دریافت وحی (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



انسان توانایی دریافت وحی را دارد. دراین مقاله آیات مرتبط با دریافت وحی معرفی می‌شوند.

فهرست مندرجات

۱ - استعداد دریافت وحی
۲ - تکذیب نزول وحی بر بشر
       ۲.۱ - نقصان معرفت به خداوند
       ۲.۲ - ادعای پوچ
       ۲.۳ - افترا به خداوند
       ۲.۴ - دلیل بر بطلان ادعای عدم نزول وحی
       ۲.۵ - تناقض با نبوت حضرت موسی
۳ - تعجب از نزول وحی بر بشر
۴ - نکوهش تعجب‌کنندگان از نزول وحی بر بشر
۵ - کشف حقانیت نزول وحی بر بشر
۶ - پرسش درباره نزول وحی بر بشر
۷ - آداب دریافت وحی‌
۸ - اشتراک در دریافت وحی‌
۹ - دریافت‌کنندگان وحی‌
       ۹.۱ - حضرت آدم
       ۹.۲ - حضرت ابراهیم
       ۹.۳ - حضرت اسباط
       ۹.۴ - حضرت اسحاق
       ۹.۵ - حضرت اسماعیل
       ۹.۶ - انبیا
       ۹.۷ - حضرت ایوب
       ۹.۸ - جبرئیل‌
       ۹.۹ - حضرت داود
       ۹.۱۰ - حضرت زکریا
       ۹.۱۱ - حضرت سلیمان
       ۹.۱۲ - حضرت صالح
       ۹.۱۳ - حضرت عیسی
       ۹.۱۴ - حضرت محمد
              ۹.۱۴.۱ - مقتضی وحی به پیامبر
              ۹.۱۴.۲ - یکسان بودن با وحی پیامبران پیشین
              ۹.۱۴.۳ - زمینه‌ساز وحی به پیامبر
              ۹.۱۴.۴ - نقش عبودیت پیامبر در نزول وحی
              ۹.۱۴.۵ - دریافت بحیبدون دخالت حواس
       ۹.۱۵ - ملائکه‌
       ۹.۱۶ - حضرت موسی
              ۹.۱۶.۱ - وحی با صدای بلند
              ۹.۱۶.۲ - محل نزول وحی به موسی
       ۹.۱۷ - حضرت نوح
       ۹.۱۸ - حضرت هارون
       ۹.۱۹ - حضرت یحیی
       ۹.۲۰ - حضرت یعقوب
       ۹.۲۱ - حضرت یوسف
       ۹.۲۲ - حضرت یونس
۱۰ - روش‌های دریافت وحی‌
       ۱۰.۱ - تکلّم از پس حجاب‌
       ۱۰.۲ - تکلّم بی‌واسطه‌
       ۱۰.۳ - رؤیای صادقه‌
              ۱۰.۳.۱ - رؤیای حضرتابراهیم
       ۱۰.۴ - نزول ملائکه‌
۱۱ - زمینه‌های دریافت وحی‌
       ۱۱.۱ - برگزیدگی‌
       ۱۱.۲ - ترتیل قرآن‌
       ۱۱.۳ - تقرّب‌
       ۱۱.۴ - تهجّد
       ۱۱.۵ - عبودیّت‌
۱۲ - شرایط دریافت وحی‌
       ۱۲.۱ - شرح صدر و زبان گویا
       ۱۲.۲ - عدم شرط سنی
۱۳ - عصمت در دریافت وحی‌
۱۴ - پانویس
۱۵ - منبع

استعداد دریافت وحی

[ویرایش]

استعداد انسان، براى دريافت وحى:
۱. وَ ما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ إِذْ قالُوا ما أَنْزَلَ اللَّهُ عَلى‌ بَشَرٍ مِنْ شَيْ‌ءٍ قُلْ مَنْ أَنْزَلَ الْكِتابَ الَّذِي جاءَ بِهِ مُوسى‌ ....
أَ كانَ لِلنَّاسِ عَجَباً أَنْ أَوْحَيْنا إِلى‌ رَجُلٍ مِنْهُمْ‌ ....
وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ إِلَّا رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ‌ ....
يُنَزِّلُ الْمَلائِكَةَ بِالرُّوحِ مِنْ أَمْرِهِ عَلى‌ مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ‌ ....
وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ إِلَّا رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ‌ ....
قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحى‌ إِلَيَّ أَنَّما إِلهُكُمْ إِلهٌ واحِدٌ ....
وَ ما أَرْسَلْنا قَبْلَكَ إِلَّا رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ‌ ....
وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ‌ قُلْ إِنَّما يُوحى‌ إِلَيَّ أَنَّما إِلهُكُمْ إِلهٌ واحِدٌ ....
قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحى‌ إِلَيَّ أَنَّما إِلهُكُمْ إِلهٌ واحِدٌ ....
كَذلِكَ يُوحِي إِلَيْكَ وَ إِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ اللَّهُ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ.
وَ ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْياً أَوْ مِنْ وَراءِ حِجابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولًا فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ ما يَشاءُ إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ.
فَأَوْحى‌ إِلى‌ عَبْدِهِ ما أَوْحى‌.

تکذیب نزول وحی بر بشر

[ویرایش]


← نقصان معرفت به خداوند


تكذيب نزول وحى بر بشر نشانه نقصان معرفت آدمى به خداوند:
وَ ما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ إِذْ قالُوا ما أَنْزَلَ اللَّهُ عَلى‌ بَشَرٍ مِنْ شَيْ‌ءٍ ....

← ادعای پوچ


ادعاى یهود صدر اسلام از عدم نزول وحى بر بشر، ادعايى پوچ و نشان بازيگرى:
وَ ما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ إِذْ قالُوا ما أَنْزَلَ اللَّهُ عَلى‌ بَشَرٍ مِنْ شَيْ‌ءٍ قُلْ مَنْ أَنْزَلَ الْكِتابَ الَّذِي جاءَ بِهِ مُوسى‌ نُوراً وَ هُدىً لِلنَّاسِ تَجْعَلُونَهُ قَراطِيسَ تُبْدُونَها وَ تُخْفُونَ كَثِيراً وَ عُلِّمْتُمْ ما لَمْ تَعْلَمُوا أَنْتُمْ وَ لا آباؤُكُمْ قُلِ اللَّهُ ثُمَّ ذَرْهُمْ فِي خَوْضِهِمْ‌ يَلْعَبُونَ.

← افترا به خداوند


انكار نزول وحی بر انسان، افترا به خداوند:
... إِذْ قالُوا ما أَنْزَلَ اللَّهُ عَلى‌ بَشَرٍ مِنْ شَيْ‌ءٍ ...وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى‌ عَلَى اللَّهِ كَذِباً ....

← دلیل بر بطلان ادعای عدم نزول وحی


نزول قرآن، دليلى ديگر بر بطلان ادعاى عدم نزول وحى بر انسان:
... إِذْ قالُوا ما أَنْزَلَ اللَّهُ عَلى‌ بَشَرٍ مِنْ شَيْ‌ءٍ ...وَ هذا كِتابٌ أَنْزَلْناهُ مُبارَكٌ مُصَدِّقُ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ‌ ....

← تناقض با نبوت حضرت موسی


ادعاى نازل نشدن وحى بر انسان از سوى يهود صدر اسلام، در تناقض با عقيده آنان به نبوت موسی علیه‌السلام و نزول تورات بر او:
وَ ما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ إِذْ قالُوا ما أَنْزَلَ اللَّهُ عَلى‌ بَشَرٍ مِنْ شَيْ‌ءٍ قُلْ مَنْ أَنْزَلَ الْكِتابَ الَّذِي جاءَ بِهِ مُوسى‌ نُوراً وَ هُدىً لِلنَّاسِ تَجْعَلُونَهُ قَراطِيسَ تُبْدُونَها وَ تُخْفُونَ كَثِيراً وَ عُلِّمْتُمْ ما لَمْ تَعْلَمُوا أَنْتُمْ وَ لا آباؤُكُمْ‌ ....

تعجب از نزول وحی بر بشر

[ویرایش]

تعجب کافران، از نزول وحى بر انسان:
۱. أَ كانَ لِلنَّاسِ عَجَباً أَنْ أَوْحَيْنا إِلى‌ رَجُلٍ مِنْهُمْ‌ ...قالَ الْكافِرُونَ إِنَّ هذا لَساحِرٌ مُبِينٌ.
۲. بَلِ الَّذِينَ كَفَرُوا ... وَ عَجِبُوا أَنْ جاءَهُمْ مُنْذِرٌ مِنْهُمْ‌ ....
۳. بَلْ عَجِبُوا أَنْ جاءَهُمْ مُنْذِرٌ مِنْهُمْ فَقالَ الْكافِرُونَ هذا شَيْ‌ءٌ عَجِيبٌ.

نکوهش تعجب‌کنندگان از نزول وحی بر بشر

[ویرایش]

نکوهش خداوند نسبت به تعجب كنندگان از نزول وحى بر بشرى همانند خود:
أَ كانَ لِلنَّاسِ عَجَباً أَنْ أَوْحَيْنا إِلى‌ رَجُلٍ مِنْهُمْ‌ ....

کشف حقانیت نزول وحی بر بشر

[ویرایش]

تفکر در آیات قرآن، عامل كشف حقانيت و روا بودن نزول وحى بر بشر:
وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ إِلَّا رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ‌ بِالْبَيِّناتِ وَ الزُّبُرِ وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ.

