زبدة الاصول (شیخ بهایی)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



«زبده الاصول» اثر شیخ بهایی ، شامل کتاب زبده الاصول و حاشیه بر آن است. این اثر به نظر مؤلف متنی است بدون حشو و زواید و اطاله کلام و متضمن خلاصه‌ای از علم اصول است و لذا آن را «زبده» نامیده است.


ساختار کتاب

[ویرایش]

کتاب از پنج بخش کلی با عنوان منهج تشکیل شده است که هر منهج نیز مشتمل بر فصولی است.

گزارش محتوا

[ویرایش]


← منهج اول


مقدمات در ابتدای کتاب، شامل سه مطلب است، مطلب اول احوال و مبادی منطقی و در نه فصل از جمله فصولی در تعریف علم اصول ، در جزیی و کلی و نیز در ذاتی و عرضی و در احکام قضایا و قیاس استثنائی می‌باشد.
[۱] زبده الاصول، شیخ بهایی، ص۳۹.

مطلب دوم در مبادی لغوی در شش فصل تنظیم شده است که احوال معنا، اشتراک و ترادف ، حقیقت و مجاز و مشتق از آن جمله است.
مطلب سوم در مبادی احکام بوده و شامل فصول و مسایل متعدد از قبیل حد حکم، حسن و قبح ، حد واجب ، واجب کفایی و مخیر، صحیح، باطل و مباح می‌باشد.

← منهج دوم


با عنوان ادله شرعیه شامل چهار مطلب است: کتاب ، سنت ، اجماع و استصحاب . برخی از عناوین فصول این بخش عبارتند از:
فصلی در تواتر قرآن ، تعبد به آن، خبر واحد ، در تزکیه راوی ، و سرانجام تذنیب در قیاس.
[۲] زبده الاصول، شیخ بهایی، ص۸۳.


← منهج سوم


این بخش از کتاب با عنوان مشترکات کتاب و سنت در هفت مطلب آمده است: مطلب اول در امر و نهی و شامل فصل مره و تکرار ، فور و تراخی
مطلب دوم در عام و خاص و شامل چهارده فصل از جمله تخصیص و اقسام آن، تخصیص کتاب و سنت ، تنافی عام و خاص و استثناء
چهار مطلب بعدی، مطلق و مقید ، مجمل و مبین ، ظاهر و ماول، منطوق و مفهوم است و مطلب آخر در سنخ می‌باشد.
[۳] زبده الاصول، شیخ بهایی، ص۱۱۳.


← منهج چهارم


در اجتهاد و تقلید و در چهار فصل اجتهاد نبی ، تصویب و تخطئه و تقلید در اصول دین تدوین است.
[۴] زبده الاصول، شیخ بهایی، ص۱۵۹.


← منهج پنجم


آخرین منهج کتاب در ترجیحات است و ترجیح به متن و مدلول را مورد واکاوی قرار داده است .
[۵] زبده الاصول، شیخ بهایی، ص۱۶۹.


وضعیت کتاب

[ویرایش]

فهارس آیات، احادیث، آثار و اقوال، اعلام، فرق و طوائف و مذاهب، امکنه، بقاع و بلدان، مصادر تحقیق و موضوعات در انتهای اثر آمده است.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. زبده الاصول، شیخ بهایی، ص۳۹.
۲. زبده الاصول، شیخ بهایی، ص۸۳.
۳. زبده الاصول، شیخ بهایی، ص۱۱۳.
۴. زبده الاصول، شیخ بهایی، ص۱۵۹.
۵. زبده الاصول، شیخ بهایی، ص۱۶۹.


منبع

[ویرایش]
نرم افزار جامع اصول الفقه،مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.


رده‌های این صفحه : کتاب شناسی | کتب اصولی شیعه




جعبه ابزار