رطوبت‌ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



رطوبت به معنای تری و مقابل خشکی می‌باشد. از آن در بابهای طهارت، صلات، صوم، زکات و تجارت سخن گفته‌اند.

فهرست مندرجات

۱ - رطوبت در باب طهارت
       ۱.۱ - شرط سرایت نجاست
       ۱.۲ - سرایت نجاست از مردار بدون رطوبت
              ۱.۲.۱ - تفاوت بین مردار انسان و حیوان
       ۱.۳ - پاک شدن چیز نجس با خورشید
       ۱.۴ - ملاقات بدن یا لباس با موش زنده مرطوب
       ۱.۵ - رطوبت خارج شده پس از ادرار و استبرا
              ۱.۵.۱ - مردد بین بول و منی و پس از وضو
              ۱.۵.۲ - مردد بین بول و منی و قبل از وضو
       ۱.۶ - خروج رطوبت پس از غسل جنابت
       ۱.۷ - رطوبت مشتبه خارج شده از زن
       ۱.۸ - مسح سر و پاها در وضو
              ۱.۸.۱ - اختلاف در مسح پاها
       ۱.۹ - جریدتین
۲ - رطوبت در باب صلات
       ۲.۱ - نماز مقابل دیوار مرطوب با چاه مستراح
۳ - رطوبت در باب صوم
       ۳.۱ - مسواک زدن با مسواک تر
۴ - رطوبت در باب زکات
       ۴.۱ - ملاک در رسیدن به حد نصاب زکات
۵ - رطوبت در باب تجارت
       ۵.۱ - فروختن خرمای تر در برابر خرمای خشک
       ۵.۲ - فروختن هر کالای تر در برابر خشک آن
۶ - پانویس
۷ - منبع

رطوبت در باب طهارت

[ویرایش]

احکام رطوبت در باب طهارت

← شرط سرایت نجاست


در نجس شدن چیزی بر اثر برخورد با نجاست، مرطوب بودن حداقل یکی از آن دو شرط است و رطوبت باید به اندازه‌ای باشد که موجب سرایت نجاست به آن چیز گردد. بنابر این، اگر نجاست و موضع ملاقات هر دو خشک باشند یا رطوبت در حدّ سرایت نباشد، مانند نم موجود در زمین نجس، موضع ملاقات نجس نمی‌شود، [۱] [۲]

← سرایت نجاست از مردار بدون رطوبت


مگر مردار که برخی، مرطوب بودن آن را شرط ندانسته و صرف تماس آن با چیزی را موجب نجس شدن آن چیز دانسته‌اند؛ هرچند هر دو خشک باشند.

←← تفاوت بین مردار انسان و حیوان


برخی بین مرده انسان و مردار حیوان تفصیل داده، در اوّلی صرف ملاقات را موجب انتقال نجاست دانسته‌اند؛ لیکن بنابر مشهور، در شرط بودن رطوبت، تفاوتی بین مردار و دیگر نجاسات نیست. [۳]

← پاک شدن چیز نجس با خورشید


از مطهِّرات خورشید است. در پاک شدن چیز نجس به وسیله خورشید، تَر بودن موضع نجس و خشک شدن آن با تابش آفتاب شرط است. [۴]

← ملاقات بدن یا لباس با موش زنده مرطوب


هرگاه بدن یا لباس با موش زنده مرطوب برخورد کند، در صورت آشکار بودن اثر آن، شستن موضع ملاقات و در صورت آشکار نبودن، پاشیدن آب به محلّ ملاقات مستحب است. [۵]

← رطوبت خارج شده پس از ادرار و استبرا


رطوبتی که پس از ادرار و استبرا از مرد خارج می‌شود محکوم به طهارت است؛

←← مردد بین بول و منی و پس از وضو


لیکن چنانچه رطوبت خارج شده، مردد بین بول و منی باشد و پس از وضو خارج شود، برخی بین صورت استبرا و عدم استبرا پس از ادرار تفصیل داده در فرض دوم، حکم بول را نسبت به آن جاری کرده و در نتیجه غسل را واجب ندانسته‌اند و در فرض استبرا، جمع بین وضو و غسل را به احتیاط، واجب دانسته‌اند. در مقابل، برخی مطلقا احتیاط وجوبی را در جمع بین وضو و غسل دانسته‌اند.