پرسش درباره نزول وحی بر بشر

[ویرایش]

ملزم شدن مشرکان به پرسش از علمای اهل کتاب، درباره نزول وحى بر بشر:
۱. وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ إِلَّا رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ.
۲. وَ ما أَرْسَلْنا قَبْلَكَ إِلَّا رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ.

آداب دريافت وحى‌

[ویرایش]

••• تعلیم ادب دریافت وحی به پيامبر صلى‌الله‌عليه‌وآله از جانب خدا:
۱. ... وَ لا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يُقْضى‌ إِلَيْكَ وَحْيُهُ‌ ....
۲. لا تُحَرِّكْ بِهِ لِسانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ‌ إِنَّ عَلَيْنا جَمْعَهُ وَ قُرْآنَهُ.

••• توصیه خداوند به پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله جهت رعايت كامل سکوت، هنگام دريافت وحى:
۱. ... وَ لا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يُقْضى‌ إِلَيْكَ وَحْيُهُ‌ ....
۲. لا تُحَرِّكْ بِهِ لِسانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ‌ فَإِذا قَرَأْناهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ.

اشتراك در دريافت وحى‌

[ویرایش]

شريك بودن هارون علیه‌السلام با موسی علیه‌السلام در دريافت وحى الهى:
۱. وَ أَوْحَيْنا إِلى‌ مُوسى‌ وَ أَخِيهِ‌ ....
۲. اذْهَبْ أَنْتَ وَ أَخُوكَ‌ .... فَقُولا إِنَّا رَسُولا رَبِّكَ‌ ... ء إِنَّا قَدْ أُوحِيَ إِلَيْنا أَنَّ الْعَذابَ عَلى‌ مَنْ كَذَّبَ وَ تَوَلَّى.

دريافت‌كنندگان وحى‌

[ویرایش]


← حضرت آدم


شنيدن صداى وحى الهى، از سوى آدم علیه‌السلام و حوا علیهاالسلام:
وَ يا آدَمُ اسْكُنْ أَنْتَ وَ زَوْجُكَ الْجَنَّةَ ....وَ ناداهُما رَبُّهُما أَ لَمْ أَنْهَكُما عَنْ تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَ أَقُلْ لَكُما إِنَّ الشَّيْطانَ لَكُما عَدُوٌّ مُبِينٌ.

← حضرت ابراهيم


ابراهیم علیه‌السلام دريافت كننده وحى الهى:
۱. قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْنا وَ ما أُنْزِلَ إِلى‌ إِبْراهِيمَ‌ ....
۲. قُلْ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ ما أُنْزِلَ عَلَيْنا وَ ما أُنْزِلَ عَلى‌ إِبْراهِيمَ‌ ....
۳. إِنَّا أَوْحَيْنا إِلَيْكَ كَما أَوْحَيْنا إِلى‌ نُوحٍ وَ النَّبِيِّينَ مِنْ بَعْدِهِ وَ أَوْحَيْنا إِلى‌ إِبْراهِيمَ‌ ....
۴. قُلْنا يا نارُ كُونِي بَرْداً وَ سَلاماً عَلى‌ إِبْراهِيمَ‌ وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا وَ أَوْحَيْنا إِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْراتِ وَ إِقامَ الصَّلاةِ وَ إِيتاءَ الزَّكاةِ وَ كانُوا لَنا عابِدِينَ.
۵. وَ إِنَّ مِنْ شِيعَتِهِ لَإِبْراهِيمَ‌ فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قالَ يا بُنَيَّ إِنِّي أَرى‌ فِي الْمَنامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ فَانْظُرْ ما ذا تَرى‌ قالَ يا أَبَتِ افْعَلْ ما تُؤْمَرُ سَتَجِدُنِي إِنْ شاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِينَ‌ فَلَمَّا أَسْلَما وَ تَلَّهُ لِلْجَبِينِ‌ وَ نادَيْناهُ أَنْ يا إِبْراهِيمُ‌ قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْيا إِنَّا كَذلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ.

← حضرت اسباط


نزول وحى الهى بر اسباط:
۱. قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْنا وَ ما أُنْزِلَ إِلى‌ ...وَ الْأَسْباطِ ....
۲. قُلْ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ ما أُنْزِلَ عَلَيْنا وَ ما أُنْزِلَ عَلى‌ ...وَ الْأَسْباطِ ....
۳. إِنَّا أَوْحَيْنا إِلَيْكَ كَما أَوْحَيْنا ... إِلى‌ إِبْراهِيمَ‌ ...وَ الْأَسْباطِ ....

← حضرت اسحاق


دريافت وحى الهى، به وسيله اسحاق علیه‌السلام:
۱. قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْنا وَ ما أُنْزِلَ إِلى‌ ...وَ إِسْحاقَ‌ ....
۲. قُلْ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ ما أُنْزِلَ عَلَيْنا وَ ما أُنْزِلَ‌ ...وَ إِسْحاقَ‌ ....
۳. ... وَ أَوْحَيْنا إِلى‌ إِبْراهِيمَ وَ ...وَ إِسْحاقَ‌ ....
۴. وَ وَهَبْنا لَهُ إِسْحاقَ‌ .... وَ أَوْحَيْنا إِلَيْهِمْ‌ ....

← حضرت اسماعيل


اسماعیل علیه‌السلام دريافت كننده وحى الهى:
۱. قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْنا وَ ما أُنْزِلَ إِلى‌ ...وَ إِسْماعِيلَ‌ ....
۲. قُلْ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ ما أُنْزِلَ عَلَيْنا وَ ما أُنْزِلَ عَلى‌ ...وَ إِسْماعِيلَ‌ ....
۳. ... وَ أَوْحَيْنا إِلى‌ إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ‌ ....

← انبيا


دريافت وحى الهى، از سوى انبیا:
۱. قُلْ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ ما أُنْزِلَ عَلَيْنا وَ ما أُنْزِلَ عَلى‌ إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ وَ الْأَسْباطِ وَ ما أُوتِيَ مُوسى‌ وَ عِيسى‌ وَ النَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ‌ ....
۲. إِنَّا أَوْحَيْنا إِلَيْكَ كَما أَوْحَيْنا إِلى‌ نُوحٍ وَ النَّبِيِّينَ مِنْ بَعْدِهِ‌ ....
۳. وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ إِلَّا رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ‌ ....
۴. وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِرُسُلِهِمْ لَنُخْرِجَنَّكُمْ مِنْ أَرْضِنا أَوْ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنا فَأَوْحى‌ إِلَيْهِمْ رَبُّهُمْ لَنُهْلِكَنَّ الظَّالِمِينَ.
۵. يُنَزِّلُ الْمَلائِكَةَ بِالرُّوحِ مِنْ أَمْرِهِ عَلى‌ مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ‌ ....
۶. وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ إِلَّا رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ‌ ....
۷. وَ ما أَرْسَلْنا قَبْلَكَ إِلَّا رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ‌ ....
۸. وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ إِلَّا نُوحِي إِلَيْهِ‌ ....
۹. وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا وَ أَوْحَيْنا إِلَيْهِمْ‌ ....
۱۰. وَ لَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْكَ وَ إِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ‌ ....
۱۱. رَفِيعُ الدَّرَجاتِ ذُو الْعَرْشِ يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِهِ عَلى‌ مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ‌ ....
۱۲. كَذلِكَ يُوحِي إِلَيْكَ وَ إِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ‌ ....
۱۳. وَ ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْياً ....

← حضرت ايوب


وحى خداوند به ایوب علیه‌السلام همانند وحى به ديگر انبيا:
إِنَّا أَوْحَيْنا إِلَيْكَ كَما أَوْحَيْنا إِلى‌ ...وَ أَيُّوبَ‌ ....

← جبرئيل‌


دريافت پيام وحى به وسيله جبرئیل از مقام الوهیت، جهت آوردن آن براى پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله:
إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى‌ عَلَّمَهُ شَدِيدُ الْقُوى‌ ذُو مِرَّةٍ فَاسْتَوى‌ وَ هُوَ بِالْأُفُقِ الْأَعْلى‌ ثُمَّ دَنا فَتَدَلَّى‌ فَكانَ قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى‌ فَأَوْحى‌ إِلى‌ عَبْدِهِ ما أَوْحى‌.

← حضرت داود


نزول وحى الهى بر داود علیه‌السلام:
... وَ أَوْحَيْنا إِلى‌ إِبْراهِيمَ‌ ... وَ آتَيْنا داوُدَ زَبُوراً.

← حضرت زكريا


برخوردارى زکریا علیه‌السلام از مقام نبوت و دريافت وحى:
۱. هُنالِكَ دَعا زَكَرِيَّا رَبَّهُ قالَ رَبِّ هَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً إِنَّكَ سَمِيعُ الدُّعاءِ فَنادَتْهُ الْمَلائِكَةُ وَ هُوَ قائِمٌ يُصَلِّي فِي الْمِحْرابِ أَنَّ اللَّهَ يُبَشِّرُكَ بِيَحْيى‌ مُصَدِّقاً بِكَلِمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ سَيِّداً وَ حَصُوراً وَ نَبِيًّا مِنَ الصَّالِحِينَ‌ قالَ رَبِّ أَنَّى يَكُونُ لِي غُلامٌ وَ قَدْ بَلَغَنِيَ الْكِبَرُ وَ امْرَأَتِي عاقِرٌ قالَ كَذلِكَ اللَّهُ يَفْعَلُ ما يَشاءُ قالَ رَبِّ اجْعَلْ لِي آيَةً قالَ آيَتُكَ أَلَّا تُكَلِّمَ النَّاسَ ثَلاثَةَ أَيَّامٍ إِلَّا رَمْزاً وَ اذْكُرْ رَبَّكَ كَثِيراً وَ سَبِّحْ بِالْعَشِيِّ وَ الْإِبْكارِ.
۲. يا زَكَرِيَّا إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلامٍ اسْمُهُ يَحْيى‌ .... قالَ كَذلِكَ قالَ رَبُّكَ هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٌ‌ .... قالَ آيَتُكَ أَلَّا تُكَلِّمَ النَّاسَ‌ ....

