رهن مستعار

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



گرو گذاشتن مال دیگرى با اذن او را رهن مستعار می گویند که از آن در باب رهن سخن گفته‏اند.


بیان رهن مستعار

[ویرایش]

گرو گذاشتن مال دیگرى با اجازه او که از آن به استعاره براى رهن یا رهن مستعار تعبیر مى‏شود، جایز و ضمان آن بر عهده گروگذار است؛ هرچند مال رهنى بدون کوتاهى تلف شود. چنین عاریه‏اى لازم است و عاریه دهنده پس از رهن نمى‏تواند از آن برگردد و عقد رهن را برهم زند؛ هرچند مى‏تواند هنگام فرا رسیدن زمان پرداخت دین از گرو گذار بخواهد مال را از رهن خارج کند.

تلف شدن مال عاریه ای

[ویرایش]

اگر مال عاریه‏اى در دست مرتهن (طلبکار) بدون کوتاهى از جانب وى تلف شود، وى ضامن نیست؛ لیکن راهن ضامن است؛ در مثلى ضامن مثل و در قیمى ضامن قیمت آن خواهد بود. عدم امکان بازگرداندن آن به مالک به جهت غصب و مانند آن، به منزله تلف و محکوم به حکم آن است.

دادن اختیار مال به دیگری در قبال رهن

[ویرایش]

هرگاه مالک با صراحت، اختیار مال خود را در قبال رهن به هر گونه، به راهن بدهد، وى مى‏تواند آن را به هر نحو که مى‏خواهد، گرو بگذارد؛ اما اگر دادن اختیار به لحاظ مقدار دین و مدت آن محدود باشد، راهن مجاز است تنها در همان محدوده اقدام کند و اگر اذن مالک مطلق و در کلام او تصریحى به تعمیم یا تقیید نوع رهن نشده باشد، در اینکه حکم صورت اول را دارد یا نه، اختلاف است.

اشکال در مصداق عاریه

[ویرایش]

برخى در مصداق عاریه بودن چنین مالى اشکال کرده و گفته‏اند: ممکن است مراد فقها عاریه حقیقى نباشد؛ بلکه مراد تشبیه آن به عاریه به جهت داشتن شباهتهایى به عاریه حقیقى باشد.



پانویس

[ویرایش]
 
۱. مسالک الأفهام ج۴، ص۶۱.    
۲. جواهر الکلام ج۲۵، ص۲۳۲.    


منبع

[ویرایش]
فرهنگ فقه اهل بیت علیهم السلام جلد۴، صفحه۲۰۸.    


رده‌های این صفحه : رهن | فقه




جعبه ابزار