دخترذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



دختر دو معنا دارد یکی به معنای فرزند مونث است که در مقابل پسر می باشد و دیگری به معنای دوشیزه و باکره است


معانی اصطلاحی دختر

[ویرایش]

دختر یعنی فرزند اناث، که مقابل پسر و انسان مؤنث که مقابل مذکر است یا دوشیزه‌ و باکره.

موارد کاربرد واژه دختر در ابواب فقه

[ویرایش]

از دختر به معناى نخست در بابهاى صلات، جهاد، نکاح و ارث سخن گفته‌اند.
و از دختر به معناى دوم در باب طهارت، حجر و نکاح سخن گفته‌اند.

احکام

[ویرایش]


← دختر از محارم نسبى است


دختر از محارم نسبی است [۱] .

← عدم وجوب قضای نماز و روزه والدین بر دختر


بنابر قول مشهور، نماز و روزه قضاى پدر و مادر بر دختر واجب نیست، هرچند فرزند ارشد باشد و میت پسرى نداشته باشد.
[۲] [۳]

← عدم مالکیت انسان بر دختر خود


انسان مالک دختر خود نمى‌شود؛ از این رو، نمى‌تواند او را به بردگی بگیرد و به محض خریدن وى، به طور قهرى آزاد مى‌شود [۴]

← استحباب نهادن نام فاطمه بر دختران


نهادن نام زنان صالح- با ترجیح نام «فاطمه» بر دیگر نامها- بر نوزاد دختر بر ولىّ او مستحب است [۵]

← استحباب ختنه دختر


چنان که ختنه دختر بویژه در هفت سالگى بر ولی او مستحب مى‌باشد
[۶]

← ازدواج با مادر دختر موجب حرمت ازدواج با ربیبه


ازدواج و آمیزش با زنى موجب حرام شدن دختر زن بر مرد مى‌شود [۷]

← کراهت ازدواج با دختر قابله خود


ازدواج شخص با دختر قابله خود بنابر مشهور مکروه است.
[۸]

← حضانت دختر تا هفت سالگى با مادر است


بنابر مشهور، حضانت دختر تا هفت سالگی با مادر است و پدر حق جلوگیرى و مخالفت ندارد [۹]

← دختر و مساله ارث


دختر از طبقه اوّل ارث به شمار مى‌رود و سهم او نصف سهم پسر است؛ البته اگر میت در طبقه اوّل وارثى جز دختر نداشته باشد، تمامى ارث به او مى‌رسد
[۱۰]

موارد کاربرد معنای دوم دختر در فقه

[ویرایش]

از دختر به معناى دوم در باب طهارت، حجر و نکاح سخن گفته‌اند.

جواز و عدم جواز غسل دادن دختر بچه توسط نامحرم

[ویرایش]

بنابر قول مشهور، مرد نامحرم مى‌تواند بدن دختر بچه مرده‌اى را که بیش از سه سال ندارد، بدون لباس غسل دهد. [۱۱] [۱۲] [۱۳]
برخى قدما جواز آن را مقید به‌ عدم وجود هم جنس
[۱۴] و برخى دیگر به عدم وجود محرم کرده‌اند. [۱۵] برخى قدما غسل دادن دختر بچه کمتر از پنج سال را نیز جایز دانسته‌اند. [۱۶] برخى معاصران گفته‌اند: مرد مى‌تواند دختر بچه غیر ممیز را غسل دهد. [۱۷]

ادرار دختر بچه شیر خوار

[ویرایش]

ادرار دختر بچه شیرخوار بنابر مشهور در صورت ملاقات با لباس، همچون ادرار انسان بالغ باید آب کشیده شود و غساله آن با فشردن خارج گردد؛ برخلاف ادرار پسر بچه شیرخوار که صرف آب ریختن روى آن کفایت مى‌کند و نیازى به فشردن و اخراج غساله ندارد. [۱۸]
[۱۹]

بلوغ دختر

[ویرایش]

بنابر قول مشهور، دختر وقتى نه سال قمرى‌اش تمام شد بالغ مى‌گردد، مگر آنکه دیگر نشانه‌هاى بلوغ، از قبیل روییدن موى درشت بر شرمگاه، قبل از آن تحقق یافته باشد [۲۰]

نشانه های رشد دختر

[ویرایش]

حفظ مال از تبذیر و اسراف و روى آوردن به کارهایى از قبیل بافندگی و تولید و غیر آن از فعالیتهاى مناسب زنان، از نشانه‌هاى رشد دختر است. از دیگر راههاى ثبوت رشد وى، شهادت دو مرد عادل یا چهار زن عادل و یا یک مرد و دو زن عادل است [۲۱] [۲۲]


بوسیدن دختر بچه شش ساله توسط نامحرم

[ویرایش]

بوسیدن دختر بچه شش ساله و نشاندن او بر دامن توسط نامحرم، بدون شهوت مکروه است. [۲۳]
[۲۴] برخى معاصران احتیاط واجب را در ترک آن دانسته‌اند. [۲۵] [۲۶]

پانویس

[ویرایش]
 
۱. تحریر الوسیلة، ج۲،ص ۲۶۳    .
۲. جواهر الکلام، ج۱۷،ص ۳۵- ۴۰    
۳. مستمسک العروة، ج۷،ص ۱۴۱    
۴. جواهر الکلام، ج۲۴،ص ۱۴۱.    
۵. جواهر الکلام، ج۳۱،ص ۲۵۴    .
۶. جواهر الکلام، ج۳۱،ص ۲۶۲     .
۷. جواهر الکلام، ج۲۹،ص ۳۴۹    .
۸. جامع المقاصد، ج۱۲،ص ۴۸۴    .
۹. جواهر الکلام، ج۳۱،ص ۲۹۱.    
۱۰. جواهر الکلام، ج ۳۹،ص ۱۱۲.    
۱۱. جواهر الکلام، ج۴،ص ۷۰    .
۱۲. جامع المدارک، ج۱،ص ۱۶۴    
۱۳. مصباح الهدى‌، ج ۵،ص ۴۳۹- ۴۴۱
۱۴. المبسوط، ج۱،ص ۱۷۴    .
۱۵. المقنعة،ص ۸۹.
۱۶. المقنع،ص ۶۲.
۱۷. توضیح المسائل مراجع، ج۱،ص ۳۲۰ م ۵۶۰.
۱۸. مدارک الاحکام ج۲،ص ۳۳۲- ۳۳۳.    
۱۹. جواهر الکلام، ج۶،ص ۱۶۴- ۱۶۸.    
۲۰. جواهر الکلام، ج۲۶،ص ۳۸.    
۲۱. جواهر الکلام، ج۲۶،ص ۵۱.    
۲۲. مسالک الافهام، ج۴،ص ۱۵۱.    
۲۳. جواهر الکلام ج۲۹،ص ۸۳.    
۲۴. مبانى العروة (النکاح)، ج۱،ص ۹۰- ۹۳.
۲۵. هدایة العباد (گلپایگانى)، ج۲،ص ۳۰۸. .
۲۶. وسیلة النجاة،ص ۶۹۹.


منبع

[ویرایش]
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، ج‌۳، ص ۵۸۷.    


رده‌های این صفحه : فقه | احکام بانوان




جعبه‌ابزار