← حضرت سليمان


سلیمان علیه‌السلام دريافت كننده وحى الهى:
... وَ أَوْحَيْنا إِلى‌ إِبْراهِيمَ‌ ... وَ سُلَيْمانَ‌ ....

← حضرت صالح


نزول وحى الهى بر صالح علیه‌السلام:
كَذَّبَتْ ثَمُودُ بِالنُّذُرِ أَ أُلْقِيَ الذِّكْرُ عَلَيْهِ مِنْ بَيْنِنا ....

← حضرت عيسى


وحى الهى به عیسی علیه‌السلام همانند ديگر انبيا:
۱. قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْنا وَ ما أُنْزِلَ إِلى‌ ...وَ عِيسى‌ ....
۲. ... وَ أَوْحَيْنا إِلى‌ ... وَ عِيسى‌ ....

← حضرت محمد


پيامبر صلى‌الله‌عليه‌وآله دريافت كننده وحى الهى:
۱. وَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِما أُنْزِلَ إِلَيْكَ‌ ....
۲. وَ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنا عَلى‌ عَبْدِنا ....
۳. قُلْ مَنْ كانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلى‌ قَلْبِكَ‌ ....
۴. ذلِكَ مِنْ أَنْباءِ الْغَيْبِ نُوحِيهِ إِلَيْكَ‌ ....
۵. ... وَ الْمُؤْمِنُونَ يُؤْمِنُونَ بِما أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَ ما أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ‌ ....
۶. إِنَّا أَوْحَيْنا إِلَيْكَ‌ ....
۷. لكِنِ اللَّهُ يَشْهَدُ بِما أَنْزَلَ إِلَيْكَ‌ ....
۸. يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ‌ ....
۹. ... وَ لَيَزِيدَنَّ كَثِيراً مِنْهُمْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ‌ ....
۱۰. ... وَ أُوحِيَ إِلَيَّ هذَا الْقُرْآنُ لِأُنْذِرَكُمْ بِهِ وَ مَنْ بَلَغَ‌ ....
۱۱. ... إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا ما يُوحى‌ إِلَيَ‌ ....
۱۲. اتَّبِعْ ما أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ‌ ....
۱۳. قُلْ لا أَجِدُ فِي ما أُوحِيَ إِلَيَ‌ ....
۱۴. ... قُلْ إِنَّما أَتَّبِعُ ما يُوحى‌ إِلَيَّ مِنْ رَبِّي‌ ....
۱۵. أَ كانَ لِلنَّاسِ عَجَباً أَنْ أَوْحَيْنا إِلى‌ رَجُلٍ مِنْهُمْ‌ ....
۱۶. ... إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا ما يُوحى‌ إِلَيَّ إِنِّي‌ ....
۱۷. فَإِنْ كُنْتَ فِي شَكٍّ مِمَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ‌ ....
۱۸. وَ اتَّبِعْ ما يُوحى‌ إِلَيْكَ‌ ....
۱۹. فَلَعَلَّكَ تارِكٌ بَعْضَ ما يُوحى‌ إِلَيْكَ‌ ....
۲۰. تِلْكَ مِنْ أَنْباءِ الْغَيْبِ نُوحِيها إِلَيْكَ‌ ....
۲۱. ذلِكَ مِنْ أَنْباءِ الْقُرى‌ نَقُصُّهُ عَلَيْكَ‌ ....
۲۲. نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ بِما أَوْحَيْنا إِلَيْكَ‌ ....
۲۳. ذلِكَ مِنْ أَنْباءِ الْغَيْبِ نُوحِيهِ إِلَيْكَ‌ ....
۲۴. المر تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ وَ الَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ‌ ....
۲۵. أَ فَمَنْ يَعْلَمُ أَنَّما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ الْحَقُ‌ ....
۲۶. ... لِتَتْلُوَا عَلَيْهِمُ الَّذِي أَوْحَيْنا إِلَيْكَ‌ ....
۲۷. وَ قالُوا يا أَيُّهَا الَّذِي نُزِّلَ عَلَيْهِ الذِّكْرُ ....
۲۸. قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِ‌ ....
۲۹. ثُمَّ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ أَنِ اتَّبِعْ مِلَّةَ إِبْراهِيمَ‌ ....
۳۰. ذلِكَ مِمَّا أَوْحى‌ إِلَيْكَ رَبُّكَ‌ ....
۳۱. وَ إِنْ كادُوا لَيَفْتِنُونَكَ عَنِ الَّذِي أَوْحَيْنا إِلَيْكَ‌ ....
۳۲. وَ لَئِنْ شِئْنا لَنَذْهَبَنَّ بِالَّذِي أَوْحَيْنا إِلَيْكَ‌ ....
۳۳. وَ اتْلُ ما أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ كِتابِ رَبِّكَ‌ ....
۳۴. قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحى‌ إِلَيَ‌ ....
۳۵. ... وَ لا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يُقْضى‌ إِلَيْكَ وَحْيُهُ‌ ....
۳۶. قُلْ إِنَّما أُنْذِرُكُمْ بِالْوَحْيِ‌ ....
۳۷. قُلْ إِنَّما يُوحى‌ إِلَيَّ أَنَّما إِلهُكُمْ إِلهٌ واحِدٌ ....
۳۸. وَ إِنَّهُ لَتَنْزِيلُ رَبِّ الْعالَمِينَ‌ نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ‌ عَلى‌ قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنْذِرِينَ.
۳۹. اتْلُ ما أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنَ الْكِتابِ‌ ....
۴۰. وَ اتَّبِعْ ما يُوحى‌ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ‌ ....
۴۱. ... وَ إِنِ اهْتَدَيْتُ فَبِما يُوحِي إِلَيَّ رَبِّي‌ ....
۴۲. وَ الَّذِي أَوْحَيْنا إِلَيْكَ مِنَ الْكِتابِ‌ ....
۴۳. إِنْ يُوحى‌ إِلَيَ‌ ....
۴۴. وَ لَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْكَ وَ إِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ‌ ....
۴۵. قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحى‌ إِلَيَ‌ ....
۴۶. كَذلِكَ يُوحِي إِلَيْكَ وَ إِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ‌ ....
۴۷. وَ كَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ قُرْآناً عَرَبِيًّا ....
۴۸. شَرَعَ لَكُمْ مِنَ الدِّينِ ما وَصَّى بِهِ نُوحاً وَ الَّذِي أَوْحَيْنا إِلَيْكَ‌ ....
۴۹. وَ كَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا ....
۵۰. فَاسْتَمْسِكْ بِالَّذِي أُوحِيَ إِلَيْكَ‌ ....
۵۱. ... إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا ما يُوحى‌ إِلَيَ‌ ....
۵۲. ما ضَلَّ صاحِبُكُمْ وَ ما غَوى‌ إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى‌.
۵۳. فَأَوْحى‌ إِلى‌ عَبْدِهِ ما أَوْحى‌.
۵۴. هُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ عَلى‌ عَبْدِهِ آياتٍ بَيِّناتٍ‌ ....
۵۵. وَ إِذْ أَسَرَّ النَّبِيُّ إِلى‌ بَعْضِ أَزْواجِهِ حَدِيثاً فَلَمَّا نَبَّأَتْ‌ ... قالَتْ مَنْ أَنْبَأَكَ هذا قالَ نَبَّأَنِيَ الْعَلِيمُ الْخَبِيرُ.
۵۶. قُلْ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّهُ اسْتَمَعَ نَفَرٌ مِنَ الْجِنِ‌ ....

←← مقتضی وحی به پیامبر


ربوبیت خداوند، مقتضى وحی به پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله:
۱. آمَنَ الرَّسُولُ بِما أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ‌ ....
۲. اتَّبِعْ ما أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ‌ ....
۳. ... إِنَّما أَتَّبِعُ ما يُوحى‌ إِلَيَّ مِنْ رَبِّي‌ ....
۴. كَذلِكَ أَرْسَلْناكَ فِي أُمَّةٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِها أُمَمٌ‌ لِتَتْلُوَا عَلَيْهِمُ الَّذِي أَوْحَيْنا إِلَيْكَ وَ هُمْ يَكْفُرُونَ بِالرَّحْمنِ قُلْ هُوَ رَبِّي لا إِلهَ إِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَ إِلَيْهِ مَتابِ.
۵. ذلِكَ مِمَّا أَوْحى‌ إِلَيْكَ رَبُّكَ‌ ....
۶. وَ اتْلُ ما أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ كِتابِ رَبِّكَ لا مُبَدِّلَ لِكَلِماتِهِ وَ لَنْ تَجِدَ مِنْ دُونِهِ مُلْتَحَداً.
۷. وَ اتَّبِعْ ما يُوحى‌ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ‌ ....
۸. ... وَ إِنِ اهْتَدَيْتُ فَبِما يُوحِي إِلَيَّ رَبِّي‌ ....

