دبر

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



دبر به ضم دال و باء به مقعد یا مخرج غائط و مدفوع گفته می شود.


معنای اصطلاحی دبر

[ویرایش]

دبر یعنی مخرج غائط یا مقعد.

موارد کاربرد دبر در فقه

[ویرایش]

عنوان یاد شده در بسیارى از ابواب نظیر طهارت، صلات، صوم، حج، نکاح، طلاق، و حدود به کار رفته است.

احکام دبر

[ویرایش]


← دبر عورت است


عورت بودن دبر: دبر مانند قبل عورت به شمار مى‌رود
و تمامى احکام عورت از قبیل وجوب پوشاندن آن در نماز و از هر بیننده محترم جز همسر، مالک (مذکر) و کنیز و کودک غیر ممیز، بر آن مترتّب است .
[۴] العروة الوثقى‌، ج۱،ص۳۰۵.


← آمیزش در دبر


آمیزش در دبر: بنابر مشهور، آمیزش با زوجه و هر زنى که آمیزش با او از قُبُل جایز است، مانند کنیز، از دبر نیز جایز است؛ لیکن با کراهت شدید، بویژه در صورت ناخشنودى زن.
همچنین بنابر مشهور آمیزش با زوجه از دبر در حال حیض کراهت دارد.

← لواط


آمیزش با مرد در دبر لواط به شمار مى‌رود و از گناهان کبیره و موجب ثبوت حد لواط است؛

← لواط با زن اجنبی زناست


چنان که آمیزش با زن اجنبی از دبر حرام و بنابر مشهور زنا محسوب مى‌شود و موجب ثبوت حد زنا است

← آمیزش از دبر با همسر قبل از نه سالگى


آمیزش از دبر با همسر قبل از نه سالگى بنابر تصریح برخى همچون قُبُل حرام است.

← آمیزش با حیوان


در احکام و آثار مترتّب بر آمیزش با حیوان، تفاوتى میان قُبُل و دُبُر نیست چنان که در حرمت آمیزش بر روزه دار بنابر مشهور و مُحرم تفاوتى میان آن دو وجود ندارد.

آثار آمیزش در دبر

[ویرایش]

آثار آمیزش در دبر: تمامى آثار آمیزش از قُبُل، از قبیل تحقق جنابت بنابر قول مشهور، حرمت ازدواج،ثبوت همه مهر، عده و الحاق فرزند بر آمیزش از دبر نیز مترتّب است؛ مگر تحقق احصان و حلال شدن زن سه طلاقه بر همسر سابقش و نیز تحقق رجوع در ایلاء که آمیزش از دبر کافى نیست و تنها با آمیزش از قُبُل محقق مى‌شوند. همچنین وطی در دبر زوجه کفایت از آمیزش واجب در چهار ماه نمى‌کند.
[۲۸] العروة الوثقى‌، ج۵، ص۵۰۴- ۵۰۵.
[۲۹] مستمسک العروة، ج۱۴، ص۶۷.


آیا عدم تمکین زوجه نسبت به آمیزش از دبر نشوز است؟

[ویرایش]

آیا عدم تمکین زوجه نسبت به آمیزش از دبر نشوز محسوب مى‌شود یا نه؟ مسئله اختلافى است.
[۳۱] مدارک العروة (اشتهاردى)،ج۲۹، ص۱۴۰.


احکام متفرقه دبر

[ویرایش]

سایر احکام: گذاشتن مقدارى پنبه در دبر میت در صورت احتمال خروج نجاست از آن، مستحب است.
لمس کردن دبر و حتّى باطن آن موجب بطلان وضو نیست؛ هرچند وضو گرفتن پس از آن مستحب است. از برخى قدما بطلان وضو بر اثر لمس آن نقل شده است. برخى نیز در استحباب وضو پس از لمس خدشه کرده‌اند.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. جواهرالکلام، ج۲،ص ۶.     .
۲. جواهر الکلام ج۸،ص ۱۸۲    
۳. جواهرالکلام، ج۲،ص ۲- ۶.    
۴. العروة الوثقى‌، ج۱،ص۳۰۵.
۵. جواهرالکلام، ج۲۹، ص۱۰۳- ۱۱۱     .
۶. العروة الوثقی‌، ج۵، ص۵۰۳.    
۷. جواهرالکلام، ج۳، ص۲۲۸.    
۸. جواهرالکلام، ج۴۱، ص۳۷۴-۳۷۸.    
۹. جواهرالکلام، ج۴۱، ص۲۶۰.    
۱۰. جواهرالکلام، ج۲۹، ص۴۱۶.    
۱۱. جواهرالکلام، ج۳۶، ص۲۸۴     .
۱۲. جواهرالکلام، ج۴۱، ص۶۳۶.    
۱۳. جواهرالکلام، ج۱۶، ص۲۱۹- ۲۲۰.    
۱۴. جواهرالکلام، ج۱۸، ص۲۹۷.    
۱۵. جواهرالکلام، ج۲۰، ص۳۴۹- ۳۵۱.    
۱۶. جواهرالکلام، ج۳، ص۳۱.    
۱۷. الحدائق الناضرة،ج۳، ص۴.    
۱۸. جواهر الکلام، ج۲۹، ص۳۴۹.    
۱۹. جواهرالکلام، ج۳۱، ص۷۵.    
۲۰. جواهرالکلام، ج۳۲، ص۱۲۰.    
۲۱. جواهرالکلام، ج۳۲، ص۲۱۱- ۲۱۳.    
۲۲. جواهرالکلام، ج۳۱، ص ۲۲۲.    
۲۳. جواهرالکلام، ج۲۹، ص۱۱۰.    
۲۴. جواهرالکلام ج۴۱،ص۲۷۲    .
۲۵. جواهرالکلام، ج۳۲، ص۱۶۰- ۱۶۱.    
۲۶. جواهرالکلام، ج۳۳، ص۳۳۰.    
۲۷. الافهام، ج۱۰، ص۱۵۸- ۱۵۹.    
۲۸. العروة الوثقى‌، ج۵، ص۵۰۴- ۵۰۵.
۲۹. مستمسک العروة، ج۱۴، ص۶۷.
۳۰. جواهر الکلام، ج۳۱، ص۳۰۳.    
۳۱. مدارک العروة (اشتهاردى)،ج۲۹، ص۱۴۰.
۳۲. جواهر الکلام، ج۴، ص۲۰۶- ۲۰۷.    
۳۳. جواهرالکلام، ج۱، ص۴۱۷- ۴۱۸.    
۳۴. الحدائق الناضرة، ج۲، ص۱۱۲- ۱۱۵.    


منبع

[ویرایش]
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، ج‌۳، ص ۵۸۴.    


رده‌های این صفحه : احکام زناشویی | فقه




جعبه‌ابزار