ریش

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



مو هاى دو طرف صورت و چانه مردان را ریش می‌گویند.از آن به مناسبت در بابهاى طهارت، صلات، حج، تجارت، حجر، قصاص و دیات سخن گفته‌‏اند.


احکام ریش

[ویرایش]


← شستن پوست زیر ریش در وضو


چنانچه محاسن، کم و سبک باشد به گونه‏اى که پوست صورت آشکار باشد، رساندن آب به صورت در وضو لازم است؛ اما اگر زیاد و پر باشد، به گونه‏اى که احاطه به پوست داشته باشد، شستن ظاهر محاسن کفایت مى‏کند و رساندن آب به زیر آن لازم نیست.
[۲] توضیح المسائل مراجع ج۱، ص۱۵۳ م۲۴۰.


← شستن خارج از حد متعارف صورت در وضو


در وضو شستن آن مقدار از محاسن که خارج از حدّ متعارف صورت است واجب نیست.
[۴] العروة الوثقى‏ ج۱، ص ۳۵۵.
برخى آن را مستحب دانسته‏ اند

← رطوبت ریش برای مسح


در وضو چنانچه در کف دست رطوبتى براى مسح باقى نماند، از رطوبت ریش خود برمى دارد.
برخى گفته‏اند: گرفتن رطوبت از ریش، ابرو، و دیگر اعضای‌وضو براى مسح مطلقا صحیح است، هرچند کف دست رطوبت داشته باشد.
[۷] العروة الوثقى‏ ج۱، ص۳۶۷-۳۶۸


← شستن پوست زیر ریش در غسل


در غسل شستن پوست زیر محاسن واجب است. در اینکه شستن خود محاسن نیز واجب است یا نه، اختلاف است.
[۹] العروة الوثقى‏ ج۱، ص۴۹۳.
[۱۰] مصباح الهدى‏ ج۴، ص۱۹۵.


← بازی با ریش در نماز


بازى کردن با ریش در نماز کراهت دارد.

← رها کردن ریش


بنابر مشهور از مستحبات قبل از احرام در حج تمتع، بلکه به قولى در همه اقسام حج رها کردن موی سر و محاسن از اوّل ذیقعده است؛ چنان که در عمره مفرده نیز مستحب است از یک ماه پیش از به جا آوردن آن، موى سر و ریش خود را کوتاه نکند.

← تحقق تقصیر


تقصیر با کوتاه کردن موى سر، محاسن، شارب و یا چیدن مقدارى از ناخن تحقق مى ‏یابد.
[۱۵] مناسک حج (مراجع)، ص۳۴۱ م۸۸۸


← تراشیدن ریش


بنابر قول مشهور، تراشیدن ریش بدون عذر شرعی حرام است.
[۱۶] رسائل و مسائل ج۱، ص۲۶۳-۲۶۴.
[۱۷] مصباح الفقاهة ج۱، ص ۲۵۷.
برخى، تراشیدن آن را به احتیاط وجوبیجایز ندانسته ‏اند.
[۱۹] منهاج الصالحین ج۲، ص۱۸.
بعضى تنها تراشیدن موهاى چانه را حرام دانسته‏ اند. بنابر این قول، در صدق داشتن ریش، گذاشتن موهاى چانه کفایت مى‏کند؛ در نتیجه تراشیدن باقى صورت محکوم به حرمت نخواهد بود؛ لیکن برخى دیگر آن را کافى ندانسته‏ اند.
[۲۲] إرشاد السائل، ص۱۹۰.


← اجرت ریش تراشی


گرفتن اجرت براى تراشیدن ریش حرام است.
[۲۴] الحدائق الناضرة ج۵، ص۵۶۱


← مقدار ریش


بلندى ریش باید به اندازه‏اى باشد که از نظر عرف، ریش بر آن صدق کند. بنابر این، کوتاه کردن محاسن در حدى که عنوان ریش داشتن بر آن صادق نباشد حرام است. گِرد و سبک کردن ریش و گرفتن مقدارى از موهاى گونه و چیدن موهاى زیر چانه و گلو مستحب
[۲۸] کشف الغطاء ج۲، ص ۴۱۸.
است. در ناحیه بلندى محاسن، افزون بر یک قبضه کراهت دارد. چنان که بسیار دست به محاسن کشیدن کراهت دارد.
[۳۰] مهذب الأحکام ج۴، ص۴۸۰-۴۸۱


← نشانه بلوغ


در اینکه ریش در آوردن از نشانه‌ های بلوغ به شمار مى‏رود یا نه، اختلاف است.