←← یکسان بودن با وحی پیامبران پیشین


وحى الهى به پيامبر صلى‌الله‌عليه‌وآله داراى تمامى ويژگيهاى وحى به پيامبران گذشته:
۱. إِنَّا أَوْحَيْنا إِلَيْكَ كَما أَوْحَيْنا إِلى‌ نُوحٍ وَ النَّبِيِّينَ مِنْ بَعْدِهِ‌ ....
۲. وَ كَذلِكَ أَنْزَلْناهُ حُكْماً عَرَبِيًّا ... «كذلك» يعنى هم‌چنان كه كتب آسمانى را به انبياى پيش از تو -اى پيامبر- به زبان آنها نازل كرديم.
۳. وَ ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْياً أَوْ مِنْ وَراءِ حِجابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولًا فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ ما يَشاءُ .... وَ كَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا ....

←← زمینه‌ساز وحی به پیامبر


تهجد و قیام شبانه پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله زمينه ساز دريافت وحى:
يا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ‌ قُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا نِصْفَهُ أَوِ انْقُصْ مِنْهُ قَلِيلًا أَوْ زِدْ عَلَيْهِ وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ‌ تَرْتِيلًا إِنَّا سَنُلْقِي عَلَيْكَ قَوْلًا ثَقِيلًا . به باور گروهى مفسّران، منظور اين است كه ما به زودى‌براى تو پيام وحى مى‌فرستيم كه بر تو گران است. گرانى بر پيامبر به سبب بيان مفاهيم بلند و دگرگون‌سازى است كه از واكنش مردم و اذيّت و آزارهاى آنان ديده خواهد شد كه با جهاد، تلاش، تهجّد و عبادت شبانه بايد مسئوليّت رسالت را به آخر رساند.

←← نقش عبودیت پیامبر در نزول وحی


عبودیت محمد صلی‌الله‌علیه‌وآله داراى نقشى به‌سزا، در نزول وحى بر او:
۱. وَ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنا عَلى‌ عَبْدِنا ....
۲. فَأَوْحى‌ إِلى‌ عَبْدِهِ ما أَوْحى‌.
۳. هُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ عَلى‌ عَبْدِهِ آياتٍ بَيِّناتٍ لِيُخْرِجَكُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ ....

←← دریافت بحیبدون دخالت حواس


دريافت وحى از سوى پيامبر صلى‌الله‌عليه‌وآله بدون دخالت حواس ظاهری:
۱. قُلْ مَنْ كانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلى‌ قَلْبِكَ‌ ....
۲. وَ إِنَّهُ لَتَنْزِيلُ رَبِّ الْعالَمِينَ‌ نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ‌ عَلى‌ قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنْذِرِينَ‌. شايد وجه اينكه فرموده: «نزل به الروح الامين على‌قلبك» و نفرموده: «على عليك» اشاره به نحوه دريافت قرآن نازل شده باشد و آنكه -وحی‌- را از روح دريافت كرده نفس شريف ايشان است، بدون مشاركت حواس ظاهرى كه ابزار ادراك امور جزئيه است.

← ملائكه‌


ملائکه، دريافت كننده وحى الهى:
۱. إِذْ يُوحِي رَبُّكَ إِلَى الْمَلائِكَةِ أَنِّي مَعَكُمْ فَثَبِّتُوا الَّذِينَ آمَنُوا ....
۲. ... وَ أَوْحى‌ فِي كُلِّ سَماءٍ أَمْرَها ... در احتمالى، مراد وحى به اهل آسمان، ملائكه است.

← حضرت موسى


نزول وحى بر موسی علیه‌السلام:
۱. قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْنا وَ ما أُنْزِلَ إِلى‌ إِبْراهِيمَ‌ ... وَ ما أُوتِيَ مُوسى‌ ....
۲. قُلْ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ ما أُنْزِلَ عَلَيْنا وَ ما أُنْزِلَ عَلى‌ إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ وَ الْأَسْباطِ وَ ما أُوتِيَ مُوسى‌ ....
۳. ... وَ كَلَّمَ اللَّهُ مُوسى‌ تَكْلِيماً.
۴. وَ أَوْحَيْنا إِلى‌ مُوسى‌ أَنْ أَلْقِ عَصاكَ‌ ....
۵. قالَ يا مُوسى‌ إِنِّي اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسالاتِي وَ بِكَلامِي‌ ....
۶. وَ قَطَّعْناهُمُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ أَسْباطاً أُمَماً وَ أَوْحَيْنا إِلى‌ مُوسى‌ ....
۷. وَ أَوْحَيْنا إِلى‌ مُوسى‌ وَ أَخِيهِ أَنْ تَبَوَّءا لِقَوْمِكُما بِمِصْرَ بُيُوتاً ....
۸. فَلَمَّا أَتاها نُودِيَ يا مُوسى‌ وَ أَنَا اخْتَرْتُكَ فَاسْتَمِعْ لِما يُوحى‌.
۹. فَأْتِياهُ فَقُولا إِنَّا رَسُولا رَبِّكَ فَأَرْسِلْ مَعَنا بَنِي‌ إِسْرائِيلَ وَ لا تُعَذِّبْهُمْ قَدْ جِئْناكَ بِآيَةٍ مِنْ رَبِّكَ وَ السَّلامُ عَلى‌ مَنِ اتَّبَعَ الْهُدى‌ إِنَّا قَدْ أُوحِيَ إِلَيْنا أَنَّ الْعَذابَ عَلى‌ مَنْ كَذَّبَ وَ تَوَلَّى.
۱۰. وَ لَقَدْ أَوْحَيْنا إِلى‌ مُوسى‌ أَنْ أَسْرِ بِعِبادِي‌ ....
۱۱. وَ أَوْحَيْنا إِلى‌ مُوسى‌ أَنْ أَسْرِ بِعِبادِي إِنَّكُمْ مُتَّبَعُونَ.
۱۲. فَأَوْحَيْنا إِلى‌ مُوسى‌ أَنِ اضْرِبْ بِعَصاكَ الْبَحْرَ ....
۱۳. إِذْ قالَ مُوسى‌ لِأَهْلِهِ إِنِّي آنَسْتُ ناراً سَآتِيكُمْ مِنْها بِخَبَرٍ أَوْ آتِيكُمْ بِشِهابٍ قَبَسٍ لَعَلَّكُمْ تَصْطَلُونَ‌ فَلَمَّا جاءَها نُودِيَ أَنْ بُورِكَ مَنْ فِي النَّارِ وَ مَنْ حَوْلَها وَ سُبْحانَ اللَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ.
۱۴. فَلَمَّا قَضى‌ مُوسَى الْأَجَلَ وَ سارَ بِأَهْلِهِ آنَسَ مِنْ جانِبِ الطُّورِ ناراً قالَ لِأَهْلِهِ امْكُثُوا إِنِّي آنَسْتُ ناراً لَعَلِّي آتِيكُمْ مِنْها بِخَبَرٍ أَوْ جَذْوَةٍ مِنَ النَّارِ لَعَلَّكُمْ تَصْطَلُونَ‌ فَلَمَّا أَتاها نُودِيَ مِنْ شاطِئِ الْوادِ الْأَيْمَنِ فِي الْبُقْعَةِ الْمُبارَكَةِ مِنَ الشَّجَرَةِ أَنْ يا مُوسى‌ إِنِّي أَنَا اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِينَ.

←← وحی با صدای بلند


وحی الهى به موسى علیه‌السلام با صدايى رسا و بلند:
۱. وَ نادَيْناهُ مِنْ جانِبِ الطُّورِ الْأَيْمَنِ وَ قَرَّبْناهُ نَجِيًّا.
۲. فَلَمَّا أَتاها نُودِيَ يا مُوسى‌.
۳. وَ إِذْ نادى‌ رَبُّكَ مُوسى‌ أَنِ ائْتِ الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ.
۴. إِذْ قالَ مُوسى‌ لِأَهْلِهِ إِنِّي آنَسْتُ ناراً سَآتِيكُمْ مِنْها بِخَبَرٍ أَوْ آتِيكُمْ بِشِهابٍ قَبَسٍ لَعَلَّكُمْ تَصْطَلُونَ‌ فَلَمَّا جاءَها نُودِيَ أَنْ بُورِكَ مَنْ فِي النَّارِ وَ مَنْ حَوْلَها وَ سُبْحانَ اللَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ.
۵. فَلَمَّا أَتاها نُودِيَ مِنْ شاطِئِ الْوادِ الْأَيْمَنِ فِي‌ الْبُقْعَةِ الْمُبارَكَةِ مِنَ الشَّجَرَةِ أَنْ يا مُوسى‌ إِنِّي أَنَا اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِينَ.
۶. وَ ما كُنْتَ بِجانِبِ الطُّورِ إِذْ نادَيْنا ....
۷. إِذْ ناداهُ رَبُّهُ بِالْوادِ الْمُقَدَّسِ طُوىً.

←← محل نزول وحی به موسی


طور سینا، محل نزول وحى بر موسى علیه‌السلام:
۱. وَ لَمَّا جاءَ مُوسى‌ لِمِيقاتِنا وَ كَلَّمَهُ رَبُّهُ قالَ رَبِّ أَرِنِي أَنْظُرْ إِلَيْكَ قالَ لَنْ تَرانِي وَ لكِنِ انْظُرْ إِلَى الْجَبَلِ فَإِنِ اسْتَقَرَّ مَكانَهُ فَسَوْفَ تَرانِي فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا وَ خَرَّ مُوسى‌ صَعِقاً فَلَمَّا أَفاقَ قالَ سُبْحانَكَ تُبْتُ إِلَيْكَ وَ أَنَا أَوَّلُ الْمُؤْمِنِينَ.
۲. وَ نادَيْناهُ مِنْ جانِبِ الطُّورِ الْأَيْمَنِ وَ قَرَّبْناهُ نَجِيًّا.
۳. وَ ما كُنْتَ بِجانِبِ الْغَرْبِيِّ إِذْ قَضَيْنا إِلى‌ مُوسَى الْأَمْرَ وَ ما كُنْتَ مِنَ الشَّاهِدِينَ‌ وَ ما كُنْتَ بِجانِبِ الطُّورِ إِذْ نادَيْنا ....

