ذریره

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



ذَریره: ماده‌ای خوش بو است. برخی ذریره را به هر ماده معطر ساییده شده اطلاق کرده‌اند؛ در مقابل برخی ذریره را علم برای ماده‌ای خوشبو دانسته‌اند. عنوان یاد شده در باب طهارت به کار رفته است.


اقوال در معنای ذریره

[ویرایش]

در اینکه ذریره معنای وصفی دارد یا اسمی، و در فرض دوم، اسم چه ماده‌ای است، اقوال مختلف است.

← قول اول


برخی گفته‌اند: ذریره هر مادۀ معطر ساییده شده‌ای است که به صورت پودر در آمده باشد. ظاهر کلام بعضی، معروف بودن این معنا نزد فقها است.
بنابر این تعریف، ذریره همان معنای وصفی و لغوی خود را دارد.

← قول دوم


در مقابل، بسیاری ذریره را عَلَم و اسم برای ماده‌ای خوش بو دانسته‌اند؛ لیکن اقوال آنان در مسمّای آن مختلف است.
ماده‌ای خوش بو، آمیخته از چند چیز که در یمن تهیّه می‌شود؛ ماده‌ای خوش بو که در بغداد و اطراف آن به این نام معروف است؛ قُمَّحَه یا قُمَّحان، که مراد از آن بنابر قول برخی، دانه‌هایی شبیه دانه‌های گندم است که آسیاب می‌شود، مانند آرد، و دارای بوی خوش است؛ و پودر نِی خوش بویی که از هند می‌آورند، از جمله این اقوال است.

← قول به جمع اقوال


برخی، در مقام جمع بین اقوال گفته‌اند: قول به اینکه ذریره نام نوع و صنفی از مواد خوش بو است که شامل همه آنچه گفته‌اند می‌شود، خالی از قوت نیست. بنابر این تعریف، ذریره نه معنای وصفی دارد و نه اسم ماده‌ای خاص است؛ بلکه عنوانی کلّی برای مجموعه‌ای از مواد خوشبو است.

← قول به ارجاع اقوال به یک قول


برخی نیز احتمال ارجاع اقوال مختلف به یک قول را داده و گفته‌اند: ذریره عبارت است از آنچه در بغداد و غیر آن به قمّحه معروف بوده است.
[۵] مصباح الهدیٰ ج۶، ص۲۰۷-۲۰۸.


مستحبات ذریره در میت

[ویرایش]

خوش بو کردن کفن با ذریره و نیز پاشیدن آن بر روی پنبه‌ای که در شرمگاه میّت (قُبُل و دُبُر) نهاده می‌شود؛ همچنین ضمیمه کردن مقداری ذریره با کافور در غسل دوم میّت مستحب است.

خوشبو کردن میت با غیر ذریره

[ویرایش]

خوش بو کردن میّت با ذریره و نیز مخلوط کردن آن با کافور در حنوط جایز است؛ اما خوش بو کردن به سایر مواد معطر، به قولی حرام و به قولی دیگر، مکروه است.
[۱۲] مستمسک العروة ج۴، ص۱۹۵-۱۹۶.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. المعتبر ج۱، ص۲۸۴.    
۲. تذکرة الفقهاء ج۲، ص۱۹    
۳. جواهر الکلام ج۴، ص۲۲۰.    
۴. جواهر الکلام ج۴، ص۲۲۱-۲۲۲.    
۵. مصباح الهدیٰ ج۶، ص۲۰۷-۲۰۸.
۶. الحدائق الناضرة ج۴، ص۵۲.    
۷. مفتاح الکرامة ج۲، ص۷۶۶-۷۶۸.    
۸. المقنعة ص۷۷-۷۸.    
۹. الحدائق الناضرة، ج۳، ص۴۶۰.    
۱۰. جامع المقاصد ج۱، ص۳۸۷.    
۱۱. جواهر الکلام ج۴، ص۱۸۸-۱۸۹.    
۱۲. مستمسک العروة ج۴، ص۱۹۵-۱۹۶.


منبع

[ویرایش]
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۳، ص۷۰۷.    


رده‌های این صفحه : احکام اموات | فقه




جعبه ابزار