظامی رومیان) عقب‌نشینی می‌کند. یزید گروهی را به فرماندهی ابواُمامه باهلی، برای یافتن او می‌فرستد. وی با رومیان در «داثن» نزدیک غزّه روبه‌رو می‌شود و در نبردی که در می‌گیرد، مسلمانان به پیروزی می‌رسند و «سرجیوس» سردار رومی کشته می‌شود. یزید بن ابی‌سفیان پس از این نبرد، بخش جنوبی فلسطین را به تصرف درمی‌آورد.
نبرد فراض؛ خالد بن ولید در راس هشت هزار مرد جنگی به منظور اجرای فرمان ابوبکر، به سوی شام می‌رود. پیش‌روی او از حیره آغاز شده، ضمن عبور از بیابان شام (بادیةالشام) به دومةالجندل حمله می‌برد و در مرز شام و عراق با رومیان و دیده‌بانان ایرانی و قبایل تغلب، ایاد و نمر درگیر می‌شود و آنان را شکست داده، گروه بسیاری از آنان را می‌کشد. (ماه ذی‌القعده)

درگذشتگان

[ویرایش]

ابوالعاص بن ربیع.
اکیدر کندی.
بشیر بن سعد انصاری.
عبدالله بن عبدالله بن سلول.
مهاجر بن ابی‌اُمیه.

منبع

[ویرایش]

عبدالسلام ترمانینی، رویدادهای تاریخ اسلام، ترجمه پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ج۱، ص۱۲۳.






جعبه ابزار