← حضرت نوح


وحى خداوند به نوح علیه‌السلام:
۱. إِنَّا أَوْحَيْنا إِلَيْكَ كَما أَوْحَيْنا إِلى‌ نُوحٍ‌ ....
۲. وَ أُوحِيَ إِلى‌ نُوحٍ أَنَّهُ لَنْ يُؤْمِنَ مِنْ قَوْمِكَ إِلَّا مَنْ قَدْ آمَنَ فَلا تَبْتَئِسْ بِما كانُوا يَفْعَلُونَ‌ وَ اصْنَعِ الْفُلْكَ بِأَعْيُنِنا وَ وَحْيِنا وَ لا تُخاطِبْنِي فِي الَّذِينَ ظَلَمُوا إِنَّهُمْ مُغْرَقُونَ.
۳. قِيلَ يا نُوحُ اهْبِطْ بِسَلامٍ مِنَّا وَ بَرَكاتٍ عَلَيْكَ وَ عَلى‌ أُمَمٍ مِمَّنْ مَعَكَ وَ أُمَمٌ سَنُمَتِّعُهُمْ ثُمَّ يَمَسُّهُمْ مِنَّا عَذابٌ أَلِيمٌ.
۴. فَأَوْحَيْنا إِلَيْهِ أَنِ اصْنَعِ الْفُلْكَ بِأَعْيُنِنا وَ وَحْيِنا ....

← حضرت هارون


هارون پیامبر، يكى از دريافت كنندگان وحى الهى:
۱. ... وَ أَوْحَيْنا إِلى‌ إِبْراهِيمَ‌ ... وَ هارُونَ‌ ....
۲. وَ أَوْحَيْنا إِلى‌ مُوسى‌ وَ أَخِيهِ‌ ....
۳. ... فِي أَهْلِ مَدْيَنَ ثُمَّ جِئْتَ عَلى‌ قَدَرٍ يا مُوسى‌ اذْهَبْ أَنْتَ وَ أَخُوكَ بِآياتِي‌ ... فَقُولا لَهُ قَوْلًا لَيِّناً لَعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشى‌ فَأْتِياهُ فَقُولا إِنَّا رَسُولا رَبِّكَ‌ ... إِنَّا قَدْ أُوحِيَ إِلَيْنا ....

← حضرت يحيى


یحیی علیه‌السلام، دريافت كننده وحى الهى:
يا يَحْيى‌ خُذِ الْكِتابَ بِقُوَّةٍ وَ آتَيْناهُ الْحُكْمَ صَبِيًّا.

← حضرت يعقوب


یعقوب علیه‌السلام، يكى از دريافت كنندگان وحى الهى:
۱. قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْنا وَ ما أُنْزِلَ إِلى‌ ...وَ يَعْقُوبَ‌ ....
۲. قُلْ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ ما أُنْزِلَ عَلَيْنا وَ ما أُنْزِلَ عَلى‌ ...وَ يَعْقُوبَ‌ ....
۳. ... وَ أَوْحَيْنا إِلى‌ إِبْراهِيمَ‌ ... وَ يَعْقُوبَ‌ ....
۴. وَ وَهَبْنا لَهُ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ‌ .... وَ أَوْحَيْنا إِلَيْهِمْ‌ ....

← حضرت يوسف


یوسف علیه‌السلام دريافت‌كننده وحى در رؤيا:
فَلَمَّا ذَهَبُوا بِهِ وَ أَجْمَعُوا أَنْ يَجْعَلُوهُ فِي غَيابَتِ الْجُبِّ وَ أَوْحَيْنا إِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِأَمْرِهِمْ‌ ....

← حضرت يونس


یونس علیه‌السلام يكى از دريافت‌كنندگان وحى الهى:
... وَ أَوْحَيْنا إِلى‌ إِبْراهِيمَ‌ ... وَ يُونُسَ‌ ....

روش‌هاى دريافت وحى‌

[ویرایش]

تحقّق روشهاى سه‌گانه وحى (تكلّم بى‌واسطه، نزول فرشته و وحى از پس حجاب) براى پيامبر صلى‌الله‌عليه‌وآله:
وَ ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْياً أَوْ مِنْ وَراءِ حِجابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولًا فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ ما يَشاءُ إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ‌ وَ كَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا ما كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتابُ وَ لَا الْإِيمانُ وَ لكِنْ جَعَلْناهُ نُوراً نَهْدِي بِهِ مَنْ نَشاءُ مِنْ عِبادِنا وَ إِنَّكَ لَتَهْدِي إِلى‌ صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ.

← تكلّم از پس حجاب‌


تكلّم از پس حجاب، از راههاى وحى به انبيا:
وَ ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْياً أَوْ مِنْ وَراءِ حِجابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولًا فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ ما يَشاءُ إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ.

← تكلّم بى‌واسطه‌


••• سخن گفتن خدا با انبیا، يكى از روشهاى وحى به آنان:
۱. تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلى‌ بَعْضٍ مِنْهُمْ مَنْ كَلَّمَ اللَّهُ‌ ....
۲. ... وَ كَلَّمَ اللَّهُ مُوسى‌ تَكْلِيماً.
۳. وَ لَمَّا جاءَ مُوسى‌ لِمِيقاتِنا وَ كَلَّمَهُ رَبُّهُ‌ ....
۴. قالَ يا مُوسى‌ إِنِّي اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسالاتِي وَ بِكَلامِي‌ ....
۵. فَلَمَّا أَتاها نُودِيَ يا مُوسى‌ إِنِّي أَنَا رَبُّكَ فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ إِنَّكَ بِالْوادِ الْمُقَدَّسِ طُوىً‌ وَ أَنَا اخْتَرْتُكَ فَاسْتَمِعْ لِما يُوحى‌ إِنَّنِي أَنَا اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا أَنَا فَاعْبُدْنِي وَ أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِكْرِي‌ إِنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ أَكادُ أُخْفِيها لِتُجْزى‌ كُلُّ نَفْسٍ بِما تَسْعى‌ فَلا يَصُدَّنَّكَ عَنْها مَنْ لا يُؤْمِنُ بِها وَ اتَّبَعَ هَواهُ فَتَرْدى‌ وَ ما تِلْكَ بِيَمِينِكَ يا مُوسى‌ قالَ هِيَ عَصايَ أَتَوَكَّؤُا عَلَيْها وَ أَهُشُّ بِها عَلى‌ غَنَمِي وَ لِيَ فِيها مَآرِبُ أُخْرى‌ قالَ أَلْقِها يا مُوسى‌ فَأَلْقاها فَإِذا هِيَ حَيَّةٌ تَسْعى‌ قالَ خُذْها وَ لا تَخَفْ سَنُعِيدُها سِيرَتَهَا الْأُولى‌ وَ اضْمُمْ يَدَكَ إِلى‌ جَناحِكَ تَخْرُجْ بَيْضاءَ مِنْ غَيْرِ سُوءٍ آيَةً أُخْرى‌ لِنُرِيَكَ مِنْ آياتِنَا الْكُبْرى‌ اذْهَبْ إِلى‌ فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغى‌ قالَ رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي‌ وَ يَسِّرْ لِي أَمْرِي‌ وَ احْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسانِي‌ يَفْقَهُوا قَوْلِي‌ وَ اجْعَلْ لِي وَزِيراً مِنْ أَهْلِي‌ هارُونَ أَخِي‌ اشْدُدْ بِهِ أَزْرِي‌ وَ أَشْرِكْهُ فِي أَمْرِي‌ كَيْ نُسَبِّحَكَ كَثِيراً وَ نَذْكُرَكَ كَثِيراً إِنَّكَ كُنْتَ بِنا بَصِيراً قالَ قَدْ أُوتِيتَ سُؤْلَكَ يا مُوسى‌ وَ لَقَدْ مَنَنَّا عَلَيْكَ مَرَّةً أُخْرى‌ إِذْ أَوْحَيْنا إِلى‌ أُمِّكَ ما يُوحى‌ أَنِ اقْذِفِيهِ فِي التَّابُوتِ فَاقْذِفِيهِ فِي الْيَمِّ فَلْيُلْقِهِ الْيَمُّ بِالسَّاحِلِ يَأْخُذْهُ عَدُوٌّ لِي وَ عَدُوٌّ لَهُ وَ أَلْقَيْتُ عَلَيْكَ مَحَبَّةً مِنِّي وَ لِتُصْنَعَ عَلى‌ عَيْنِي‌ إِذْ تَمْشِي أُخْتُكَ فَتَقُولُ هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلى‌ مَنْ يَكْفُلُهُ فَرَجَعْناكَ إِلى‌ أُمِّكَ كَيْ تَقَرَّ عَيْنُها وَ لا تَحْزَنَ وَ قَتَلْتَ نَفْساً فَنَجَّيْناكَ مِنَ الْغَمِّ وَ فَتَنَّاكَ فُتُوناً فَلَبِثْتَ سِنِينَ فِي أَهْلِ مَدْيَنَ ثُمَّ جِئْتَ عَلى‌ قَدَرٍ يا مُوسى‌ وَ اصْطَنَعْتُكَ لِنَفْسِي‌ اذْهَبْ أَنْتَ وَ أَخُوكَ بِآياتِي وَ لا تَنِيا فِي ذِكْرِي‌ اذْهَبا إِلى‌ فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغى‌ فَقُولا لَهُ قَوْلًا لَيِّناً لَعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشى‌ قالا رَبَّنا إِنَّنا نَخافُ أَنْ يَفْرُطَ عَلَيْنا أَوْ أَنْ يَطْغى‌ قالَ لا تَخافا إِنَّنِي مَعَكُما أَسْمَعُ وَ أَرى‌.

