رسائل المحقق الکلباسی (کتاب)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



«رسائل المحقق الکلباسی» اثر محمد بن محمد بن ابراهیم کلباسی ، کتابی اصولی است.


معرفی اجمالی

[ویرایش]

در این کتاب ضمن پرداختن به مسائلی همچون مباحث الفاظ ، امارات و حجج ، اصول عملیه ، قواعد، تعارض ادله و امارات، اجتهاد و تقلید ، به مباحث فقهی مانند موارد شک در حق و حکم نیز پرداخته شده است. همچنین در پایان کتاب، مطالبی پیرامون علم رجال و حدیث مطرح گردیده است.
کتاب به زبان عربی و قبل از ۱۳۱۵ ق نوشته شده است.

ساختار کتاب

[ویرایش]

کتاب با ‌ای مفصل از فرزند مؤلف آغاز شده و مطالب دربردارنده مجموعا شانزده رساله اصولی و فقهی از نویسنده است.
در این رسایل، معمولا در ابتدا، ‌ای مربوط به موضوع آن رساله برای آشنایی خواننده با محتوای آن آورده شده و ضمن پرداختن به اصل موضوع، به فواید فقهی و اصولی آن مطلب اشاره شده است.

گزارش محتوا

[ویرایش]

در ، فهرستی مفصل و تقریبا جامع از مطالب کتاب به همراه خلاصه‌ای از رسائل گنجانده شده است. هرچند در این فهرست، در برخی موارد، جاافتادگی‌هایی به چشم می‌خورد (رساله سوم، هشتم، نهم، یازدهم، سیزدهم و شانزدهم)، اما می‌توان گفت که مطالب آن، بسیار سودمند بوده و در فهم رسائل، کمک شایانی به خواننده می‌نماید.
[۱] رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۳-۸.


← رساله اول


رساله اول پیرامون حقیقت و مجاز بوده و در آن به این مساله پرداخته شده است که آیا اصل در استعمال، حقیقت است یا اعم از حقیقت و مجاز.
[۲] رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۱.


← رساله دوم


رساله دوم به تحریر محل نزاع در دلالت نهی بر فساد اختصاص یافته و در آن این مساله مورد بحث و بررسی قرار گرفته است که آیا در این مبحث، نزاع مختص به موردی است که منهی عنه، مقتضای صحت باشد یا مقتضای عدم آن.
[۳] رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۵۳.


← رساله سوم


در رساله سوم، ضمن تعریف حیثیت تقییدیه و حیثیت تعلیلیه ، فرق میان آن دو، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
[۴] رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۱۳۳.


← رساله چهارم


در رساله چهارم، از اصالت الاشتغال بحث به میان آمده و در ضمن آن، شک در جزییت ، [[

← رساله پنجم


در رساله پنجم، این مساله مورد بحث قرار گرفته که وظیفه مکلف در مواردی که تکلیف به چیزی تعلق گرفته و مکلف بین دو ماهیت مختلف مردد است، چیست؟.
[۵] رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی ،ص۳۷۵.

نویسنده یکی از فواید پرداختن به این بحث و تبیین آن را در تعیین تکلیف مکلف در حکم نماز ظهر و جمعه در عصر غیبت دانسته است.
[۶] رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۳۸۹.


← رساله ششم


رساله ششم، در مورد فرق بین شک در تکلیف و شک در مکلف به می‌باشد. در این بحث، مطالبی پیرامون این نکته آمده است که مورد ابتلا در این مساله، حال شخص می‌باشد. در این رساله، به مساله جواز انحلال تکلیف به تکالیف متعدد و عدم آن نیز پرداخته شده است.
[۷] رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۳۹۹.


← رساله هفتم


رساله هفتم، پیرامون اشتراط بقا موضوع در حجیت استصحاب بوده و از جمله مباحث مطرح شده در آن عبارت است از: مقصود از موضوع، چیزی است که حکم متعلق به آن شده و با انتفای آن، حکم نیز منتفی می‌شود؛ اشتراط استصحاب حکم؛ تبدل موضوع؛ تشخیص موضوع؛ بقاء موضوع در استحباب حکم و...
[۸] رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۴۱۵.


← رساله هشتم


رساله هشتم، در مورد تعارض دو استصحاب با یکدیگر بوده و رساله نهم، پیرامون تعارض ید و استصحاب ملکیت سابق می‌باشد.
[۹] رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۴۵۹.
[۱۰] رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۵۱۶.


← رساله دهم


در رساله دهم، تعارض استصحاب با اصالت صحت عقود مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
[۱۱] رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۵۵۶.


← رساله یازدهم


در رساله یازدهم، تحقیقاتی راجع به لزوم نقد مشیخه و همچنین طریق و عدم آن صورت گرفته و در دوازدهمین رساله، جواز اکتفاء در تصحیح حدیث به تصحیح غیر و عدم آن، مورد بررسی قرار گرفته است.
[۱۲] رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۵۸۷.
[۱۳] رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۷۲۳.


← رساله سیزدهم


رساله سیزدهم، مبحثی رجالی بوده و در آن، به نحوه تزکیه روات از اهل رجال پرداخته شده است.
[۱۴] رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۸۷۳.


← رساله چهاردهم


در رساله چهاردم، حجیت ظن در احکام شرعیه، به صورت مفصل بررسی شده و در رساله پانزدهم، بقاء بر تقلید در مجتهد میت، مورد بحث قرار گرفته است.
[۱۵] رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۸۴۷.
[۱۶] رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۹۰۹.


← آخرین رساله


در آخرین رساله، به بیان احوالات حاج محمد ابراهیم بن حاج محمد حسن خراسانی و ابوالمعالی پرداخته شده است.
[۱۷] رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، مقدم۹۶۳.


وضعیت کتاب

[ویرایش]

فهرست مطالب، در ابتدای کتاب آمده است.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۳-۸.
۲. رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۱.
۳. رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۵۳.
۴. رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۱۳۳.
۵. رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی ،ص۳۷۵.
۶. رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۳۸۹.
۷. رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۳۹۹.
۸. رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۴۱۵.
۹. رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۴۵۹.
۱۰. رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۵۱۶.
۱۱. رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۵۵۶.
۱۲. رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۵۸۷.
۱۳. رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۷۲۳.
۱۴. رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۸۷۳.
۱۵. رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۸۴۷.
۱۶. رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، ص۹۰۹.
۱۷. رسائل المحقق الکلباسی، محمد بن ابراهیم کلباسی، مقدم۹۶۳.


منبع

[ویرایش]
نرم افزار جامع اصول الفقه،مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.


رده‌های این صفحه : کتاب شناسی | کتب اصولی شیعه




جعبه ابزار
جعبه‌ابزار