←← مردد بین بول و منی و قبل از وضو


اما اگر رطوبت مردد بین بول و منی قبل از وضو خارج شده باشد، برخی، مطلقا غسل را واجب ندانسته و برخی، مطلقا احتیاط وجوبی را در جمع بین وضو و غسل دانسته‌اند. [۶]

← خروج رطوبت پس از غسل جنابت


اگر پس از غسل جنابت رطوبتی ببیند که مردد بین منی و غیر آن باشد، چنانچه پیش از غسل ادرار و استبرا نکرده باشد، حکم منی بر آن بار می‌شود و در نتیجه واجب است غسل را اعاده کند، و اگر ادرار و استبرا کرده، نیازی به وضو و اعاده غسل نیست. [۷]

← رطوبت مشتبه خارج شده از زن


بنابر قول مشهور، رطوبت مشتبه خارج شده از زن نه نجس است و نه ناقض طهارت (وضو یا غسل)، هرچند قبل از استبرا باشد، مگر آنکه زن علم اجمالی به بول یا منی بودن آن داشته باشد که به حکم آن اشاره شد. [۸] [۹]

← مسح سر و پاها در وضو


مسح سر و پاها در وضو باید با رطوبت باقی مانده از آب وضو باشد نه آبی دیگر؛ [۱۰]

←← اختلاف در مسح پاها


لیکن در اینکه پاها باید با رطوبت باقی مانده کف دست مسح گردد یا مسح با رطوبت سایر اعضا نیز کفایت می‌کند، اختلاف است. [۱۱]

← جریدتین


مستحب است جریدتین که با میت در قبر می‌گذارند، تر و تازه باشد. [۱۲]

رطوبت در باب صلات

[ویرایش]

احکام مربوط به رطوبت در باب صلات

← نماز مقابل دیوار مرطوب با چاه مستراح


نماز خواندن مقابل دیواری که از چاه مستراح رطوبت گرفته، مکروه است. با پوشاندن دیوار کراهت برطرف می‌شود. [۱۳] [۱۴]

رطوبت در باب صوم

[ویرایش]

احکام مربوط به رطوبت در باب صوم

← مسواک زدن با مسواک تر


بنابر قول برخی، مسواک زدن با مسواک تر بر روزه دار مکروه است؛ لیکن مشهور قائل به عدم کراهت آن‌اند. [۱۵]

رطوبت در باب زکات

[ویرایش]

احکام مربوط به رطوبت در باب زکات

← ملاک در رسیدن به حد نصاب زکات


ملاک در رسیدن غلّات (جو، گندم، خرما و کشمش) به حدّ نصاب در زکات، خشک آنها است. بنابراین، چنانچه در زمان تر بودن به حدّ نصاب برسند، لیکن پس از خشک شدن کاهش وزن‌ پیدا کنند، متعلق زکات قرار نمی‌گیرند. [۱۶] [۱۷]

رطوبت در باب تجارت

[ویرایش]

احکام مربوط به رطوبت در باب تجارت

← فروختن خرمای تر در برابر خرمای خشک


فروختن خرمای تر و تازه (رطب) در برابر خرمای خشک، به تساوی، بنابر قول مشهور ربا و حرام است، بلکه بر حرمت ادعای اجماع شده است.

← فروختن هر کالای تر در برابر خشک آن


همچنین بنابر نظر بسیاری از فقها؛ بلکه قول منسوب به مشهور، فروختن هر کالای تر و تازه‌ای در برابر خشک همان جنس به تساوی ربا و حرام می‌باشد؛ زیرا وزن جنس تر پس از خشک شدن کاهش پیدا کرده و کمتر از جنس خشک خواهد شد که نتیجه آن لزوم ربا است. [۱۸]

پانویس

[ویرایش]
 
۱. جواهر الکلام، ج۶، ص۲۰۲-۲۰۶.    
۲. مستمسک العروة، ج۱، ص۴۶۶-۴۶۷.    
۳. التنقیح (الطهارة)، ج۱، ص۵۴۶-۵۴۷.    
۴. مستمسک العروة، ج۲، ص۸۲-۸۳.    
۵. مستمسک العروة، ج۲، ص۱۴۵-۱۴۷.    
۶. العروة الوثقی‌، ج۱، ص۳۲۵-۳۲۶.
۷. جواهر الکلام، ج۳، ص۱۲۲-۱۲۶.    
۸. العروة الوثقی‌، ج۱، ص۵۱۶.
۹. مستمسک العروة، ج۳، ص۱۲۲-۱۲۳.    
۱۰. جواهر الکلام، ج۲، ص۱۸۱.    
۱۱. مستمسک العروة، ج۲، ص۳۸۸.    
۱۲. جواهر الکلام، ج۴، ص۲۳۴.    
۱۳. جواهر الکلام، ج۸، ص۳۹۶.    
۱۴. العروة الوثقی‌، ج۲، ص۴۰۰.    
۱۵. الحدائق الناضرة، ج۱۳، ص۱۵۶-۱۵۷.    
۱۶. العروة الوثقی‌، ج۴، ص۶۵.    
۱۷. موسوعة الخوئی، ج۲۳، ص۳۲۳.
۱۸. جواهر الکلام، ج۲۳، ص۳۶۷-۳۷۰.    


منبع

[ویرایش]
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، ج۴، ص۱۱۶-۱۱۸.    


رده‌های این صفحه : احکام تخلی | روزه | زکات | طهارت | فقه | وضو




جعبه‌ابزار