••• وحى خداوند به پيامبر صلى‌الله‌عليه‌وآله با سخن گفتن با ايشان در معراج:
وَ النَّجْمِ إِذا هَوى‌ ما ضَلَّ صاحِبُكُمْ وَ ما غَوى‌ وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى‌ إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى‌ عَلَّمَهُ شَدِيدُ الْقُوى‌ ذُو مِرَّةٍ فَاسْتَوى‌ وَ هُوَ بِالْأُفُقِ الْأَعْلى‌ ثُمَّ دَنا فَتَدَلَّى‌ فَكانَ قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى‌ فَأَوْحى‌ إِلى‌ عَبْدِهِ ما أَوْحى‌.

← رؤياى صادقه‌


دريافت وحى به وسيله پيامبراكرم صلى‌الله‌عليه‌وآله در رؤیا:
۱. إِذْ يُرِيكَهُمُ اللَّهُ فِي مَنامِكَ قَلِيلًا وَ لَوْ أَراكَهُمْ كَثِيراً لَفَشِلْتُمْ‌ ... امام رضا علیه‌السلام از جدّش اميرالمؤمنين علیه‌السلام مى‌فرمايد: رؤیای پیامبران، وحى است.
۲. وَ إِذْ قُلْنا لَكَ إِنَّ رَبَّكَ أَحاطَ بِالنَّاسِ وَ ما جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْناكَ إِلَّا فِتْنَةً لِلنَّاسِ‌ ... امام رضا علیه‌السلام از جدّش اميرالمؤمنين علیه‌السلام مى‌فرمايد: رؤياى پيامبران، وحى است.
۳. لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْيا بِالْحَقِّ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرامَ إِنْ شاءَ اللَّهُ آمِنِينَ‌ ... امام رضا علیه‌السلام از جدّش اميرالمؤمنين علیه‌السلام مى‌فرمايد: رؤياى پيامبران، وحى است.
=====رؤیای حضرت یوسف===
یوسف علیه‌السلام دريافت‌كننده وحى در رؤيا:
۱. إِذْ قالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يا أَبَتِ إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَباً وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي ساجِدِينَ‌ قالَ يا بُنَيَّ لا تَقْصُصْ رُؤْياكَ عَلى‌ إِخْوَتِكَ‌ ...
۲. وَ رَفَعَ أَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَ خَرُّوا لَهُ سُجَّداً وَ قالَ يا أَبَتِ هذا تَأْوِيلُ رُءْيايَ مِنْ قَبْلُ قَدْ جَعَلَها رَبِّي حَقًّا ... امام رضا علیه‌السلام از جدّش اميرالمؤمنين علیه‌السلام مى‌فرمايد: رؤياى پيامبران، وحى است.

←← رؤیای حضرتابراهیم


ابراهیم علیه‌السلام دريافت‌كننده وحى در رؤيا:
فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قالَ يا بُنَيَّ إِنِّي أَرى‌ فِي الْمَنامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ‌ .... قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْيا ... امام رضا علیه‌السلام از جدّش اميرالمؤمنين علیه‌السلام مى‌فرمايد: رؤياى پيامبران، وحى است.

← نزول ملائكه‌


وحى فرستادن به انبیا به وسيله ملائکه (جبرئیل):
... أَوْ يُرْسِلَ رَسُولًا فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ ما يَشاءُ ....

زمينه‌هاى دريافت وحى‌

[ویرایش]


← برگزيدگى‌


برگزیدگی موسی علیه‌السلام باعث پيدايش شايستگى دريافت وحى:
وَ هَلْ أَتاكَ حَدِيثُ مُوسى‌ وَ أَنَا اخْتَرْتُكَ فَاسْتَمِعْ لِما يُوحى‌.

← ترتيل قرآن‌


ترتیل قرآن در نیمه شب، فراهم‌كننده زمينه دريافت وحى الهى براى پيامبر صلى‌الله‌عليه‌وآله:
يا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ‌ قُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا أَوْ زِدْ عَلَيْهِ وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا إِنَّا سَنُلْقِي عَلَيْكَ قَوْلًا ثَقِيلًا.

← تقرّب‌


تقرّب به خدا و کمال محمّد صلی‌الله‌علیه‌وآله زمينه‌اى براى دريافت وحى:
ثُمَّ دَنا فَتَدَلَّى‌ فَكانَ قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى‌ فَأَوْحى‌ إِلى‌ عَبْدِهِ ما أَوْحى‌. معناى آيه بر فرض رجوع هر دو ضمير در «دنا» و «فتدلّى‌» به پيامبر صلى‌الله‌عليه‌وآله اين است كه سپس پيغمبر صلى‌الله‌عليه‌وآله به خدا نزديك و نزديك‌تر شد.

← تهجّد


تهجّد و عبادتهای شبانه پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله زمينه‌ساز نزول وحى بر آن حضرت:
يا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ‌ قُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا نِصْفَهُ أَوِ انْقُصْ مِنْهُ قَلِيلًا أَوْ زِدْ عَلَيْهِ‌ ... إِنَّا سَنُلْقِي عَلَيْكَ قَوْلًا ثَقِيلًا.

← عبوديّت‌


عبودیّت خدا، زمينه‌ساز شايستگى انسان براى دريافت وحى:
۱. يُنَزِّلُ الْمَلائِكَةَ بِالرُّوحِ مِنْ أَمْرِهِ عَلى‌ مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ‌ ... مراد از روح در اين آيه، وحى است.
۲. وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا وَ أَوْحَيْنا إِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْراتِ‌ ... وَ كانُوا لَنا عابِدِينَ.
۳. ... يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِهِ عَلى‌ مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ‌ ....
۴. فَأَوْحى‌ إِلى‌ عَبْدِهِ ما أَوْحى‌.
۵. هُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ عَلى‌ عَبْدِهِ آياتٍ بَيِّناتٍ‌ ....

شرايط دريافت وحى‌

[ویرایش]


← شرح صدر و زبان گویا


دريافت وحى، نيازمند داشتن شرح صدر و زبانى گويا:
وَ أَنَا اخْتَرْتُكَ فَاسْتَمِعْ لِما يُوحى‌ قالَ رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي‌ وَ احْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسانِي.

← عدم شرط سنی


شرطْ نبودن رسيدن به سنى خاص، براى صلاحيت دريافت وحى و امكان آن در سنين کودکی:
۱. فَلَمَّا ذَهَبُوا بِهِ وَ أَجْمَعُوا أَنْ يَجْعَلُوهُ فِي غَيابَتِ الْجُبِّ وَ أَوْحَيْنا إِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِأَمْرِهِمْ هذا ....
۲. يا يَحْيى‌ خُذِ الْكِتابَ بِقُوَّةٍ وَ آتَيْناهُ الْحُكْمَ صَبِيًّا.
۳. فَأَشارَتْ إِلَيْهِ قالُوا كَيْفَ نُكَلِّمُ مَنْ كانَ فِي الْمَهْدِ صَبِيًّا قالَ إِنِّي عَبْدُ اللَّهِ آتانِيَ الْكِتابَ‌ وَ جَعَلَنِي نَبِيًّا وَ جَعَلَنِي مُبارَكاً أَيْنَ ما كُنْتُ وَ أَوْصانِي بِالصَّلاةِ وَ الزَّكاةِ ....

