روغن

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



روغن ماده ای چرب است و از احکام آن در بابهای طهارت، حج، تجارت و اطعمه و اشربه سخن گفته‏اند.


معنای روغن

[ویرایش]

روغن مادّه‏ای چرب، برگرفته از پيه‏های حيوانی يا دانه‏های گياهی می باشد.

احکام روغن در فقه

[ویرایش]


← احکام روغن در طهارت


روغن مایع متنجس تطهیر پذير نيست.برخی گفته‏اند: چنانچه آن را در آب کر بريزند و به هم بزنند به گونه‏ای که اجزای آب با همه اجزای روغن آميخته شود، پاک می‏گردد.ليکن اگر روغن جامد باشد، با نجس شدن قسمتی از آن، ديگر قسمتها نجس نمی‏شود؛ بلکه با برداشتن آن قسمت و مقداری از اطراف آن، باقی مانده پاک خواهد بود.

← احکام روغن در حج


ماليدن روغن خوش بو به بدن، بلکه بنابر مشهور هر روغن، حتّی غير خوش بو، در غير حال ضرورت بر محرم حرام است. در اينکه ماليدن روغن خوش بو به بدن قبل از احرام در صورتی‏ که بوی آن تا بعد از احرام باقی بماند، حرام است يا نه، اختلاف است.
ماليدن روغن معطر علاوه بر حرمت، کفاره دارد. در اينکه کفّاره آن مطلقا يک گوسفند است يا تنها در صورتی که از روی علم و عمد باشد و چنانچه از روی جهل باشد کفّاره آن اطعام يک فقیر می‏باشد، اختلاف است. برخی در فرض اضطرار به ماليدن روغن، کفّاره را ثابت ندانسته‏اند. در ثبوت کفاره جهت ماليدن روغن غير معطّر اختلاف است.
[۷] مناسک حج (مراجع) ص۱۷۹-۱۸۰.


← احکام روغن در تجارت


داد و ستد و استفاده از روغنی که نجاستش ذاتی است، مانند روغن برگرفته از پيه مردار حتّی در غير خوردن جایز نيست. بر عدم جوازادعای اجماع شده است؛ليکن برخی استفاده از آن را در مثل استصباح که مشروط به پاکی نيست، جایز دانسته‏اند.
[۱۰] العروة الوثقی ج۱، ۱۸۵.
البته استصباح با روغن پاکی که بر اثر ملاقات نجاست، نجس شده جایز است؛چنان که داد و ستد آن نيز جهت استصباح صحیح است.
در ربا روغن از حيث مماثلت تابع اصلی است که از آن گرفته می‏شود، مانند روغنهايی که از شير گاو می‏گيرند که همه يک جنس محسوب می‏شوند و فروختن روغن گاوی در ازای روغن گاوی با فزونی يکی بر ديگری ربا و حرام است؛ ليکن روغن حیوانی و روغن نباتی که از دو اصل و دو جنس مختلف گرفته می‏شوند، دو جنس به شمار می‏روند؛ در نتيجه فروختن يکی در ازای ديگری به بيشتر ربا نخواهد بود؛ هرچند بر هر دو يک عنوان (روغن) صادق است.

پانویس

[ویرایش]
۱. جواهر الکلام ج۶، ص۱۴۷.    
۲. تذکرة الفقهاء ج۱، ص۸۸.    
۳. جواهر الکلام ج۳۶، ص۳۸۴.    
۴. العروة الوثقی ج۱، ص۱۷۵.    
۵. جواهر الکلام ج۱۸، ص۳۷۴-۳۷۶.    
۶. جواهر الکلام ج۲۰، ص۴۲۹-۴۳۱.    
۷. مناسک حج (مراجع) ص۱۷۹-۱۸۰.
۸. جواهر الکلام ج۲۲، ص۱۶.    
۹. مستمسک العروة ج۱، ص۳۴۱.    
۱۰. العروة الوثقی ج۱، ۱۸۵.
۱۱. جواهر الکلام ج۲۲، ص۱۳-۱۶.    
۱۲. کتاب المکاسب ج۱، ص۶۵-۷۲.    
۱۳. جواهر الکلام ج۲۳ف ص۳۵۸.    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۴، ص۱۹۶-۱۹۷.    





رده‌های این صفحه : حج | طهارت | فقه | محرمات احرام




جعبه‌ابزار