← قصاص در جنایت بر محاسن


در جنایت ى که محاسن و پوست زیر آن آسیب ببیند قصاص ثابت است؛ لیکن چنانچه محاسن به تنهایى آسیب ببیند، در ثبوت قصاص اختلاف است.
[۳۳] تکملة منهاج الصالحین، ص۹۱.


← دیه در جنایت بر محاسن


دیه محاسن اگر نروید بنابر مشهور دیه کامل است؛ لیکن اگر بروید در اینکه‏ارش ثابت است یا یک سوم دیه کامل، اختلاف است. متأخران قائل به قول نخست‏ اند.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. جواهر الکلام ج۲، ص۱۵۵.    
۲. توضیح المسائل مراجع ج۱، ص۱۵۳ م۲۴۰.
۳. جواهر الکلام ج۲، ص۱۵۳.    
۴. العروة الوثقى‏ ج۱، ص ۳۵۵.
۵. جواهرالکلام ج۲،ص۱۵۵    
۶. جواهر الکلام ج۲، ص۱۸۹-۱۹۰.    
۷. العروة الوثقى‏ ج۱، ص۳۶۷-۳۶۸
۸. جواهر الکلام ج۳، ص ۸۰- ۸۲.    
۹. العروة الوثقى‏ ج۱، ص۴۹۳.
۱۰. مصباح الهدى‏ ج۴، ص۱۹۵.
۱۱. العروة الوثقی ‌ج۳، ص۳۶.    
۱۲. جواهر الکلام ج۱۸، ص۱۷۰- ۱۷۵.    
۱۳. العروة الوثقی‌ ج۴، ص۶۵۲.    
۱۴. جواهر الکلام ج۲۰، ص۴۵۰-۴۵۲.    
۱۵. مناسک حج (مراجع)، ص۳۴۱ م۸۸۸
۱۶. رسائل و مسائل ج۱، ص۲۶۳-۲۶۴.
۱۷. مصباح الفقاهة ج۱، ص ۲۵۷.
۱۸. صراط النجاة ج۱، ص۴۳۵.    
۱۹. منهاج الصالحین ج۲، ص۱۸.
۲۰. أجوبة الإستفتاءات ج۲، ص۱۱۳.    
۲۱. صراط النجاة ج۲، ص۲۸۵.    
۲۲. إرشاد السائل، ص۱۹۰.
۲۳. الفتاوی المیسرة (سیستانی)، ص ۴۳۴.    
۲۴. الحدائق الناضرة ج۵، ص۵۶۱
۲۵. صراط النجاة ج۲، ص۲۸۴.    
۲۶. إرشاد السائل، ص۱۹۰.    
۲۷. أجوبة الإستفتاءات ج۲، ص۱۱۳.    
۲۸. کشف الغطاء ج۲، ص ۴۱۸.
۲۹. وسائل الشیعة ج۲، ص۱۱۰.    
۳۰. مهذب الأحکام ج۴، ص۴۸۰-۴۸۱
۳۱. جواهر الکلام ج۲۶، ص۵-۱۰.    
۳۲. جواهر الکلام ج۴۲، ص ۳۷۳.    
۳۳. تکملة منهاج الصالحین، ص۹۱.
۳۴. تحریر الوسیلة ج۲، ص ۵۴۶.    
۳۵. جواهر الکلام ج۴۳، ص۱۷۰-۱۷۳.    
۳۶. تحریر الوسیلة ج۲، ص۵۷۰.    


منبع

[ویرایش]
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۴، ص۲۱۷-۲۱۹.    


رده‌های این صفحه : حج | دیات | فقه | مکاسب محرمه | وضو




جعبه ابزار