عصمت در دريافت وحى‌

[ویرایش]

عصمت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله از هر گونه خطا، هنگام دريافت وحى:
۱. قُلْ مَنْ كانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلى‌ قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ‌ ....
۲. إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ‌ . بعضى از مفسّران، مرجع ضمير در «له» را پيامبراكرم صلى‌الله‌عليه‌وآله دانسته‌اند. بنابراين خداوند او را از همه جهات محافظت مى‌كند و اين دليلى بر عصمت او است.
۳. وَ إِنَّهُ لَتَنْزِيلُ رَبِّ الْعالَمِينَ‌ نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ‌ عَلى‌ قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنْذِرِينَ.
۴. فَأَوْحى‌ إِلى‌ عَبْدِهِ ما أَوْحى‌ ما كَذَبَ الْفُؤادُ ما رَأى‌.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. انعام/سوره۶، آیه۹۱.    
۲. یونس/سوره۱۰، آیه۲.    
۳. یوسف/سوره۱۲، آیه۱۰۹.    
۴. نحل/سوره۱۶، آیه۲.    
۵. نحل/سوره۱۶، آیه۴۳.    
۶. کهف/سوره۱۸، آیه۱۱۰.    
۷. انبیاء/سوره۲۱، آیه۷.    
۸. انبیاء/سوره۲۱، آیه۱۰۷.    
۹. انبیاء/سوره۲۱، آیه۱۰۸.    
۱۰. فصّلت/سوره۴۱، آیه۶.    
۱۱. شوری/سوره۴۲، آیه۳.    
۱۲. شوری/سوره۴۲، آیه۵۱.    
۱۳. نجم/سوره۵۳، آیه۱۰.    
۱۴. انعام/سوره۶، آیه۹۱.    
۱۵. انعام/سوره۶، آیه۹۱.    
۱۶. انعام/سوره۶، آیه۹۱.    
۱۷. انعام/سوره۶، آیه۹۳.    
۱۸. انعام/سوره۶، آیه۹۱.    
۱۹. انعام/سوره۶، آیه۹۲.    
۲۰. انعام/سوره۶، آیه۹۱.    
۲۱. یونس/سوره۱۰، آیه۲.    
۲۲. ص/سوره۳۸، آیه۲.    
۲۳. ص/سوره۳۸، آیه۴.    
۲۴. ق/سوره۵۰، آیه۲.    
۲۵. یونس/سوره۱۰، آیه۲.    
۲۶. نحل/سوره۱۶، آیه۴۳.    
۲۷. نحل/سوره۱۶، آیه۴۴.    
۲۸. نحل/سوره۱۶، آیه۴۳.    
۲۹. انبیاء/سوره۲۱، آیه۷.    
۳۰. طه/سوره۲۰، آیه۱۱۴.    
۳۱. قیامت/سوره۷۵، آیه۱۶.    
۳۲. قیامت/سوره۷۵، آیه۱۷.    
۳۳. طه/سوره۲۰، آیه۱۱۴.    
۳۴. قیامت/سوره۷۵، آیه۱۶.    
۳۵. قیامت/سوره۷۵، آیه۱۸.    
۳۶. یونس/سوره۱۰، آیه۸۷.    
۳۷. طه/سوره۲۰، آیه۴۲.    
۳۸. طه/سوره۲۰، آیه۴۷.    
۳۹. طه/سوره۲۰، آیه۴۸.    
۴۰. اعراف/سوره۷، آیه۱۹.    
۴۱. اعراف/سوره۷، آیه۲۲.    
۴۲. بقره/سوره۲، آیه۱۳۶.    
۴۳. آل‌عمران/سوره۳، آیه۸۴.    
۴۴. نساء/سوره۴، آیه۱۶۳.    
۴۵. انبیاء/سوره۲۱، آیه۶۹.    
۴۶. انبیاء/سوره۲۱، آیه۷۳.    
۴۷. صافّات/سوره۳۷، آیه۸۳.    
۴۸. صافّات/سوره۳۷، آیات۱۰۲-۱۰۵.    
۴۹. بقره/سوره۲، آیه۱۳۶.    
۵۰. آل‌عمران/سوره۳، آیه۸۴.    
۵۱. نساء/سوره۴، آیه۱۶۳.    
۵۲. بقره/سوره۲، آیه۱۳۶.    
۵۳. آل‌عمران/سوره۳، آیه۸۴.    
۵۴. نساء/سوره۴، آیه۱۶۳.    
۵۵. انبیاء/سوره۲۱، آیه۷۲.    
۵۶. انبیاء/سوره۲۱، آیه۷۳.    
۵۷. بقره/سوره۲، آیه۱۳۶.    
۵۸. آل‌عمران/سوره۳، آیه۸۴.    
۵۹. نساء/سوره۴، آیه۱۶۳.    
۶۰. آل‌عمران/سوره۳، آیه۸۴.    
۶۱. نساء/سوره۴، آیه۱۶۳.    
۶۲. یوسف/سوره۱۲، آیه۱۰۹.    
۶۳. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۱۳.    
۶۴. نحل/سوره۱۶، آیه۲.    
۶۵. نحل/سوره۱۶، آیه۴۳.    
۶۶. انبیاء/سوره۲۱، آیه۷.    
۶۷. انبیاء/سوره۲۱، آیه۲۵.    
۶۸. انبیاء/سوره۲۱، آیه۷۳.    
۶۹. زمر/سوره۳۹، آیه۶۵.    
۷۰. غافر/سوره۴۰، آیه۱۵.    
۷۱. شوری/سوره۴۲، آیه۳.    
۷۲. شوری/سوره۴۲، آیه۵۱.    
۷۳. نساء/سوره۴، آیه۱۶۳.    
۷۴. نجم/سوره۵۳، آیات۴-۱۰.    
۷۵. نساء/سوره۴، آیه۱۶۳.    
۷۶. آل‌عمران/سوره۳، آیات۳۸-۴۱.    
۷۷. مریم/سوره۱۹، آیه۷.    
۷۸. مریم/سوره۱۹، آیه۹.    
۷۹. مریم/سوره۱۹، آیه۱۰.    
۸۰. نساء/سوره۴، آیه۱۶۳.    
۸۱. قمر/سوره۵۴، آیه۲۳.    
۸۲. قمر/سوره۵۴، آیه۲۵.    
۸۳. بقره/سوره۲، آیه۱۳۶.    
۸۴. نساء/سوره۴، آیه۱۶۳.    
۸۵. بقره/سوره۲، آیه۴.    
۸۶. بقره/سوره۲، آیه۲۳.    
۸۷. بقره/سوره۲، آیه۹۷.    
۸۸. آل‌عمران/سوره۳، آیه۴۴.    
۸۹. نساء/سوره۴، آیه۱۶۲.    
۹۰. نساء/سوره۴، آیه۱۶۳.    
۹۱. نساء/سوره۴، آیه۱۶۶.    
۹۲. مائده/سوره۵، آیه۶۷.    
۹۳. مائده/سوره۵، آیه۶۸.    
۹۴. انعام/سوره۶، آیه۱۹.    
۹۵. انعام/سوره۶، آیه۵۰.    
۹۶. انعام/سوره۶، آیه۱۰۶.    
۹۷. انعام/سوره۶، آیه۱۴۵.    
۹۸. اعراف/سوره۷، آیه۲۰۳.    
۹۹. یونس/سوره۱۰، آیه۲.    
۱۰۰. یونس/سوره۱۰، آیه۱۵.    
۱۰۱. یونس/سوره۱۰، آیه۹۴.    
۱۰۲. یونس/سوره۱۰، آیه۱۰۹.    
۱۰۳. هود/سوره۱۱، آیه۱۲.    
۱۰۴. هود/سوره۱۱، آیه۴۹.    
۱۰۵. هود/سوره۱۱، آیه۱۰۰.    
۱۰۶. یوسف/سوره۱۲، آیه۳.    
۱۰۷. یوسف/سوره۱۲، آیه۱۰۲.    
۱۰۸. رعد/سوره۱۳، آیه۱.    
۱۰۹. رعد/سوره۱۳، آیه۱۹.    
۱۱۰. رعد/سوره۱۳، آیه۳۰.    
۱۱۱. حجر/سوره۱۵، آیه۶.    
۱۱۲. نحل/سوره۱۶، آیه۱۰۲.    
۱۱۳. نحل/سوره۱۶، آیه۱۲۳.    
۱۱۴. اسراء/سوره۱۷، آیه۳۹.    
۱۱۵. اسراء/سوره۱۷، آیه۷۳.    
۱۱۶. اسراء/سوره۱۷، آیه۸۶.    
۱۱۷. کهف/سوره۱۸، آیه۲۷.    
۱۱۸. کهف/سوره۱۸، آیه۱۱۰.    
۱۱۹. طه/سوره۲۰، آیه۱۱۴.    
۱۲۰. انبیاء/سوره۲۱، آیه۴۵.    
۱۲۱. انبیاء/سوره۲۱، آیه۱۰۸.    
۱۲۲. شعراء/سوره۲۶، آیات۱۹۲-۱۹۴.    
۱۲۳. عنکبوت/سوره۲۹، آیه۴۵.    
۱۲۴. احزاب/سوره۳۳، آیه۲.    
۱۲۵. سبأ/سوره۳۴، آیه۵۰.    
۱۲۶. فاطر/سوره۳۵، آیه۳۱.    
۱۲۷. ص/سوره۳۸، آیه۷۰.    
۱۲۸. زمر/سوره۳۹، آیه۶۵.    
۱۲۹. فصّلت/سوره۴۱، آیه۶.    
۱۳۰. شوری/سوره۴۲، آیه۳.    
۱۳۱. شوری/سوره۴۲، آیه۷.    
۱۳۲. شوری/سوره۴۲، آیه۱۳.    
۱۳۳. شوری/سوره۴۲، آیه۵۲.    
۱۳۴. زخرف/سوره۴۳، آیه۴۳.    
۱۳۵. احقاف/سوره۴۶، آیه۹.    
۱۳۶. نجم/سوره۵۳، آیه۲.    
۱۳۷. نجم/سوره۵۳، آیه۴.    
۱۳۸. نجم/سوره۵۳، آیه۱۰.    
۱۳۹. حدید/سوره۵۷، آیه۹.    
۱۴۰. تحریم/سوره۶۶، آیه۳.    
۱۴۱. جنّ/سوره۷۲، آیه۱.    
