ذراع

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



ذراع دو تعریف دارد و در ابواب مختلف فقهی مانند طهارت ،صلات از آن بحث می شود .


تعریف اول ذراع

[ویرایش]

ذراع به حد فاصل آرنج تا سر انگشت میانی می گویند.

تعریف دوم ذراع

[ویرایش]

واحد اندازه گیرى طول نیز می باشد .

توضیح ذراع به معنای اول( حد فاصل آرنج تا سر انگشت)

[ویرایش]

مراد از ذراع به معناى دوم، ذراع انسان معتدل در خلقت و قامت است. طول ذراع را برابر ۲۴ انگشت، برابر شش قبضه- هر قبضه چهار انگشت به هم چسبیده- برابر ۶۵/ ۴سانتى متر ذکر کرده‌اند.
[۲] الاوزان و المقادیر،ص ۱۳۶.


کاربرد ذراع به معنای اول

[ویرایش]

از ذراع به معناى نخست در بابهاى طهارت، صلات، نکاح، قصاص و دیات سخن گفته‌اند.

احکام ذراع به معنای نخست

[ویرایش]


← وجوب شستن ذراع در وضو


شستن ذراع دست راست و سپس ذراع دست چپ در وضو واجب است.
مستحب است مرد از ظاهر ذراع و زن از باطن آن آغاز به شستن کنند.
همچنین امور ذیل مستحب است: سه بار شستن تمام یا تا نصف دو ذراع قبل از غسل جنابت؛ سه بار شستن نصف ذراع از دو دست میت پیش از هر غسل از غسلهاى سه گانه او؛ گذاردن دست بر ذراع بیمار براى عیادت کننده و نهادن هر دو ذراع بر روى زمین هنگام سجدۀ شکر

← پوشاندن ذراع


پوشاندن مواضعى از بدن، همچون ذراع از نامحرم بر پیرزنانى که بر اثر پیری امید و رغبتى به ازدواج ندارند، واجب نیست
اگر کسى به جنایت، ذراع دیگرى را از آرنج قطع کند، قصاص مى‌شود

← دیه ذراع


دیه قطع دو ذراع دیه کامل و دیه قطع یکى، نصف آن است
[۱۳] مفتاح الکرامة، ج۲۱، ص ۲۷۸.



کاربرد ذراع به معنای دوم

[ویرایش]

از ذراع به معناى دوم در بابهاى طهارت، صلات، حج و احیاء موات سخن رفته است.

احکام ذراع به معنای دوم

[ویرایش]


← استحباب فاصله بین چاه مستراح و چاه آب


بنابر مشهور مستحب است بین چاه مستراح و چاه آب در زمین سخت و نیز در غیر زمین سخت در صورتى که سطح چاه آب بالاتر از چاه مستراح باشد، پنج ذراع و در زمین نرم و نیز در غیر زمین نرم در صورتى که سطح چاه مستراح بالاتر از چاه آب یا مساوى آن باشد، هفت ذراع فاصله باشد.

مستحب است طول پارچه‌اى که رانهاى میت را با آن مى‌بندند ۵/ ۳ ذراع باشد

نماز گزاردن زن محاذى با مرد یا جلوتر از او بنابر قولى حرام و بنابر قولى دیگر مکروه است؛ لیکن با وجود حائل یا ده ذراع فاصله بین آن دو اشکال ندارد. بنابر مشهور نماز گزاردن بین قبور مکروه است، مگر آنکه بین نمازگزار و قبر، حائل یا ده ذراع فاصله باشد.
مستحب است در رمی جمره بین رمى کننده و جمره ، ده تا پانزده ذراع فاصله باشد.

← مقدار حریم راه


حریم راه در زمین موات پنج یا هفت ذراع است .

← مقدار حریم چشمه


حریم چشمه در زمین سخت پانصد ذراع و در زمین نرم هزار ذراع است .

← مقدار حریم چاه


حریم چاه ى که براى شرب حیوانات کنده شده ، چهل ذراع و چاه تأمین کنندۀ آب کشاورزى ، شصت ذراع است.

← استحباب نگارش آیه الکرسی در ارتفاع خاص


اگر ارتفاع دیوار اتاق بیشتر از هشت ذراع باشد، نوشتن آیة الکرسی در ارتفاع هشت ذراعى و بالاتر از آن در گرداگرد اتاق مستحب است.

← خوابیدن روی بام بدون حفاظ


خوابیدن روى بام بدون حفاظ مکروه است.

←← مقدار بلندی حفاظ بام


حداقل بلندى حفاظ از چهار طرف دو ذراع یا یک ذراع و یک وجب است.
[۲۵] کشف الغطاء، ج ۳، ص ۹۷.



پانویس

[ویرایش]
 
۱. جواهر الکلام، ج ۱۴، ص ۱۹۸.    
۲. الاوزان و المقادیر،ص ۱۳۶.
۳. الاوزان و المقادیر،ص ۱۲۶    
۴. الاوزان و المقادیر، ص ۵۶.    
۵. جواهر الکلام، ج ۲، ص ۱۵۹.    
۶. جواهر الکلام، ج ۲، ص ۳۴۰.    
۷. مستمسک العروة، ج ۳، ص ۱۱۱.    
۸. جواهر الکلام، ج ۴، ص ۱۵۲.    
۹. جواهر الکلام، ج ۴، ص ۵.    
۱۰. العروةالوثقیٰ، ج ۲، ص ۵۸۵.    
۱۱. جواهر الکلام، ج ۲۹، ص ۸۵.    
۱۲. جواهر الکلام، ج ۴۲، ص ۴۰۱.    
۱۳. مفتاح الکرامة، ج۲۱، ص ۲۷۸.
۱۴. جواهر الکلام، ج ۴۳، ص ۲۵۱.    
۱۵. جواهر الکلام، ج ۱، ص ۲۸۰.    
۱۶. جواهر الکلام، ج ۴، ص ۲۰۲- ۲۰۳.    
۱۷. جواهر الکلام، ج ۸، ص ۳۱۹- ۳۲۲.    
۱۸. جواهر الکلام، ج ۸، ص ۳۵۲- ۳۶۰.    
۱۹. جواهر الکلام، ج ۱۹، ص ۱۰۹.    
۲۰. جواهر الکلام، ج ۳۸، ص ۳۶- ۳۹.    
۲۱. جواهر الکلام، ج ۳۸، ص ۴۴- ۴۶.    
۲۲. جواهر الکلام، ج ۳۸، ص ۴۱.    
۲۳. وسائل الشیعة، ج۵، ص ۳۱۲- ۳۱۳.    
۲۴. وسائل الشیعة، ج۵، ص ۳۱۳.    
۲۵. کشف الغطاء، ج ۳، ص ۹۷.



منبع

[ویرایش]
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، ج‌۳، ص ۷۰۵.    


رده‌های این صفحه : طهارت | فقه | نماز | واژگان اندازه گیری




جعبه‌ابزار