۱۴۲. بقره/سوره۲، آیه۲۸۵.    
۱۴۳. انعام/سوره۶، آیه۱۰۶.    
۱۴۴. اعراف/سوره۷، آیه۲۰۳.    
۱۴۵. رعد/سوره۱۳، آیه۳۰.    
۱۴۶. اسراء/سوره۱۷، آیه۳۹.    
۱۴۷. کهف/سوره۱۸، آیه۲۷.    
۱۴۸. احزاب/سوره۳۳، آیه۲.    
۱۴۹. سبأ/سوره۳۴، آیه۵۰.    
۱۵۰. نساء/سوره۴، آیه۱۶۳.    
۱۵۱. رعد/سوره۱۳، آیه۳۷.    
۱۵۲. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۶، ص ۴۵۶.    
۱۵۳. ابن جوزی، عبدالرحمان بن علی، زاد المسیر فی علم التفسیر، ج ۲، ص ۴۹۹.    
۱۵۴. شوری/سوره۴۲، آیه۵۱.    
۱۵۵. شوری/سوره۴۲، آیه۵۲.    
۱۵۶. مزمّل/سوره۷۳، آیات۱-۵.    
۱۵۷. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی علم التفسیر القرآن، ج ۱۰، ص ۵۷۰.    
۱۵۸. بقره/سوره۲، آیه۲۳.    
۱۵۹. نجم/سوره۵۳، آیه۱۰.    
۱۶۰. حدید/سوره۵۷، آیه۹.    
۱۶۱. بقره/سوره۲، آیه۹۷.    
۱۶۲. شعراء/سوره۲۶، آیات۱۹۲-۱۹۴.    
۱۶۳. طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ۱۵، ص ۳۱۷.    
۱۶۴. انفال/سوره۸، آیه۱۲.    
۱۶۵. فصّلت/سوره۴۱، آیه۱۲.    
۱۶۶. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۹، ص ۹.    
۱۶۷. بقره/سوره۲، آیه۱۳۶.    
۱۶۸. آل‌عمران/سوره۳، آیه۸۴.    
۱۶۹. نساء/سوره۴، آیه۱۶۴.    
۱۷۰. اعراف/سوره۷، آیه۱۱۷.    
۱۷۱. اعراف/سوره۷، آیه۱۴۴.    
۱۷۲. اعراف/سوره۷، آیه۱۶۰.    
۱۷۳. یونس/سوره۱۰، آیه۸۷.    
۱۷۴. طه/سوره۲۰، آیه۱۱.    
۱۷۵. طه/سوره۲۰، آیه۱۳.    
۱۷۶. طه/سوره۲۰، آیه۴۷.    
۱۷۷. طه/سوره۲۰، آیه۴۸.    
۱۷۸. طه/سوره۲۰، آیه۷۷.    
۱۷۹. شعراء/سوره۲۶، آیه۵۲.    
۱۸۰. شعراء/سوره۲۶، آیه۶۳.    
۱۸۱. نمل/سوره۲۷، آیه۷.    
۱۸۲. نمل/سوره۲۷، آیه۸.    
۱۸۳. قصص/سوره۲۸، آیه۲۹.    
۱۸۴. قصص/سوره۲۸، آیه۳۰.    
۱۸۵. مریم/سوره۱۹، آیه۵۲.    
۱۸۶. طه/سوره۲۰، آیه۱۱.    
۱۸۷. شعراء/سوره۲۶، آیه۱۰.    
۱۸۸. نمل/سوره۲۷، آیه۷.    
۱۸۹. نمل/سوره۲۷، آیه۸.    
۱۹۰. قصص/سوره۲۸، آیه۳۰.    
۱۹۱. قصص/سوره۲۸، آیه۴۶.    
۱۹۲. نازعات/سوره۷۹، آیه۱۶.    
۱۹۳. اعراف/سوره۷، آیه۱۴۳.    
۱۹۴. مریم/سوره۱۹، آیه۵۲.    
۱۹۵. قصص/سوره۲۸، آیه۴۴.    
۱۹۶. قصص/سوره۲۸، آیه۴۶.    
۱۹۷. نساء/سوره۴، آیه۱۶۳.    
۱۹۸. هود/سوره۱۱، آیه۳۶.    
۱۹۹. هود/سوره۱۱، آیه۳۷.    
۲۰۰. هود/سوره۱۱، آیه۴۸.    
۲۰۱. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۲۷.    
۲۰۲. نساء/سوره۴، آیه۱۶۳.    
۲۰۳. یونس/سوره۱۰، آیه۸۷.    
۲۰۴. طه/سوره۲۰، آیه۴۰.    
۲۰۵. طه/سوره۲۰، آیه۴۲.    
۲۰۶. طه/سوره۲۰، آیه۴۴.    
۲۰۷. طه/سوره۲۰، آیه۴۷.    
۲۰۸. طه/سوره۲۰، آیه۴۸.    
۲۰۹. مریم/سوره۱۹، آیه۱۲.    
۲۱۰. بقره/سوره۲، آیه۱۳۶.    
۲۱۱. آل‌عمران/سوره۳، آیه۸۴.    
۲۱۲. نساء/سوره۴، آیه۱۶۳.    
۲۱۳. انبیاء/سوره۲۱، آیه۷۲.    
۲۱۴. انبیاء/سوره۲۱، آیه۷۳.    
۲۱۵. یوسف/سوره۱۲، آیه۱۵.    
۲۱۶. نساء/سوره۴، آیه۱۶۳.    
۲۱۷. شوری/سوره۴۲، آیه۵۱.    
۲۱۸. شوری/سوره۴۲، آیه۵۲.    
۲۱۹. شوری/سوره۴۲، آیه۵۱.    
۲۲۰. بقره/سوره۲، آیه۲۵۳.    
۲۲۱. نساء/سوره۴، آیه۱۶۴.    
۲۲۲. اعراف/سوره۷، آیه۱۴۳.    
۲۲۳. اعراف/سوره۷، آیه۱۴۴.    
۲۲۴. طه/سوره۲۰، آیات۱۱-۴۶.    
۲۲۵. نجم/سوره۵۳، آیات۱-۱۰.    
۲۲۶. انفال/سوره۸، آیه۴۳.    
۲۲۷. طوسی، محمد بن حسن، الامالی، ج ۱، ص ۳۳۸، ح ۲۹.    
۲۲۸. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج ۱۱، ص ۶۴، ح ۴.    
۲۲۹. اسراء/سوره۱۷، آیه۶۰.    
۲۳۰. طوسی، محمد بن حسن، الامالی، ج ۱، ص ۳۳۸، ح ۲۹.    
۲۳۱. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج ۱۱، ص ۶۴، ح ۴.    
۲۳۲. فتح/سوره۴۸، آیه۲۷.    
۲۳۳. طوسی، محمد بن حسن، الامالی، ج ۱، ص ۳۳۸، ح ۲۹.    
۲۳۴. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج ۱۱، ص ۶۴، ح ۴.    
۲۳۵. یوسف/سوره۱۲، آیه۴.    
۲۳۶. یوسف/سوره۱۲، آیه۵.    
۲۳۷. یوسف/سوره۱۲، آیه۱۰۰.    
۲۳۸. طوسی، محمد بن حسن، الامالی، ج ۱، ص ۳۳۸، ح ۲۹.    
۲۳۹. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج ۱۱، ص ۶۴، ح ۴.    
۲۴۰. صافّات/سوره۳۷، آیه۱۰۲.    
۲۴۱. صافّات/سوره۳۷، آیه۱۰۵.    
۲۴۲. طوسی، محمد بن حسن، الامالی، ج ۱، ص ۳۳۸، ح ۲۹.    
۲۴۳. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج ۱۱، ص ۶۴، ح ۴.    
۲۴۴. شوری/سوره۴۲، آیه۵۱.    
۲۴۵. طه/سوره۲۰، آیه۹.    
۲۴۶. طه/سوره۲۰، آیه۱۳.    
۲۴۷. مزمّل/سوره۷۳، آیه۱.    
۲۴۸. مزمّل/سوره۷۳، آیه۲.    
۲۴۹. مزمّل/سوره۷۳، آیه۴.    
۲۵۰. مزمّل/سوره۷۳، آیه۵.    
۲۵۱. نجم/سوره۵۳، آیات۸-۱۰.    
۲۵۲. طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ۱۹، ص ۲۸.    
۲۵۳. مزمّل/سوره۷۳، آیات۱-۵.    
۲۵۴. نحل/سوره۱۶، آیه۲.    
۲۵۵. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی علم التفسیر، ج ۶، ص ۵۳۷.    
۲۵۶. ابن جوزی، عبدالرحمان بن علی، زاد المسیر فی علم التفسیر، ج ۲، ص ۵۵۰.    
۲۵۷. انبیاء/سوره۲۱، آیه۷۳.    
۲۵۸. غافر/سوره۴۰، آیه۱۵.    
۲۵۹. نجم/سوره۵۳، آیه۱۰.    
۲۶۰. حدید/سوره۵۷، آیه۹.    
۲۶۱. طه/سوره۲۰، آیه۱۳.    
۲۶۲. طه/سوره۲۰، آیه۲۵.    
۲۶۳. طه/سوره۲۰، آیه۲۷.    
۲۶۴. یوسف/سوره۱۲، آیه۱۵.    
۲۶۵. مریم/سوره۱۹، آیه۱۲.    
۲۶۶. مریم/سوره۱۹، آیات۲۹-۳۱.    
۲۶۷. بقره/سوره۲، آیه۹۷.    
۲۶۸. حجر/سوره۱۵، آیه۹.    
۲۶۹. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۶، ص ۵۰۸.    
۲۷۰. شعراء/سوره۲۶، آیات۱۹۲-۱۹۴.    
۲۷۱. نجم/سوره۵۳، آیه۱۰.    
۲۷۲. نجم/سوره۵۳، آیه۱۱.    


منبع

[ویرایش]

مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۳۲، ص۲۳۹، برگرفته از مقاله «دریافت وحی».    


رده‌های این صفحه : موضوعات قرآنی | وحی




جعبه ابزار